ประสิทธิผลของโปรแกรมการจัดการความเครียดสำหรับทหารกองประจำการใหม่ ต่อความรู้สึกเครียดและพฤติกรรมการจัดการความเครียด ของทหารกองประจำการใหม่ไทยในกรุงเทพมหานคร: การศึกษากึ่งทดลอง

บทคัดย่อ

บทนำ ทหารกองประจำการใหม่เป็นกลุ่มเสี่ยงที่จะเกิดความเครียดสูง ซึ่งเป็นสาเหตุของภาวะซึมเศร้าและการฆ่าตัวตาย ผู้วิจัยจึงสร้างโปรแกรมการจัดการความเครียดสำหรับทหารกองประจำการใหม่ตามทฤษฎีการจัดการความเครียดของ Lazarus และ Folkman ร่วมกับการปรับความคิดและพฤติกรรม, สร้างความเข้มแข็งทางใจ, นาฏกรรมบำบัด, ฝึกหายใจและออกกำลังกายวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมฯ ต่อความรู้สึกเครียดและพฤติกรรมการจัดการความเครียดของทหารกองประจำการใหม่
วิธีการศึกษา การศึกษากึ่งทดลองในทหารกองประจำการใหม่สองหน่วยฝึกในกรุงเทพมหานคร สุ่มให้แต่ละแห่งเป็นกลุ่มทดลอง (119 ราย) และกลุ่มเปรียบเทียบ (117 ราย) ให้โปรแกรมฯ ในกลุ่มทดลอง 4 สัปดาห์ และวัดผลจากแบบสอบถาม 2 ครั้ง (ก่อนทดลอง และหลังสิ้นสุดการทดลอง)
ผลการศึกษา หลังสิ้นสุดการทดลองและพิจารณาตามเกณฑ์คัดเข้า-คัดออก คงเหลือผู้เข้าร่วมการศึกษากลุ่มทดลอง 71 ราย และกลุ่มเปรียบเทียบ 69 ราย โดยกลุ่มทดลองมีความรู้สึกเครียดลดลงอย่างมีนัยสำคัญ (p< .001), พฤติกรรมการจัดการความเครียด (รวมทุกด้าน) และการจัดการความเครียดแบบมุ่งแก้ไขอารมณ์ดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ (p=.014 และ .007 ตามลำดับ) เมื่อเทียบกับก่อนทดลอง เมื่อเทียบระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มเปรียบเทียบที่หลังการทดลอง พบว่ากลุ่มทดลองมีความรู้สึกเครียดต่ำกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญ (p< .001) แต่พฤติกรรมการจัดการความเครียด (รวมทุกด้านและแยกรายด้าน) ไม่มากกว่ากลุ่มเปรียบเทียบอย่างมีนัยสำคัญ และโปรแกรมมีประสิทธิผลป้องกันความรู้สึกเครียดระดับเครียดสูงได้ถึงร้อยละ 73.50
สรุป โปรแกรมการจัดการความเครียดนี้ มีประสิทธิผลสูงในการลดความรู้สึกเครียดของทหารกองประจำการใหม่ แต่ควรปรับปรุงโปรแกรมก่อนนำไปใช้ เพื่อเพิ่มพฤติกรรมการจัดการความเครียดให้ดีขึ้นอย่างสมบูรณ์ โดยเฉพาะการจัดการความเครียดแบบมุ่งแก้ปัญหาซึ่งเป็นการจัดการความเครียดแบบยั่งยืน