ปัจจัยทำนายภาวะซึมเศร้าของผู้สูงอายุโรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่รับประทานยาหลายชนิด

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงสหสัมพันธ์เชิงทำนาย มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาปัจจัยที่ความสัมพันธ์กับภาวะซึมเศร้า ในผู้สูงอายุโรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่รับประทานยาหลายชนิด และ (2) ศึกษาปัจจัยที่สามารถทำนายภาวะซึมเศร้า กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้สูงอายุที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรังและรับประทานยา 2 ชนิดขึ้นไป จำนวน 101 คน คัดเลือกโดยวิธีเฉพาะเจาะจง (Purposive sampling) ตามเกณฑ์การคัดเข้า เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบสอบถามการมี ส่วนร่วมทางสังคมของผู้สูงอายุ แบบประเมินความรู้สึกมีคุณค่าในตนเอง แบบประเมินความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวัน ดัชนีบาร์เธล แบบประเมินระดับสัมพันธภาพของครอบครัว และแบบคัดกรองภาวะซึมเศร้า 9Q การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติ เชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์ด้วยสถิติถดถอยพหุคูณ ผลการวิจัยพบว่า ปัจจัยด้านการรับรู้คุณค่าของตนเอง ด้านความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวัน ด้านระดับสัมพันธภาพในครอบครัว และด้าน การมีส่วนร่วมทางสังคม มีความสัมพันธ์เชิงลบกับภาวะซึมเศร้าอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยปัจจัยทั้งสี่ด้านสามารถร่วมกัน ทำนายภาวะซึมเศร้าได้ ร้อยละ 35.6 ดังนั้น บุคลากรทางสุขภาพสามารถนำข้อมูลไปใช้เป็นแนวทางในการส่งเสริมการรับรู้คุณค่า ของตนเอง การฟื้นฟูความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวัน การเสริมความสัมพันธ์ในครอบครัว และการเพิ่มกิจกรรมทางสังคม ในการช่วยลดความเสี่ยงต่อภาวะซึมเศร้าในผู้สูงอายุที่มีโรคไม่ติดต่อเรื้อรังและใช้ยาหลายชนิดได้