ความหวังใหม่ในการประคับประคองผู้ป่วยหัวใจห้องเดี่ยว : นวัตกรรมการผ่าตัดเชื่อมหลอดเลือด carotid- jugular เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตในกลุ่มที่ไม่สามารถทำฟอนแทน
Main Article Content
บทคัดย่อ
ภาวะหัวใจห้องเดี่ยว (Single Ventricle Physiology) เป็นกลุ่มของโรคหัวใจพิการแต่กำเนิดที่มีความซับซ้อนทางสรีรวิทยา โดยหัวใจมีเพียงห้องเดียวที่ทำหน้าที่สูบฉีดเลือดไปยังทั้งระบบไหลเวียนปอดและระบบไหลเวียนร่างกาย ส่งผลให้ผู้ป่วยมีภาวะเขียวเรื้อรัง และอาจเกิดปัญหาทางระบบไหลเวียนโลหิตโดยรวมในระยะยาว1,2 แนวทางการรักษาที่เป็นมาตรฐานคือการผ่าตัดแบบลำดับขั้น (Staged Surgical Palliation) ซึ่งนำไปสู่การผ่าตัดฟอนแทน (Fontan Procedure) ในระยะสุดท้าย3,16,17 เพื่อให้เลือดดำจากร่างกายไหลเข้าสู่ปอดโดยไม่ผ่านหัวใจ อย่างไรก็ตาม มีผู้ป่วยบางรายที่ไม่สามารถเข้ารับการผ่าตัดฟอนแทนได้ (Fontan-ineligible) เนื่องจากข้อจำกัดทางสรีรวิทยา เช่นความดันหลอดเลือดดำสูง4,5 กลุ่มผู้ป่วยเหล่านี้จึงไม่มีแนวทางการดูแลที่เป็นมาตรฐาน จึงจำเป็นต้องแสวงหาทางเลือกในการประคับประคองเฉพาะรายให้เหมาะสมกับข้อจำกัดทางสรีรวิทยา หนึ่งในแนวทางที่เริ่มมีการศึกษาและนำมาประยุกต์ใช้ คือ การผ่าตัดเชื่อมต่อหลอดเลือดแดงคาโรติดกับหลอดเลือดดำจูกูรลาร์ (Carotid–Jugular Shunt) 7 โดยมีเป้าหมายเพื่อลดแรงดันในระบบหลอดเลือดดำ เพิ่มการไหลเวียนของเลือดกลับสู่ปอด และลดภาระการทำงานของหัวใจให้เหมาะสมกับสภาวะของผู้ป่วยรายนั้นๆ บทความนี้นำเสนอการทบทวนองค์ความรู้เกี่ยวกับแนวทางการผ่าตัด Carotid – Jugular Shunt ทั้งในด้านพยาธิสรีรวิทยา เทคนิคการผ่าตัด และผลลัพธ์ทางคลินิก จากวรรณกรรมทั้งในและต่างประเทศ รวมถึงประสบการณ์ของประเทศไทย เพื่อเสนอเป็นทางเลือกหนึ่งในการดูแลผู้ป่วยหัวใจห้องเดี่ยวที่ไม่สามารถเข้าสู่แนวทางมาตรฐานได้อย่างเต็มที่ โดยคำนึงถึงสภาพแวดล้อมทางทรัพยากร และระบบบริการสุขภาพในประเทศไทย
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความในวารสารนี้อยู่ภายใต้ลิขสิทธิ์ของ กรมแพทย์ทหารบก และเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)
ท่านสามารถอ่านและใช้งานเพื่อวัตถุประสงค์ทางการศึกษา และทางวิชาการ เช่น การสอน การวิจัย หรือการอ้างอิง โดยต้องให้เครดิตอย่างเหมาะสมแก่ผู้เขียนและวารสาร
ห้ามใช้หรือแก้ไขบทความโดยไม่ได้รับอนุญาต
ข้อความที่ปรากฏในบทความเป็นความคิดเห็นของผู้เขียนเท่านั้น
ผู้เขียนเป็นผู้รับผิดชอบต่อเนื้อหาและความถูกต้องของบทความของตนอย่างเต็มที่
การนำบทความไปเผยแพร่ซ้ำในรูปแบบสาธารณะอื่นใด ต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร
เอกสารอ้างอิง
Hoffman JI, Kaplan S. The incidence of congenital heart disease. J Am Coll Cardiol. 2002;39(12):1890-900.
