ผลของโปรแกรมการจัดการสุขภาพตนเองผ่านการพยาบาลทางไกลต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองเพื่อควบคุมระดับน้ำตาลเฉลี่ยสะสมในเลือดและระดับความดันโลหิตของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 และโรคความดันโลหิตสูง

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลองชนิดสองกลุ่มวัดก่อนและหลังการทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการจัดการสุขภาพตนเองผ่านการพยาบาลทางไกลต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองเพื่อควบคุมระดับน้ำตาลเฉลี่ยสะสมในเลือดและระดับความดันโลหิตของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 และโรคความดันโลหิตสูง คำนวณตัวอย่างด้วย G*Power ได้ค่า Effect size เท่ากับ 0.98 ตัวอย่างทั้งสิ้น 68 คน ใช้วิธีสุ่มแบบง่ายด้วยการจับฉลากแบบไม่ใส่คืน กลุ่มทดลอง 34 คน ได้รับโปรแกรมการจัดการสุขภาพตนเองฯ ระยะเวลา 14 สัปดาห์ ซึ่งพัฒนาขึ้นบนกรอบการจัดการตนเองของกองการพยาบาลตามแนวคิดของ Creer ผสานแนวคิดเวชศาสตร์วิถีชีวิต มีระบบติดตาม สนับสนุน และให้คำปรึกษาโดยพยาบาลวิชาชีพผ่านการพยาบาลทางไกล และกลุ่มควบคุม 34 คนได้รับการดูแลตามมาตรฐาน โปรแกรมการจัดการสุขภาพตนเองฯ มีค่า CVI เท่ากับ 1.00 และแบบวัดพฤติกรรมการดูแลตนเองฯ มีค่า CVI เท่ากับ 1.00 และค่า Cronbach’s alpha เท่ากับ 0.81 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา Independent t-test, Mann-Whitney U test, Paired samples t-test, Wilcoxon Signed Ranks Test, Chi-square test และ McNemar test

ผลการวิจัยพบว่า หลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมการดูแลตนเองฯ ภาพรวมสูงกว่าก่อนการทดลอง และสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยระดับน้ำตาล HbA1c และระดับความดันโลหิตต่ำกว่าก่อนการทดลอง และต่ำกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) โดยผู้ป่วยในกลุ่มทดลองร้อยละ 58.82 สามารถบรรลุเกณฑ์การจัดการสุขภาพตนเองเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) ผลการศึกษาสะท้อนว่าการบูรณาการการพยาบาลทางไกลร่วมกับการส่งเสริม
การจัดการตนเองและเวชศาสตร์วิถีชีวิต สามารถยกระดับผลลัพธ์ทั้งด้านพฤติกรรมและคลินิกได้อย่างมีประสิทธิภาพ มีศักยภาพในการขยายสู่ระบบบริการสุขภาพระดับปฐมภูมิ และสนับสนุนการขับเคลื่อนนโยบายสุขภาพดิจิทัลสำหรับโรคไม่ติดต่อเรื้อรังอย่างยั่งยืน