ความแม่นยำในการวินิจฉัยของแบบสอบถาม Thai SRBD-PSQ ร่วมกับการประเมินภาวะต่อมทอนซิลและอะดีนอยด์โต ในภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้นระดับปานกลางถึงรุนแรงในเด็ก
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทนำ: ภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้น (obstructive sleep apnea; OSA) เป็นความผิดปกติของการนอนหลับที่พบได้ในเด็ก และมีความสัมพันธ์กับผลกระทบด้านพัฒนาการทางสติปัญญา ระบบหัวใจและหลอดเลือด และเมตาบอลิซึม หากไม่ได้รับการวินิจฉัยและรักษาอย่างเหมาะสม การตรวจ polysomnography (PSG) ถือเป็นมาตรฐานทองคำในการวินิจฉัย OSA ในเด็ก อย่างไรก็ตาม การเข้าถึงการตรวจดังกล่าวยังมีข้อจำกัดในหลายบริบท แบบสอบถาม Pediatric Sleep Questionnaire (PSQ) เป็นเครื่องมือคัดกรองความผิดปกติของการหายใจขณะหลับในเด็ก แต่ความแม่นยำในการวินิจฉัยยังแตกต่างกันในแต่ละบริบททางคลินิก การใช้แบบสอบถามร่วมกับการประเมินภาวะต่อมทอนซิลและอะดีนอยด์โตอาจช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการวินิจฉัยโรค วัตถุประสงค์: เพื่อประเมินความแม่นยำในการวินิจฉัยของแบบสอบถาม Thai Sleep-Related Breathing Disorder–Pediatric Sleep Questionnaire (Thai SRBD-PSQ) เมื่อใช้ร่วมกับการประเมินภาวะต่อมทอนซิลและอะดีนอยด์โตในการวินิจฉัยภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้น ระดับปานกลางถึงรุนแรงในเด็ก วิธีการศึกษา: การศึกษานี้เป็นการศึกษาความแม่นยำในการวินิจฉัยในเด็กอายุ 2–12 ปี ที่มีอาการสงสัยความผิดปกติของการหายใจขณะหลับ และได้รับการตรวจการนอนหลับ (polysomnography; PSG) ที่ศูนย์สหเวชศาสตร์การนอนหลับสุรศักดิ์มนตรี โรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า ระหว่างปี พ.ศ. 2561–2567 โดยให้ผู้ปกครองตอบแบบสอบถาม Thai SRBD-PSQ ก่อนการตรวจ PSG ขนาดของต่อมทอนซิลประเมินตาม Brodsky scale และการโตของอะดีนอยด์ประเมินจากค่า adenoid–nasopharynx ratio จากภาพเอกซเรย์ กำหนดภาวะ OSA ระดับปานกลางถึงรุนแรงจากค่า apnea–hypopnea index (AHI) ≥ 5 ครั้งต่อชั่วโมง และวิเคราะห์ประสิทธิภาพการวินิจฉัยของแบบสอบถามเพียงอย่างเดียวและเมื่อใช้ร่วมกับการประเมิน adenotonsillar hypertrophy ผลการศึกษา: มีผู้เข้าร่วมการศึกษาจำนวน 57 ราย (เพศชายร้อยละ 61.4) อายุเฉลี่ย 7.79 ± 2.53 ปี พบภาวะ OSA ระดับปานกลางถึงรุนแรงใน 23 ราย (ร้อยละ 40.4) แบบสอบถาม Thai SRBD-PSQ ให้ผลบวก (คะแนน ≥ 8) ในผู้ป่วย 32 ราย (ร้อยละ 56.1) การใช้แบบสอบถามเพียงอย่างเดียวมีความไว (sensitivity) ร้อยละ 52.2 (95% CI: 30.6-73.2%) ความจำเพาะ (specificity) ร้อยละ 41.2 (95% CI: 24.6-59.3%) ค่า positive predictive value (PPV) ร้อยละ 37.5 (95% CI: 21.1-56.3%) ค่า negative predictive value (NPV) ร้อยละ 56.0 (95% CI: 34.9-75.6%) และความแม่นยำโดยรวมร้อยละ 45.6 (95% CI: 32.4-59.3%) เมื่อใช้ร่วมกับการประเมินพบภาวะต่อมทอนซิลโตพบว่าความจำเพาะเพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 85.3 (95% CI: 68.9-95%) และความแม่นยำเพิ่มเป็น ร้อยละ 66.7 (95% CI: 52.9-78.6%) ขณะที่การใช้แบบสอบถามร่วมกับการประเมินพบทั้งต่อมทอนซิล และอะดีนอยด์โตให้ความจำเพาะสูงสุดที่ร้อยละ 97.1 (95% CI: 84.7-99.9%) และ PPV สูงสุดที่ร้อยละ 75.0 (95% CI: 19.4-99.4%) โดยมีความแม่นยำที่ร้อยละ 63.2 (95% CI: 49.3-75.6%) แต่ทำให้ความไวลดลง เหลือเพียงร้อยละ 13.0 (95% CI: 2.78-33.6%) สรุปผลการศึกษา: การประเมินภาวะต่อมทอนซิลและอะดีนอยด์โต (adenotonsillar hypertrophy) ร่วมกับแบบสอบถาม Thai SRBD-PSQ สามารถเพิ่มความจำเพาะ และความแม่นยำโดยรวมในการคัดกรองภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้นระดับปานกลางถึงรุนแรงในเด็ก และอาจเป็นเครื่องมือที่มีประโยชน์ในการจัดลำดับความเร่งด่วนของผู้ป่วยสำหรับการส่งตรวจ PSG หรือ การวางแผนรักษาในบริบทที่มีข้อจำกัดด้านการเข้าถึง PSG อย่างไรก็ตาม ความไวที่ลดลงอาจจำกัดการนำไปใช้เป็นเครื่องมือคัดกรองเพื่อใช้ในการตัดภาวะโรคออก (ruling out disease)
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความในวารสารนี้อยู่ภายใต้ลิขสิทธิ์ของ กรมแพทย์ทหารบก และเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0)
ท่านสามารถอ่านและใช้งานเพื่อวัตถุประสงค์ทางการศึกษา และทางวิชาการ เช่น การสอน การวิจัย หรือการอ้างอิง โดยต้องให้เครดิตอย่างเหมาะสมแก่ผู้เขียนและวารสาร
ห้ามใช้หรือแก้ไขบทความโดยไม่ได้รับอนุญาต
ข้อความที่ปรากฏในบทความเป็นความคิดเห็นของผู้เขียนเท่านั้น
ผู้เขียนเป็นผู้รับผิดชอบต่อเนื้อหาและความถูกต้องของบทความของตนอย่างเต็มที่
การนำบทความไปเผยแพร่ซ้ำในรูปแบบสาธารณะอื่นใด ต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร
เอกสารอ้างอิง
Section on Pediatric Pulmonology, Subcommittee on Obstructive Sleep Apnea Syndrome. Clinical practice guideline: diagnosis and management of childhood obstructive sleep apnea syndrome. Pediatrics. 2002;109(4):704-12. doi:10.1542/peds.109.4.704.
Marcus CL, Brooks LJ, Draper KA, Gozal D, Halbower AC, Jones J, et al. Diagnosis and management of childhood obstructive sleep apnea syndrome. Pediatrics. 2012;130(3):576-84. doi:10.1542/peds.2012-1671.
Capdevila OS, Kheirandish-Gozal L, Dayyat E, Gozal D. Pediatric obstructive sleep apnea: complications, management, and long-term outcomes. Proc Am Thorac Soc. 2008;5(2):274-82. doi:10.1513/pats.200708-138MG.
Gozal D. Obstructive sleep apnea in children: implications for the developing central nervous system. Semin Pediatr Neurol. 2008;15(2):100-6. doi:10.1016/j.spen.2008.03.006.
