ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุที่ป่วยด้วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวางนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับพฤติกรรมและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากของผู้สูงอายุที่ป่วยด้วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้สูงอายุที่ป่วยด้วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 จำนวน 220 คน สุ่มตัวอย่างแบบเป็นระบบ เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการถดถอยโลจิสติกพหุคูณ ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากระดับต่ำ ร้อยละ 45.0 ระดับปานกลาง ร้อยละ 38.6 และระดับสูง ร้อยละ 16.4 ความรู้เรื่องสุขภาพช่องปากและการเสริมแรงอยู่ในระดับปานกลาง ร้อยละ 60.0 และ 50.5 ตามลำดับ ส่วนการรับข้อมูลข่าวสารด้านสุขภาพช่องปากและการรับรู้ความเสี่ยงอยู่ในระดับต่ำ ร้อยละ 60.9 และ 95.5 ตามลำดับ เมื่อควบคุมตัวแปรกวน พบว่าความรู้เรื่องสุขภาพช่องปากระดับดีเป็นปัจจัยเดียวที่มีความสัมพันธ์อิสระอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากระดับดี (Adjusted OR=2.19; 95% CI: 1.10–4.37; p=0.025) โมเดลอธิบายความแปรปรวนได้ร้อยละ 7.3 (Nagelkerke R²=0.073) และมีความสอดคล้องกับข้อมูลในระดับที่ยอมรับได้ (Hosmer–Lemeshow χ²(8)=8.917, p=0.349) ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่าควรพัฒนาโปรแกรมส่งเสริมความรู้ด้านสุขภาพช่องปาก สำหรับผู้สูงอายุที่ป่วยด้วยโรคเบาหวานอย่างเป็นระบบ ควบคู่กับการติดตามและเสริมแรงเชิงบวก เพื่อส่งเสริมพฤติกรรมการดูแลสุขภาพช่องปากที่เหมาะสมและยั่งยืน