ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความร่วมมือในการใช้ยาฉีดอินซูลินแบบปากกาของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในเขตอำเภอเมือง จังหวัดชลบุรี

บทคัดย่อ

โรคเบาหวานเป็นปัญหาสาธารณสุขสำคัญ โดยเฉพาะในจังหวัดชลบุรีที่มีจำนวนผู้ป่วยเบาหวานจำนวนมาก และยังพบความไม่ร่วมมือในการใช้ยาฉีดอินซูลินอย่างต่อเนื่อง การวิจัยเชิงสหสัมพันธ์นี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความร่วมมือในการใช้ยาฉีดอินซูลินแบบปากกาของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในเขตอำเภอเมือง จังหวัดชลบุรี กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ได้รับยาฉีดอินซูลินแบบปากกา จำนวน 170 คน ทำการสุ่มตัวอย่างแบบโควต้า ตามสัดส่วนผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 จากโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล 15 แห่ง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบสอบถาม และแบบประเมินความร่วมมือในการใช้ยา Adherence to Refills and Medications Scale for Diabetes (ARMS-D) วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ สหสัมพันธ์เพียร์สัน และการวิเคราะห์ถดถอยเชิงเส้นพหุคูณ

ผลการศึกษาพบว่า คะแนนความร่วมมือในการใช้ยาฉีดอินซูลินแบบปากกาของผู้ป่วยมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 15.63±3.12 คะแนน ปัจจัยด้านความรู้เกี่ยวกับการใช้ยาฉีดอินซูลินแบบปากกา (B=-.998, β=-.362, p<.001) และแรงสนับสนุนทางสังคม (B=-.201, β=-.193, p<.05) มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับความร่วมมือในการใช้ยาฉีดอินซูลินแบบปากกาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p=.004) และสามารถร่วมกันทำนายความร่วมมือในการใช้ยาได้ร้อยละ 20.5 (R²=.205) ผลการศึกษานี้สะท้อนให้เห็นว่า ความรู้ที่ถูกต้องเกี่ยวกับการใช้ยาและแรงสนับสนุนจากครอบครัวหรือบุคลากรทางสุขภาพ เป็นกลไกสำคัญที่ช่วยส่งเสริมความร่วมมือในการใช้ยาฉีดอินซูลินแบบปากกาของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ในบริบทของจังหวัดชลบุรี หน่วยบริการสุขภาพปฐมภูมิจึงควรส่งเสริมความรู้เกี่ยวกับการใช้ยาฉีดอินซูลินแบบปากกา รวมถึงการพัฒนาระบบสนับสนุนทางสังคมเพื่อเพิ่มความร่วมมือในการใช้ยาในผู้ป่วยเบาหวานอย่างต่อเนื่อง