ประสิทธิผลของโปรแกรม STROKE-ALERT ต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพ พฤติกรรมการป้องกัน โรคหลอดเลือดสมอง และระดับความดันโลหิตของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน อำเภอฉวาง จังหวัดนครศรีธรรมราช
คำสำคัญ:
ความรอบรู้ด้านสุขภาพ, โรคหลอดเลือดสมอง, อาสาสมัครสาธารณสุข, ระดับความดันโลหิตบทคัดย่อ
การวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินประสิทธิผลของโปรแกรม STROKE-ALERT ต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพ พฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง และระดับความดันโลหิตของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน อำเภอฉวาง จังหวัดนครศรีธรรมราช กลุ่มตัวอย่างจำนวน 60 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 30 คน และกลุ่มควบคุม 30 คน ได้มาจากการสุ่มอย่างง่าย โดยคำนวณขนาดตัวอย่างด้วยโปรแกรม G*Power กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรม STROKE-ALERT ที่ประยุกต์แนวคิดความรอบรู้ด้านสุขภาพตามทฤษฎี K-Shape ระยะเวลา 12 สัปดาห์ ขณะที่กลุ่มควบคุมได้รับการดูแลตามปกติจากเจ้าหน้าที่สาธารณสุข เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยแบบประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพ 5 ทักษะ และพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง เก็บรวบรวมข้อมูลระหว่างเดือนมกราคม ถึงมีนาคม พ.ศ. 2569 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา Independent t-test, Paired t-test, Mann-Whitney U test และ Wilcoxon signed-rank test
ผลการวิจัยพบว่า หลังการเข้าร่วมโปรมแกรม กลุ่มทดลองมีความรอบรู้ด้านสุขภาพทั้ง 5 ด้าน และพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองสูงกว่าก่อนเข้าร่วมโปรแกรม และสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) นอกจากนี้ ค่าความดันโลหิตและดัชนีมวลกายของกลุ่มทดลองลดลงจากก่อนเข้าร่วมโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) สรุปได้ว่า โปรแกรม STROKE-ALERT มีประสิทธิผลในการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง ซึ่งสามารถนำไปประยุกต์ใช้และปรับให้เข้ากับบริบทของชุมชน เพื่อพัฒนาระบบสุขภาพชุมชนในการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองต่อไป
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. The top 10 causes of death [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2020 [cited 2025 Aug 17]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/the-top-10-causes-of-death
สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ กระทรวงสาธารณสุข. รายงานสถิติสุขภาพประเทศไทย พ.ศ. 2565 (Thailand Health Profile 2022) [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2565 [เข้าถึงเมื่อ 22 ก.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://bps.moph.go.th
HDC กระทรวงสาธารณสุข. อัตราการป่วยด้วยโรคหลอดเลือดสมอง เขตสุขภาพที่ 11 ปีงบประมาณ 2566 [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 30 พ.ย. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://hdcservice.moph.go.th/hdc/reports/report.php
กรมควบคุมโรค. กรมควบคุมโรคร่วมรณรงค์วันหลอดเลือดสมองโลก ภายใต้แนวคิด “กีฬาสร้างพลัง หยุดยั้งโรคหลอดเลือดสมอง” [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; [เข้าถึงเมื่อ 17 ส.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/brc/news.php?news=47206&deptcode=brc
โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชฉวาง. รายงานผลการคัดกรองโรคเบาหวาน และความดันโลหิตสูงในประชากร 35 ปีขึ้นไป ปีงบประมาณ 2568. โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชฉวาง; 2568.
ขวัญเมือง แก้วดำเกิง. แนวคิดความรอบรู้ด้านสุขภาพแบบ K-Shape [อินเทอร์เน็ต]. 2563 [เข้าถึงเมื่อ 22 พ.ย. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://share.google/VyP0YcHK8dyBeibys
กลมลี แสนบุดดา. รูปแบบการเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูง โรงพยาบาลห้วยเม็ก จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน 2567; 9(6):181-89.
สัจจะ บุญมาเกี๋ยง. ผลของโปรแกรมการพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน อำเภอป่าแดด จังหวัดเชียงราย. วารสารสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงราย 2567; 1(1):29-45.
ขวัญเมือง แก้วดำเกิง. K-shape 5 ทักษะเพิ่มความรอบรู้ด้านสุขภาพ. วารสารสมาคมวิชาชีพสุขศึกษา 2562; 18(1):47-59.
พัชร์ สรณ์เอี่ยม, วรางคณา จันทร์คง, กิระพล กาละดี. ประสิทธิผลของโปรแกรมความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง จังหวัดนนทบุรี. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ 2568; 10(2):35-45.
ภานุพงศ์ สยังกูล, บุบผา รักษานาม, สงวน ลือเกียรติบัณฑิต. ประสิทธิผลของโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพสำหรับผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้ในเขตอำเภอเมือง จังหวัดตรัง. วารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 10 จังหวัดอุบลราชธานี 2569; 24(1):25-41.
สมศรี ภูแพง. รูปแบบการเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของกลุ่มเสี่ยงความดันโลหิตสูง โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลกุดโดน. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน 2567; 9(4):526-34.
วิภาภรณ์ สัญจร, บุบผา รักษานาม, วรยุทธ นาคอ้าย. ผลของโปรแกรมสร้างเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองและความดันโลหิตของผู้สูงอายุโรคความดันโลหิตสูงในตำบลไม้เรียง อำเภอฉวาง จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารเภสัชกรรมไทย 2568; 18(1):135-43.
ศิริรัตน์ ผ่านภพ, นภาเพ็ญ จันทขัมมา, มุกดา หนุ่ยศรี. ผลของโปรแกรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในผู้สูงอายุกลุ่มเสี่ยงอำเภอเกาะคา จังหวัดลำปาง. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ 2563; 13(2):528-38.
ณิชชา ทิพย์วรรณ, พิมพ์ใจ อุ่นบ้าน, ศรีจันทร์ ฟูใจ. ประสิทธิผลของโปรแกรมพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพในผู้สูงอายุที่เป็นโรคความดันโลหิตสูง. วารสารวิจัยการพยาบาลและการสาธารณสุข 2569; 6(1):1-20.
ธรณินทร์ คุณแขวน, ปัญญ์กรินทร์ หอยรัตน์, อณัญญา ลาลุน, ไพฑูรย์ วุฒิโส. ผลของโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อการจัดการภาวะอ้วนลงพุงในผู้ที่มีภาวะอ้วนลงพุง อำเภอแก้งคร้อ จังหวัดชัยภูมิ. พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 2568; 52(3):93-107.
ภคพร กลิ่นหอม, จินต์ทิพา ศิริกุลวิวัฒน์, เอกรินทร์ อ่วมอุ่ม. ผลของโปรแกรมการเสริมสร้างความตระหนักรู้ต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่มีค่าดัชนีมวลกายเกินเกณฑ์. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระจอมเกล้า 2566; 6(2):102-18.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 10 จังหวัดอุบลราชธานี

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของ สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 10 จังหวัดอุบลราชธานี
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 10 จังหวัดอุบลราชธานีและบุคลากรท่านอื่นๆในสำนักงานฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว