ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเสียชีวิตในโรงพยาบาลและการส่งต่อผู้ป่วยในผู้ป่วยโรคปอดอักเสบ: การวิเคราะห์แบบ Competing-Risks Regression ที่โรงพยาบาลบางคล้า
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ความเป็นมา: โรคปอดอักเสบเป็นสาเหตุสำคัญของการเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลและการเสียชีวิต โดยเฉพาะในผู้สูงอายุและผู้ที่มีโรคร่วม อย่างไรก็ตาม ข้อมูลเกี่ยวกับปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเสียชีวิต และการส่งต่อผู้ป่วยในบริบทของโรงพยาบาลชุมชนยังมีจำกัด การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเสียชีวิตในโรงพยาบาล และการส่งต่อผู้ป่วยไปยังโรงพยาบาลอื่นในผู้ป่วยโรคปอดอักเสบที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลชุมชนแห่งหนึ่งของประเทศไทย โดยใช้แบบจำลอง Fine-Gray competing-risks regression วิธีการศึกษา: การศึกษานี้เป็น retrospective cohort study โดยวิเคราะห์ข้อมูลผู้ป่วยอายุ ≥18 ปี ที่ได้รับการวินิจฉัยโรคปอดอักเสบและเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลบางคล้า ระหว่างปี 2015-2025 ข้อมูลถูกสกัดจากเวชระเบียนและรหัสการวินิจฉัยตามระบบ ICD ตัวแปรที่ศึกษา ได้แก่ ข้อมูลประชากร ดัชนี มวลกาย โรคร่วมตาม Charlson comorbidity group และอุณหภูมิร่างกายแรกรับ ผลลัพธ์หลักคือการเสียชีวิตในโรงพยาบาล และผลลัพธ์รองคือการส่งต่อผู้ป่วยไปยังโรงพยาบาลอื่น การวิเคราะห์ใช้แบบจำลอง Fine-Gray competing-risks regression โดยกำหนดค่า p <0.05 เป็นระดับนัยสำคัญทางสถิติ ผลการศึกษา: มีผู้ป่วยโรคปอดอักเสบทั้งหมด 1,816 ราย โดยมีข้อมูลผลลัพธ์สมบูรณ์ 1,815 ราย อายุเฉลี่ย 50.53 ± 18.42 ปี และ 430 ราย (23.68%) มีอายุ ≥65 ปี ผู้ป่วยส่วนใหญ่จำหน่ายกลับบ้าน 1,712 ราย (94.33%) ขณะที่เสียชีวิตในโรงพยาบาล 30 ราย (1.65%) และถูกส่งต่อ 73 ราย (4.02%) ในแบบจำลองหลายตัวแปร อายุ ≥65 ปีสัมพันธ์กับการเสียชีวิตในโรงพยาบาลสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ (adjusted SHR 2.59, 95% CI 1.06-6.34; p = 0.038) เช่นเดียวกับ BMI <18.5 kg/m² (adjusted SHR 4.72, 95% CI 1.41- 15.82; p = 0.012) และการมีโรคร่วม ≥2 โรค (adjusted SHR 6.20, 95% CI 2.37-16.25; p <0.001) อุณหภูมิร่างกาย <36.7°C และ >37.8°C ไม่สัมพันธ์กับการเสียชีวิตหลังการปรับค่าส่วนการวิเคราะห์การส่ง ต่อพบว่าอายุ ≥65 ปีเป็นปัจจัยเดียวที่สัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญ (adjusted SHR 2.64, 95% CI 1.53-4.56; p <0.001) สรุป: ในผู้ป่วยโรคปอดอักเสบที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลชุมชนแห่งนี้ อายุ ≥65 ปี ภาวะ น้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์ และการมีโรคร่วมหลายโรคสัมพันธ์กับการเสียชีวิตในโรงพยาบาล ขณะที่อายุ ≥65 ปี สัมพันธ์กับการส่งต่อผู้ป่วย ผลการศึกษานี้สนับสนุนการประเมินความเสี่ยงตั้งแต่แรกรับเพื่อช่วยวางแผนการ เฝ้าระวัง การรักษา และการส่งต่อในโรงพยาบาลชุมชน ทั้งนี้ การขาดข้อมูล BMI และอุณหภูมิในสัดส่วนสูง เป็นข้อจำกัดสำคัญที่ควรพิจารณา
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความในวารสารนี้อยู่ภายใต้ลิขสิทธิ์ของ กรมแพทย์ทหารบก และเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)
ท่านสามารถอ่านและใช้งานเพื่อวัตถุประสงค์ทางการศึกษา และทางวิชาการ เช่น การสอน การวิจัย หรือการอ้างอิง โดยต้องให้เครดิตอย่างเหมาะสมแก่ผู้เขียนและวารสาร
ห้ามใช้หรือแก้ไขบทความโดยไม่ได้รับอนุญาต
ข้อความที่ปรากฏในบทความเป็นความคิดเห็นของผู้เขียนเท่านั้น
ผู้เขียนเป็นผู้รับผิดชอบต่อเนื้อหาและความถูกต้องของบทความของตนอย่างเต็มที่
การนำบทความไปเผยแพร่ซ้ำในรูปแบบสาธารณะอื่นใด ต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร
เอกสารอ้างอิง
GBD 2019 LRI Collaborators. Age-sex differences in the global burden of lower respiratory infections and risk factors, 1990-2019: results from the Global Burden of Disease Study 2019. Lancet Infect Dis. 2022;22(11):1626-47. doi:10.1016/S1473-3099(22)00510-2.
Jain S, Self WH, Wunderink RG, Fakhran S, Balk R, Bramley AM, et al. Community-acquired pneumonia requiring hospitalization among U.S. adults. N Engl J Med. 2015;373(5):415-27. doi:10.1056/NEJMoa1500245.
Song JH, Thamlikitkul V, Hsueh PR. Clinical and economic burden of community-acquired pneumonia amongst adults in the Asia-Pacific region. Int J Antimicrob Agents. 2011;38(2):108-17. doi:10.1016/j.ijantimicag.2011.02.017.
Strategy and Planning Division, Office of the Permanent Secretary, Ministry of Public Health. Public Health Statistics A.D. 2021 [Internet]. Nonthaburi: Strategy and Planning Division, Office of the Permanent Secretary, Ministry of Public Health; 2022 [cited 2026 Jun 28]. Available from: https://spd.moph.go.th/wp-content/uploads/2022/11/Hstatistic64.pdf
Lim WS, Baudouin SV, George RC, Hill AT, Jamieson C, Le Jeune I, et al. BTS guidelines for the management of community acquired pneumonia in adults: update 2009. Thorax. 2009;64 Suppl 3:iii1-55. doi:10.1136/thx.2009.121434.
Fine MJ, Auble TE, Yealy DM, Hanusa BH, Weissfeld LA, Singer DE, et al. A prediction rule to identify low-risk patients with community-acquired pneumonia. N Engl J Med. 1997;336(4):243-50. doi:10.1056/NEJM199701233360402.
Olsen SJ, Laosiritaworn Y, Siasiriwattana S, Chunsuttiwat S, Dowell SF. The incidence of pneumonia in rural Thailand. Int J Infect Dis. 2006;10(6):439-45. doi:10.1016/j.ijid.2006.06.004.
Aujesky D, Auble TE, Yealy DM, Stone RA, Obrosky DS, Meehan TP, et al. Prospective comparison of three validated prediction rules for prognosis in community-acquired pneumonia. Am J Med. 2005;118(4):384-92. doi:10.1016/j.amjmed.2005.01.006.
Lim WS, van der Eerden MM, Laing R, Boersma WG, Karalus N, Town GI, et al. Defining communityacquired pneumonia severity on presentation to hospital: an international derivation and validation study. Thorax. 2003;58(5):377-82. doi:10.1136/thorax.58.5.377.
Marrie TJ, Wu L. Factors influencing in-hospital mortality in community-acquired pneumonia: a prospective study of patients not initially admitted to the ICU. Chest. 2005;127(4):1260-70.
Zhang ZX, Zhang W, Liu P, Yang Y, Tan WC, Ng HS, et al. Prognostic value of Pneumonia Severity Index, CURB-65, CRB-65, and procalcitonin in community-acquired pneumonia in Singapore. Proc Singapore Healthc. 2016;25(3):139-47. doi:10.1177/2010105815623292.
Metersky ML, Waterer G, Nsa W, Bratzler DW. Predictors of in-hospital vs postdischarge mortality in pneumonia. Chest. 2012;142(2):476-81. doi:10.1378/chest.11-2393.
Mortensen EM, Coley CM, Singer DE, Marrie TJ, Obrosky DS, Kapoor WN, et al. Causes of death for patients with community-acquired pneumonia: results from the Pneumonia Patient Outcomes Research Team cohort study. Arch Intern Med. 2002;162(9):1059-64. doi:10.1001/archinte.162.9.1059.
Ugajin M, Yamaki K, Iwamura N, Yagi T, Asano T. Blood urea nitrogen to serum albumin ratio independently predicts mortality and severity of community-acquired pneumonia. Int J Gen Med. 2012;5:583-9. doi:10.2147/IJGM.S33628.
Diaz JV, Riviello ED, Papali A, Adhikari NKJ, Ferreira JC. Global critical care: moving forward in resource-limited settings. Ann Glob Health. 2019;85(1):3. doi:10.5334/aogh.2413.
Tangcharoensathien V, editor. Thailand health system review. Manila: World Health Organization Regional Office for the Western Pacific; 2024. https://www.ihppthaigov.net/sa22/publication/download/fl_1721879588746.pdf
Corrales-Medina VF, Musher DM, Wells GA, Chirinos JA, Chen L, Fine MJ. Cardiac complications in patients with community-acquired pneumonia: incidence, timing, risk factors, and association with short-term mortality. Circulation. 2012;125(6):773-81. doi:10.1161/CIRCULATIONAHA.111.040766.
McFadden JP, Price RC, Eastwood HD, Briggs RS. Raised respiratory rate in elderly patients: a valuable physical sign. Br Med J (Clin Res Ed). 1982;284(6316):626-7. doi:10.1136/bmj.284.6316.626.
Chen JH, Chang SS, Liu JJ, Chan RC, Wu JY, Wang WC, et al. Comparison of clinical characteristics and performance of pneumonia severity score and CURB-65 among younger adults, elderly and very old subjects. Thorax. 2010;65(11):971-7. doi:10.1136/thx.2009.129627.
Mody L, Sun R, Bradley S. Community-acquired pneumonia in older veterans: does the pneumonia prognosis index help? J Am Geriatr Soc. 2002;50(3):434-8. doi:10.1046/j.1532- 5415.2002.50107.x.
Schuetz P, Koller M, Christ-Crain M, Steyerberg E, Stolz D, Müller C, et al. Predicting mortality with pneumonia severity scores: importance of model recalibration to local settings. Epidemiol Infect. 2008;136(12):1628-37. doi:10.1017/S0950268808000435.
Bartlett JG, Dowell SF, Mandell LA, File TM Jr, Musher DM, Fine MJ. Practice guidelines for the management of community-acquired pneumonia in adults. Infectious Diseases Society of America. Clin Infect Dis. 2000;31(2):347-82. doi:10.1086/313954.
Parsonage M, Nathwani D, Davey P, Barlow G. Evaluation of the performance of CURB-65 with increasing age. Clin Microbiol Infect. 2009;15(9):858-64. doi:10.1111/j.1469-0691.2009.02908.x.
Abisheganaden J, Ding YY, Chong WF, Heng BH, Verma A, Lim TK. Health-care associated pneumonia (HCAP): identification of low and high-risk patients. Curr Respir Med Rev. 2015;11(3):241-6. doi:10.2174/1573398X11666150928194824.
