ความหวังใหม่ในการประคับประคองผู้ป่วยหัวใจห้องเดี่ยว: นวัตกรรมการผ่าตัดเชื่อมหลอดเลือด carotid- jugular เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตในกลุ่มที่ไม่สามารถทำฟอนแทน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ภาวะหัวใจห้องเดี่ยว (Single Ventricle Physiology) เป็นกลุ่มของโรคหัวใจพิการแต่กำเนิดที่มีความซับซ้อนทางสรีรวิทยา โดยหัวใจมีเพียงห้องเดียวที่ทำหน้าที่สูบฉีดเลือดไปยังทั้งระบบไหลเวียนปอดและระบบไหลเวียนร่างกาย ส่งผลให้ผู้ป่วยมีภาวะเขียวเรื้อรัง และอาจเกิดปัญหาทางระบบไหลเวียนโลหิตโดยรวมในระยะยาว แนวทางการรักษาที่เป็นมาตรฐานคือการผ่าตัดแบบลำดับขั้น (Staged Surgical Palliation) ซึ่งนำไปสู่การผ่าตัดฟอนแทน (Fontan Procedure) ในระยะสุดท้าย เพื่อให้เลือดดำจากร่างกายไหลเข้าสู่ปอดโดยไม่ผ่านหัวใจ อย่างไรก็ตาม มีผู้ป่วยบางรายที่ไม่สามารถเข้ารับการผ่าตัดฟอนแทนได้ (Fontan-ineligible) เนื่องจากข้อจำกัดทางสรีรวิทยา เช่น ความดันหลอดเลือดดำสูง กลุ่มผู้ป่วยเหล่านี้จึงไม่มีแนวทางการดูแลที่เป็นมาตรฐาน จึงจำเป็นต้องแสวงหาทางเลือกในการประคับประคองเฉพาะรายให้เหมาะสมกับข้อจำกัดทางสรีรวิทยา หนึ่งในแนวทางที่เริ่มมีการศึกษาและนำมาประยุกต์ใช้ คือ การผ่าตัดเชื่อมต่อหลอดเลือดแดงคาโร ติดกับหลอดเลือดดำจูกูรลาร์ (Carotid–Jugular Shunt) โดยมีเป้าหมายเพื่อลดแรงดันในระบบหลอดเลือดดำ เพิ่มการไหลเวียนของเลือดกลับสู่ปอด และลดภาระการทำงานของหัวใจให้เหมาะสมกับสภาวะของผู้ป่วยรายนั้นๆ บทความนี้นำเสนอการทบทวนองค์ความรู้เกี่ยวกับแนวทางการผ่าตัด Carotid – Jugular Shunt ทั้งในด้านพยาธิสรีรวิทยา เทคนิคการผ่าตัด และผลลัพธ์ทางคลินิก จากวรรณกรรมทั้งในและต่างประเทศ รวมถึงประสบการณ์ของประเทศไทย เพื่อเสนอเป็นทางเลือกหนึ่งในการดูแลผู้ป่วยหัวใจห้องเดี่ยวที่ไม่สามารถเข้าสู่แนวทางมาตรฐานได้อย่างเต็มที่ โดยคำนึงถึงสภาพแวดล้อมทางทรัพยากร และระบบบริการสุขภาพในประเทศไทย
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความในวารสารนี้อยู่ภายใต้ลิขสิทธิ์ของ กรมแพทย์ทหารบก และเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)
ท่านสามารถอ่านและใช้งานเพื่อวัตถุประสงค์ทางการศึกษา และทางวิชาการ เช่น การสอน การวิจัย หรือการอ้างอิง โดยต้องให้เครดิตอย่างเหมาะสมแก่ผู้เขียนและวารสาร
ห้ามใช้หรือแก้ไขบทความโดยไม่ได้รับอนุญาต
ข้อความที่ปรากฏในบทความเป็นความคิดเห็นของผู้เขียนเท่านั้น
ผู้เขียนเป็นผู้รับผิดชอบต่อเนื้อหาและความถูกต้องของบทความของตนอย่างเต็มที่
การนำบทความไปเผยแพร่ซ้ำในรูปแบบสาธารณะอื่นใด ต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร
เอกสารอ้างอิง
Hoffman JI, Kaplan S. The incidence of congenital heart disease. J Am Coll Cardiol. 2002;39(12):1890-900. doi:10.1016/S0735-1097(02)01886-7
Anderson RH, Baker EJ, Penny DJ, Redington AN, Rigby ML, Wernovsky G. Paediatric cardiology. 3rd ed. Philadelphia: Churchill Livingstone Elsevier; 2010.