Solano-Pérez E, Coso C, Castillo-García M, Romero-Peralta S, Lopez-Monzoni S, Laviña E, et al. Diagnosis and treatment of sleep apnea in children: a future perspective is needed. Biomedicines. 2023;11(6):1708. doi:10.3390/biomedicines11061708.
Lumeng JC, Chervin RD. Epidemiology of pediatric obstructive sleep apnea. Proc Am Thorac Soc. 2008;5(2):242-52. doi:10.1513/pats.200708-135MG.
Anuntaseree W, Kuasirikul S, Suntornlohanakul S. Natural history of snoring and obstructive sleep apnea in Thai school-age children. Pediatr Pulmonol. 2005;39(5):415-20. doi:10.1002/ppul.20207.
Anuntaseree W, Rookkapan K, Kuasirikul S, Thongsuksai P. Snoring and obstructive sleep apnea in Thai school-age children: prevalence and predisposing factors. Pediatr Pulmonol. 2001;32(3):222-7. doi:10.1002/ppul.1112.
Carroll JL. Obstructive sleep-disordered breathing in children: new controversies, new directions. Clin Chest Med. 2003;24(2):261-82. doi:10.1016/s0272-5231(03)00024-8.
Petrongari D, Ciarelli F, Di Filippo P, Di Ludovico A, Di Pillo S, Chiarelli F, et al. Risk and protective factors for obstructive sleep apnea syndrome throughout lifespan: from pregnancy to adolescence. Children (Basel). 2025;12(2):216. doi:10.3390/children12020216.
Chervin RD, Hedger K, Dillon JE, Pituch KJ. Pediatric sleep questionnaire (PSQ): validity and reliability of scales for sleep-disordered breathing, snoring, sleepiness, and behavioral problems. Sleep Med. 2000;1(1):21-32. doi:10.1016/s1389-9457(99)00009-x.
Longlalerng K, Sonsuwan N, Uthaikhup S, Kumsaiyai W, Sitilertpisan P, Traisathit P, et al. Translation, cross-cultural adaptation and psychometric properties of the Sleep-Related Breathing Disordered-Pediatric Sleep Questionnaire for obese Thai children with obstructive sleep apnea. Sleep Med. 2019;53:45-50. doi:10.1016/j.sleep.2018.08.033.
De Luca Canto G, Singh V, Major MP, Witmans M, El-Hakim H, Major PW, et al. Diagnostic capability of questionnaires and clinical examinations to assess sleep-disordered breathing in children: a systematic review and meta-analysis. J Am Dent Assoc. 2014;145(2):165-78. doi:10.14219/jada.2013.26.
Rossi C, Templier L, Miguez M, De La Cruz J, Curto A, Albaladejo A, et al. Comparison of screening methods for obstructive sleep apnea in the context of dental clinics: a systematic review. Cranio. 2023;41(3):245-63. doi:10.1080/08869634.2020.1823104.
Incerti Parenti S, Fiordelli A, Bartolucci ML, Martina S, D'Antò V, Alessandri-Bonetti G. Diagnostic accuracy of screening questionnaires for obstructive sleep apnea in children: a systematic review and meta-analysis. Sleep Med Rev. 2021;57:101464. doi:10.1016/j.smrv.2021.101464.
Wu CR, Tu YK, Chuang LP, Gordon C, Chen NH, Chen PY, et al. Diagnostic meta-analysis of the Pediatric Sleep Questionnaire, OSA-18, and pulse oximetry in detecting pediatric obstructive sleep apnea syndrome. Sleep Med Rev. 2020;54:101355. doi:10.1016/j.smrv.2020.101355.
Brodsky L. Modern assessment of tonsils and adenoids. Pediatr Clin North Am. 1989;36(6):1551-69. doi:10.1016/s0031-3955(16)36806-7.
Fujioka M, Young LW, Girdany BR. Radiographic evaluation of adenoidal size in children: adenoidal-nasopharyngeal ratio. AJR Am J Roentgenol. 1979;133(3):401-4. doi:10.2214/ajr.133.3.401.