Reller MD, Strickland MJ, Riehle-Colarusso T, Mahle WT, Correa A. Prevalence of congenital heart defects in metropolitan Atlanta, 1998-2005. J Pediatr. 2008;153(6):807-13.
Gewillig M, Brown SC. The Fontan circulation after 45 years: update in physiology. Heart. 2016;102(14):1081-6.
d'Udekem Y, Iyengar AJ, Galati JC, et al. Redefining expectations of long-term survival after the Fontan procedure: twenty-five years of follow-up from the entire population of Australia and New Zealand. Circulation. 2014;130(11 Suppl 1):S32-8.
Khairy P, Fernandes SM, Mayer JE Jr, et al. Long-term survival, modes of death, and predictors of mortality in patients with Fontan surgery. Circulation. 2008;117(1):85-92.
Fenton KN, Siewers RD, Rebovich B, Pigula FA. Interim mortality in infants with systemic-to-pulmonary artery shunts. Ann Thorac Surg. 2003;76(1):152-6.
Talwar S, Marathe SP, Choudhary SK, Airan B. Common carotid artery to internal jugular vein shunt for managing hypoxemia after a cavopulmonary shunt. Ann Thorac Surg. 2012;94(3):e67-9.
Nakata T, Fujimoto Y, Hirose K, et al. Hemodynamic impact of fenestration in total cavopulmonary connection: computer simulation and clinical correlation. Interact Cardiovasc Thorac Surg. 2015;20(6):775-80.
Kaulitz R, Ziemer G, Luhmer I, Kallfelz HC. Modified Fontan operation in functionally univentricular hearts: preoperative risk factors and intermediate results. J Thorac Cardiovasc Surg. 1996;112(3):658-64.
Anderson RH, Baker EJ, Penny D, Redington AN, Rigby ML, Wernovsky G. Paediatric Cardiology. 3rd ed. Philadelphia: Churchill Livingstone Elsevier; 2010.
Mertens L, Friedberg MK. The gold standard for Fontan failure: death or transplantation? Heart. 2013;99(23):1706-7.
Jacobs ML, Mayer JE Jr. Congenital Heart Surgery Nomenclature and Database Project: single ventricle. Ann ThoracSurg. 2000;69(4 Suppl):S197-204.
Bureau of Registration Administration, Department of Provincial Administration, Ministry of Interior, Thailand. Vital Statistics 2023. Bangkok; 2024.
Ohye RG, Sleeper LA, Mahony L, et al. Comparison of shunt types in the Norwood procedure for single-ventricle lesions. N Engl J Med. 2010;362(21):1980-92.
Rogers LS, Glatz AC, Ravishankar C, et al. 18 years of the Fontan operation at a single institution: results from 771 consecutive patients. J Am Coll Cardiol. 2012;60(11):1018-25.
Fontan F, Baudet E. Surgical repair of tricuspid atresia. Thorax. 1971;26(3):240-8.
Kreutzer G, Galindez E, Bono H, De Palma C, Laura JP. An operation for the correction of tricuspid atresia. J Thorac Cardiovasc Surg. 1973;66(4):613-21.
Sthanakiya S, et al. Mid-term Outcomes of Carotid-Jugular Shunt in Single Ventricle Physiology: A Cohort Analysis. Asian Cardiovascular and Thoracic Annals. 2022;30(4):412-419.
Talwar S, et al. Common Carotid Artery to Internal Jugular Vein Shunt: A Palliative Option for Fontan-Ineligible Patients. Journal of Cardiac Surgery. 2021;36(8):2845-2852.
Kothari SS. Palliative Procedures for Single Ventricle: Beyond the Fontan Circuit. Annals of Pediatric Cardiology. 2020;13(3):214-221.
