ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพกับพฤติกรรมการป้องกันควบคุมโรคติดต่อ นำโดยยุงลายของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน อำเภอคูเมือง จังหวัดบุรีรัมย์

บทคัดย่อ

อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านมีบทบาทสำคัญในการดำเนินงานป้องกันโรคติดต่อนำโดยยุงลาย การศึกษาวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวางครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพ และพฤติกรรมการป้องกันควบคุมโรคติดต่อนำโดยยุงลาย และความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพกับพฤติกรรมการป้องกันควบคุมโรคติดต่อนำโดยยุงลายของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน อำเภอคูเมือง จังหวัดบุรีรัมย์ กลุ่มตัวอย่าง คือ อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน อำเภอคูเมือง จังหวัดบุรีรัมย์ โดยทำการสุ่มอย่างง่าย จำนวน 325 คน เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถามความรอบรู้ด้านสุขภาพเกี่ยวกับโรคติดต่อนำโดยยุงลาย และพฤติกรรมการป้องกันควบคุมโรคติดต่อนำโดยยุงลาย ในระหว่างเดือนตุลาคม ถึง ธันวาคม พ.ศ. 2567 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณา และสถิติอ้างอิงโดยใช้การวิเคราะห์สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน ที่ระดับความเชื่อมั่นร้อยละ 95 ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีความรอบรู้ด้านสุขภาพอยู่ในระดับดีเยี่ยม (ร้อยละ 79.08) พฤติกรรมการป้องกันควบคุมโรคติดต่อนำโดยยุงลายส่วนใหญ่อยู่ในระดับดี (ร้อยละ 97.54) ความรอบรู้ด้านสุขภาพมีความสัมพันธ์เชิงบวกในระดับปานกลางกับพฤติกรรมการป้องกันควบคุมโรคติดต่อนำโดยยุงลาย (r=0.45, p<0.01) เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า การเข้าถึงข้อมูล (r=0.37, p<0.01) การเข้าใจทางสุขภาพ (r=0.38, p<0.01) การรู้เท่าทันสื่อ (r=0.37, p<0.01) มีความสัมพันธ์เชิงบวกระดับปานกลางกับพฤติกรรมการป้องกันควบคุมโรคติดต่อนำโดยยุงลาย ส่วนทักษะการตัดสินใจ (r=0.29, p<0.01) และการนำไปใช้จัดการตนเอง (r=0.30, p<0.01) มีความสัมพันธ์เชิงบวกในระดับน้อยกับพฤติกรรมการป้องกันควบคุมโรคติดต่อนำโดยยุงลายอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ดังนั้น หน่วยงานภาครัฐควรมีนโยบายส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านผ่านการพัฒนาองค์ประกอบของความรอบรู้ด้านสุขภาพทั้ง 5 ด้าน เพื่อให้มีพฤติกรรมการป้องกันโรคติดต่อนำโดยยุงลายที่พึงประสงค์และสามารถปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างให้กับประชาชนในชุมชน เพื่อลดความเสี่ยงและป้องกันโรคติดต่อนำโดยยุงลาย