ความสัมพันธ์ระหว่างระยะห่างของขอบกะโหลกและแนวกึ่งกลางในการผ่าตัด เปิดกะโหลกศีรษะ เพื่อลดความดันและภาวะน้ำคั่งในโพรงสมองหลังผ่าตัด
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาและพิสูจน์ระยะห่างของขอบกะโหลกและแนวกึ่งกลาง (distance to midline, DTM) ในการผ่าตัด เปิดกะโหลกศีรษะ (decompressive craniectomy) ที่ระยะห่าง 2.5 เซนติเมตร ส่งผลต่อการเกิดภาวะน้ำคั่งในโพรงสมอง (post-craniectomy hydrocephalus) ในผู้ป่วยสมองบาดเจ็บ ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองตีบและโรคหลอดเลือดสมองแตก และนิยามระยะห่างใหม่ของขอบกะโหลกและแนวกึ่งกลางที่จำเพาะต่อการเกิดภาวะน้ำคั่งในโพรงสมอง
วิธีดำเนินการวิจัย: การศึกษาแบบย้อนหลัง (retrospective analysis study) เก็บข้อมูลในผู้ป่วยสมองบาดเจ็บ ผู้ป่วยโรค หลอดเลือดสมองตีบและโรคหลอดเลือดสมองแตกที่ได้รับการผ่าตัดเปิดกะโหลกศีรษะ ข้อมูลระยะห่างของขอบกะโหลก และ แนวกึ่งกลางเก็บจากภาพสแกนเอกซเรย์คอมพิวเตอร์แบบสามมิติและติดตามภาวะน้ำคั่งในโพรงสมองหลังการผ่าตัด
ผลการวิจัย: จากการศึกษาผู้ป่วย 109 คน พบว่าค่าเฉลี่ยระยะ DTM ในกลุ่มที่มีภาวะน้ำคั่งในโพรงสมอง (2.07+0.89 ซม.) สั้นกว่ากลุ่มที่ไม่มีภาวะน้ำคั่ง (2.48+1.12 มม.; P=0.033) จากการวิเคราะห์ปัจจัยเดี่ยว พบว่าระยะ DTM <2.5 ซม. มีความ สัมพันธ์เบื้องต้นกับการเกิดภาวะน้ำคั่ง (crude OR=2.39; 95% CI: 1.10–5.28; P=0.029) อย่างไรก็ตาม เมื่อวิเคราะห์ด้วย โมเดลการถดถอยลอจิสติกพหุคูณโดยปรับปัจจัยรบกวน (อายุ, คะแนน GCS หลังผ่าตัด, การมีเลือดออกในเนื้อสมอง, การติดเชื้อ และภาวะเลือดออกในโพรงสมอง) พบว่าระยะ DTM ไม่ใช่ปัจจัยพยากรณ์อิสระที่มีนัยสำคัญทางสถิติ (adjusted OR=2.17; 95% CI: 0.85–5.68; P=0.107) โดยปัจจัยที่มีอิทธิพลหลักอย่างมีนัยสำคัญคือ อายุ (P=0.013) และภาวะเลือดออก ในโพรงสมอง (P=0.044) จากการวิเคราะห์ทางสถิติ ทั้งนี้การวิเคราะห์หาจุดตัดใหม่ที่ระยะ 1.65 ซม. เพื่อให้ได้ค่าความจำเพาะ สูงสุด (maximized specificity) ถือเป็นการวิเคราะห์เชิงสำรวจ (exploratory analysis) เพื่อหาแนวทางในการศึกษาเพิ่มเติมใน อนาคต โดยไม่ได้มีการปรับแก้ค่านัยสำคัญทางสถิติสำหรับการเปรียบเทียบพหุคูณ (multiple comparisons) ผู้อ่านจึงควร แปลผลในส่วนนี้ด้วยความระมัดระวัง
สรุปผลการวิจัย: อย่างไรก็ตาม แม้ระยะห่างของขอบกะโหลกและแนวกึ่งกลางที่ระยะห่างน้อยกว่า 2.5 เซนติเมตร จะมีความ สัมพันธ์ในเบื้องต้นจากการวิเคราะห์ปัจจัยเดี่ยว แต่เมื่อปรับปัจจัยกวนอื่น ๆ พบว่าไม่ใช่ปัจจัยอิสระที่มีนัยสำคัญทางสถิติ อย่างไรก็ตามการรักษาระยะห่างดังกล่าวยังคงเป็นข้อควรระวังในเชิงเทคนิคการผ่าตัดที่ควรคำนึงถึงร่วมกับปัจจัยด้านอายุและ พยาธิสภาพของผู้ป่วย
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพฺเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร
เอกสารอ้างอิง
Ovenden CD, Barot DD, Gupta A, et al. Incidence of hydrocephalus following decompressive craniectomy for ischaemic stroke: A systematic review and meta-analysis. Clin Neurol Neurosurg. 2023;234:107989.
Di G, Hu Q, Liu D, et al. Risk factors predicting posttraumatic hydrocephalus after decompressive craniectomy in traumatic brain injury. World Neurosurg. 2018;116:e406-e413.
Pan J, Feroze AH, McGrath M, et al. Incidence and risk model of post-traumatic hydrocephalus in patients with traumatic brain injury. World Neurosurg. 2024.
Heinonen A, Rauhala M, Isokuortti H, et al. Incidence of surgically treated post-traumatic hydrocephalus 6 months following head injury in patients undergoing acute head computed tomography. Acta Neurochir (Wien). 2022;164(7):2357-65.
Zhuo J, Zhang W, Xu Y, et al. Nomogram for predicting post-traumatic hydrocephalus after decompressive craniectomy for traumatic brain injury. Rev Assoc Med Bras (1992). 2022;68(1):37-43.
Hu Q, Di G, Shao X, et al. Predictors associated with post-traumatic hydrocephalus in patients with head injury undergoing unilateral decompressive craniectomy. Front Neurol. 2018;9:337.
Salik I, Vazquez S, Syal A, et al. Risk factors for posttraumatic hydrocephalus after decompressive hemicraniectomy in pediatric patients with traumatic brain injury. J NeurosurgPediatr. 2023;31(5):417-22.
Fischer D, Edlow BL. Coma prognostication after acute brain injury: A review. JAMA Neurol. Published online March 4, 2024.
Kim H, Lee HS, Ahn SY, et al. Factors associated with postoperative hydrocephalus in patients with traumatic acute subdural hemorrhage. J Korean Neurosurg Soc. 2017;60(6):730-7.
Lawton MT. Lawton’s Seven Aneurysms: Tenets and techniques for clipping. Neurosurgery. 2011;68(6):1774-9.
De Bonis P, Pompucci A, Mangiola A, Rigante L, Anile C. Post-traumatic hydrocephalus after decompressive craniectomy: an underestimated risk factor. J Neurotrauma. 2010;27(11):1965–70.
Honeybul S, Ho KM. Incidence and risk factors for post-traumatic hydrocephalus following decompressive craniectomy for intractable intracranial hypertension and evacuation of mass lesions. J Neurotrauma. 2012;29(10):1872–8.
Kammersgaard LP, Linnemann M, Tibaek M. Hydrocephalus following severe traumatic brain injury in adults: incidence, timing, and clinical predictors during rehabilitation. NeuroRehabilitation. 2013;33(3):473–80.
Bae IS, Kim JM, Cheong JH, et al. Does the skull Hounsfield unit predict shunt dependent hydrocephalus after decompressive craniectomy for traumatic acute subdural hematoma? PLoS One. 2020;15(4):e0232631.
Nasi D, Gladi M, Di Rienzo A, et al. Risk factors for post-traumatic hydrocephalus following decompressive craniectomy. Acta Neurochir (Wien). 2018;160(9):1731–9.
Katiyar V, Dharanipathy S, Gurjar H, Vora Z, Sharma R. Post-traumatic hydrocephalus following decompressive craniectomy: how well can it be predicted? Acta Neurochir (Wien). 2018;160(11):2259–60.
Kim JH, Ahn JH, Oh JK, et al. Factors associated with the development and outcome of hydrocephalus after decompressive craniectomy for traumatic brain injury. Neurosurg Rev. 2021;44(1):471–8.
Williams JR, Meyer RM, Ricard JA, et al. Re-examining decompressive craniectomy medial margin distance from midline as a metric for calculating the risk of post-traumatic hydrocephalus. J Clin Neurosci. 2021;87:125–31.
Jesuyajolu DA, Moti T, Zubair AA, et al. Factors associated with post traumatic hydrocephalus following decompressive craniectomy: A single-center experience. Surg Neurol Int. 2023;14(18):1–5.
Peresada S, Shkarupa M, Doroshkevich S, et al. Correlation between medial margin-to-midline distance in decompressive craniectomy and posttraumatic hydrocephalus: Where do we stand? Neurochirurgie. 2023;69:101436.
Akins PT, Guppy KH. Are hygromas and hydrocephalus after decompressive craniectomy caused by impaired brain pulsatility, cerebrospinal fluid hydrodynamics, and glymphatic drainage? Literature overview and illustrative cases. World Neurosurg. 2019;130:e1–e12.
De Bonis P, Sturiale CL, Anile C, et al. Decompressive craniectomy, interhemispheric hygroma and hydrocephalus: A timeline of events? Clin Neurol Neurosurg. 2013;115(8):1308–12.
Ding J, Guo Y, Tian H. The influence of decompressive craniectomy on the development of hydrocephalus: A review. ArqNeuropsiquiatr. 2014;72(9):715–20.
Serban N-L, Florian IS, Florian IA, et al. Posttraumatic hydrocephalus as a complication of decompressive craniectomy–same old story, new perspectives. Front Surg. 2024;11:1415938.
Takeuchi S, Nawashiro H, Wada K, et al. Ventriculomegaly after decompressive craniectomy with hematoma evacuation for large hemispheric hypertensive intracerebral hemorrhage. Clin Neurol Neurosurg. 2013;115(3):317–22.
Ki HJ, Lee HJ, Lee HJ, et al. The risk factors for hydrocephalus and subdural hygroma after decompressive craniectomy in head injured patients. J Korean Neurosurg Soc. 2015;58(3):254–61.
Lee M-H, Yang J-T, Weng H-H, et al. Hydrocephalus following decompressive craniectomy for malignant middle cerebral artery infarction. Clin Neurol Neurosurg. 2012;114(5):555–9.
Fattahian R, Bagheri SR, Sadeghi M. Development of posttraumatic hydrocephalus requiring ventriculoperitoneal shunt after decompressive craniectomy for traumatic brain injury: A systematic review and meta-analysis of retrospective studies. Med Arch.2018;72(3):214–9.
Wu YC, Liao HC, Lin JC, et al. Risk factors of postoperative hydrocephalus following decompressive craniectomy for spontaneous intracranial hemorrhages and intraventricular hemorrhage. Medicine (Baltimore). 2022;101(41):e31086.
Wang QP, Ma JP, Zhou ZM, You C. Impact of operation details on hydrocephalus after decompressive craniectomy. Neurosciences (Riyadh). 2016;21(1):10–16.
Picard NA, Zanardi CA. Letter to the Editor Regarding “Are Hygromas and Hydrocephalus After Decompressive Craniectomy Caused by Impaired Brain Pulsatility, Cerebrospinal Fluid Hydrodynamics, and Glymphatic Drainage?” World Neurosurg. 2020;136:426.
Nasi D, Dobran M. Can early cranioplasty reduce the incidence of hydrocephalus after decompressive craniectomy? A meta-analysis. Surg Neurol Int. 2020;11:94.
Takeuchi S, Takasato Y, Masaoka H, et al. Hydrocephalus following decompressive craniectomy for ischemic stroke. In: Katayama Y, ed. Brain Edema XV. Acta Neurochir Suppl. 2013;118:289–92.
Tsianaka E, Fotakopoulos G, Siasios G, et al. Posttraumatic hydrocephalus after decompressive craniectomy in 126 patients with severe traumatic brain injury. J Neurol Surg A Cent EurNeurosurg. 2016;77(2):88–92.
Wang QP, Ma JP, Zhou ZM, et al. Hydrocephalus after decompressive craniectomy for malignant hemispheric cerebral infarction. Int J Neurosci. 2016;126(3):252–8.
Beucler N, Dagain A. Historical vignette portraying the difference between the “sinking skin flap syndrome” and the “syndrome of the trephined” in decompressive craniectomy. World Neurosurg. 2022;162:11–4.
Wang QP, Ma JP, Zhou ZM, You C. Impact of operation details on hydrocephalus after decompressive craniectomy. Neurosciences (Riyadh). 2016;21(1):10–6.
Leach JL, Jones BV, Tomsick TA, Stewart CA, Balko MG. Normal appearance of arachnoid granulations on contrast-enhanced CT and MR of the brain: differentiation from dural sinus disease. AJNR Am J Neuroradiol. 1996;17(8):1523–32.
Borha A, Chagnot A, Goulay R, Emery E, Vivien D, Gaberel T. Cranioplasty reverses dysfunction of the solutes distribution in the brain parenchyma after decompressive craniectomy. Neurosurgery. 2020;0:1–6.
Rados M, Zivko M, Perisa A, Oreskovic D, Klarica M. No arachnoid granulations—no problems: number, size, and distribution of arachnoid granulations from birth to 80 years of age. Front Aging Neurosci. 2021;13:698865.
Grossman CB, Potts DG. Arachnoid granulations: radiology and anatomy. Radiology. 1974;113(1):95–100.
Hladky SB, Barrand MA. Regulation of brain fluid volumes and pressures: basic principles, intracranial hypertension, ventriculomegaly and hydrocephalus. Fluids Barriers CNS. 2024;21:57.
Ki HJ, Lee HJ, Lee HJ, Yi JS, Yang JH, Lee IW. The risk factors for hydrocephalus and subdural hygroma after decompressive craniectomy in head injured patients. J Korean Neurosurg Soc. 2015;58(3):254–61.
Upton ML, Weller RO. The morphology of cerebrospinal fluid drainage pathways in human arachnoid granulations. J Neurosurg. 1985;63(6):867–75.
Waziri A, Fusco D, Mayer SA, McKhann GM II, Connolly ES Jr. Postoperative hydrocephalus in patients undergoing decompressive hemicraniectomy for ischemic or hemorrhagic stroke. Neurosurgery. 2007;61(3):489–94.
