ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันโรคมือ เท้า ปาก ของผู้ดูแลเด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก อำเภอเมืองสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร
คำสำคัญ:
ผู้ดูแลเด็ก, พฤติกรรมการป้องกันโรค, โรคมือ เท้า ปาก, ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบทคัดย่อ
โรคมือ เท้า ปาก เป็นโรคติดเชื้อไวรัสที่มักพบในเด็กอายุน้อยกว่า 5 ปีเกิดการระบาดได้บ่อยในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก การวิจัยเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับพฤติกรรมการป้องกันโรคมือ เท้า ปาก ของผู้ดูแลเด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก อำเภอเมืองสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร และความสัมพันธ์ระหว่างข้อมูลส่วนบุคคล ความรู้เกี่ยวกับโรคมือ เท้า ปาก และทัศนคติเกี่ยวกับโรคมือ เท้า ปากกับพฤติกรรมการป้องกันโรคมือ เท้า ปาก ของผู้ดูแลเด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก อำเภอเมืองสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 126 ราย คัดเลือกโดยวิธีการสุ่มตัวอย่างแบบชั้นภูมิ ตามสัดส่วนผู้ปฏิบัติงานในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กภายใต้ความรับผิดชอบขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น แล้วสุ่มแบบไม่ใส่คืน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถามที่ผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา โดยผู้เชี่ยวชาญ 3 ท่าน ได้ค่า IOC ระหว่าง 0.67-1.00 และมีค่าความเชื่อมั่นของทัศนคติเกี่ยวกับโรคมือ เท้า ปาก พฤติกรรมการป้องกันโรคมือ เท้า ปาก และค่าความเชื่อมั่นรวม เท่ากับ 0.73, 0.89 และ 0.81 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา สถิติไคสแควร์ การทดสอบของฟิสเชอร์ และสถิติค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของสเปียร์แมน โดยกำหนดระดับนัยสำคัญที่ 0.05
ผลการวิจัยพบว่า ผู้ดูแลเด็กส่วนใหญ่มีพฤติกรรมการป้องกันโรคมือ เท้า ปากในระดับสูง (ร้อยละ 90.5) มีความรู้เกี่ยวกับโรคมือ เท้า ปากในระดับสูง (ร้อยละ 73.0) และทัศนคติเกี่ยวกับโรคมือ เท้า ปากในระดับปานกลาง (ร้อยละ 50.8) ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันโรคมือ เท้า ปาก ได้แก่ ระดับการศึกษา ตำแหน่ง รายได้ต่อเดือน ประวัติการอบรมเกี่ยวกับโรคมือ เท้า ปาก ความรู้เกี่ยวกับโรคมือ เท้า ปาก และทัศนคติเกี่ยวกับโรคมือ เท้า ปาก อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) เพศ อายุ และระยะเวลาการปฏิบัติงานของผู้ดูแลเด็กไม่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันโรคมือ เท้า ปาก
ข้อเสนอแนะจากงานวิจัย วางแผนให้มีการจัดอบรมความรู้ และปรับเปลี่ยนทัศนคติเกี่ยวกับโรคมือ เท้า ปากสำหรับผู้ดูแลเด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กอย่างสม่ำเสมอ ส่งเสริมให้มีการส่งต่อความรู้ ความเข้าใจถึงผู้ปกครอง และประชาชนอย่างกว้างขวาง เพื่อเกิดประโยชน์สูงสุดในการป้องกันโรค และพัฒนารูปแบบการดำเนินงานป้องกันโรคมือ เท้า ปากอย่างมีประสิทธิภาพ ด้วยการสนับสนุนอุปกรณ์การป้องกันโรคให้เพียงพอในการดำเนินงาน
เอกสารอ้างอิง
กองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค. มือเท้าปาก (Hand, Foot and Mouth Disease (HFM). [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 30 ก.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/disease_detail.php?d=11
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.). โรคมือ เท้า ปาก. [อินเทอร์เน็ต]. 2560 [เข้าถึงเมื่อ 30 ก.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.thaihealth.or.th
กลุ่มงานควบคุมโรคติดต่อ โรงพยาบาลสมุทรสาคร. รายงานสถานการณ์โรคมือ เท้า ปาก. สมุทรสาคร: โรงพยาบาลสมุทรสาคร; 2567.