Jacobs ML, Mayer JE Jr. Congenital heart surgery nomenclature and database project: single ventricle. Ann Thorac Surg. 2000;69(4 Suppl):S197-204. doi:10.1016/S0003-4975(99)01245-X
Reller MD, Strickland MJ, Riehle-Colarusso T, Mahle WT, Correa A. Prevalence of congenital heart defects in metropolitan Atlanta, 1998-2005. J Pediatr. 2008;153(6):807-13. doi:10.1016/j.jpeds.2008.05.059
Gewillig M, Brown SC. The Fontan circulation after 45 years: update in physiology. Heart. 2016;102(14):1081-6. doi:10.1136/heartjnl-2015-307467
d'Udekem Y, Iyengar AJ, Galati JC, Forsdick V, Weintraub RG, Wheaton GR, et al. Redefining expectations of long-term survival after the Fontan procedure: twenty-five years of followup from the entire population of Australia and New Zealand. Circulation. 2014;130(11 Suppl 1):S32-8. doi:10.1161/CIRCULATIONAHA.113.007764
Khairy P, Fernandes SM, Mayer JE Jr, Triedman JK, Walsh EP, Lock JE, et al. Long-term survival, modes of death, and predictors of mortality in patients with Fontan surgery. Circulation. 2008;117(1):85-92. doi:10.1161/CIRCULATIONAHA.107.738559
Ohye RG, Sleeper LA, Mahony L, Newburger JW, Pearson GD, Lu M, et al. Comparison of shunt types in the Norwood procedure for single-ventricle lesions. N Engl J Med. 2010;362(21):1980-92. doi:10.1056/NEJMoa0912461
Fenton KN, Siewers RD, Rebovich B, Pigula FA. Interim mortality in infants with systemic-topulmonary artery shunts. Ann Thorac Surg. 2003;76(1):152-6; discussion 156-7. doi:10.1016/S0003-4975(03)00168-1
Fontan F, Baudet E. Surgical repair of tricuspid atresia. Thorax. 1971;26(3):240-8. doi:10.1136/thx.26.3.240
Kreutzer G, Galindez E, Bono H, De Palma C, Laura JP. An operation for the correction of tricuspid atresia. J Thorac Cardiovasc Surg. 1973;66(4):613-21.
Kaulitz R, Ziemer G, Luhmer I, Kallfelz HC. Modified Fontan operation in functionally univentricular hearts: preoperative risk factors and intermediate results. J Thorac Cardiovasc Surg. 1996;112(3):658-64. doi:10.1016/S0022-5223(96)70049-1
Mauchley DC, Mitchell MB. Transplantation in the Fontan patient. Semin Thorac Cardiovasc Surg Pediatr Card Surg Annu. 2015;18(1):7-16. doi:10.1053/j.pcsu.2015.01.001
Bureau of Registration Administration, Department of Provincial Administration, Ministry of Interior, Thailand. Vital statistics 2023. Bangkok: Bureau of Registration Administration; 2024.
Garg P, Talwar S, Rajashekar P, Kothari SS, Gulati GS, Airan B. Common carotid artery to internal jugular vein shunt for managing hypoxemia after a cavopulmonary shunt. Ann Thorac Surg. 2012;94(3):998-1001. doi:10.1016/j.athoracsur.2012.01.050
Daley M, Buratto E, King G, Grigg L, Iyengar A, Alphonso N, et al. Impact of Fontan fenestration on long-term outcomes: a propensity score-matched analysis. J Am Heart Assoc. 2022;11(11):e026087. doi:10.1161/JAHA.122.026087
Rogers LS, Glatz AC, Ravishankar C, Spray TL, Nicolson SC, Rychik J, et al. 18 years of the Fontan operation at a single institution: results from 771 consecutive patients. J Am Coll Cardiol. 2012;60(11):1018-25. doi:10.1016/j.jacc.2012.05.010
Zheng WC, Lee MGY, d'Udekem Y. Fate of patients with single ventricles who do not undergo the Fontan procedure. Ann Thorac Surg. 2022;114(1):25-33. doi:10.1016/j.athoracsur.2021.02.011
Talwar S, Marathe S, Desai M, Kisku N, Bhende VV. The single ventricle presenting late: surgical options. Indian J Thorac Cardiovasc Surg. 2025;41(6):745-55. doi:10.1007/s12055-025- 01948-1
Venkatesh P, Gao H, Abudayyeh I, Pai RG, Varadarajan P. Contemporary management of the failing Fontan. J Clin Med. 2024;13(11):3049. doi:10.3390/jcm13113049