World Health Organization. WHO Guidelines on Hand Hygiene in Health Care. First Global Patient Safety Challenge Clean Care is Safer Care; Geneva: World Health Organization; 2009.
อิสรา จุมมาลี. จิตลักษณะ การปฏิบัติ และผลของโปรแกรมการส่งเสริมคุณลักษณะทางจิตที่มีต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคมือเท้าและปากของผู้ดูแลเด็ก: การวิจัยแบบผสานวิธี [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต]. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. 2561. 281 หน้า.
ชฎาพร โทปุรินทร, อักษรา ทองประชุม, กรรณิการ์ ณ ลำปาง. ศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อพฤติกรรมการป้องกัน ควบคุมโรคมือ เท้า ปาก ของผู้ดูแลเด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก อำเภอลี้ จังหวัดลำพูน.วารสารสาธารณสุขล้านนา 2563; 16(1):1-12.
กฤตภิษัช ไม้ทองงาม. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคมือเท้าปากของครูในโรงเรียนอนุบาลและศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก จังหวัดสุราษฎร์ธานี. รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์ 2566; 54(5):71-6.
Bloom BS. Taxonomy of education objective: the classification of education goals. New York: Longman; 1975.
Best WJ. Research in Education. Boston MA: Allyn and Bacon; 1997.
Davies JA. Elementary Survey Analysis. New Jersey: Prentice Hall; 1971.
สราวุธ อัมพร, เพ็ญมาศ สุคนธจิตต์, ธนิษฐา ดิษสุวรรณ์. การศึกษานำร่องรูปแบบการพัฒนาพฤติกรรมสุขภาพของเด็กและผู้ดูแลเด็กในการป้องกันโรคมือเท้าปากของศูนย์พัฒนาเด็กเล็กอำเภอสะเดา จังหวัดสงขลา. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏ นครศรีธรรมราช 2561; 37(2):1-12.
ศิริรัตน์ ปานโต, อมรศักดิ์ โพธิ์อ่ำ. ความรู้และทัศนคติที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันโรคมือเท้าปาก ของผู้ปกครองเด็กก่อนวัยเรียนเขตตำบลบ้านหมอ อำเภอบ้านหมอ จังหวัดสระบุรี. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพและการสาธารณสุขชุมชน 2561; 1(2):32-40.
ศิริพร เรือนมูล, สมชาย จาดศรี. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันโรคมือเท้าปากของผู้ปกครองในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กและโรงเรียนอนุบาล อำเภอป่าแดด จังหวัดเชียงราย. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน 2567; 10(4):33-55.
Liu X, Zhao Z, Hou W, Polinder S, Van Veeck EF, Zhang Z, et al. A multimodal intervention to improve hand hygiene compliance via social cognitive influences among kindergarten teachers in China. PLoS ONE 2019; 14(5):1-12.
สมคิด คงอยู่, เสาวพักตร์ ฮิ้นจ้อย, พรรณราย สมิตสุวรรณ, สมนึก เลิศสุโภชวณิชย์, ปรารถนา สุขเกษม. ความรู้ เจตคติ และการปฏิบัติตนในการป้องกัน และควบคุมโรคมือ เท้า ปากของครูผู้ดูแลเด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก. วารสารควบคุมโรค 2559; 42(2):94-107.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 10 จังหวัดอุบลราชธานี
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของ สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 10 จังหวัดอุบลราชธานี
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 10 จังหวัดอุบลราชธานีและบุคลากรท่านอื่นๆในสำนักงานฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
