ผลของโปรแกรมการสร้างพลังอำนาจโดยใช้กระบวนการแบบมีส่วนร่วมและ การให้แรงสนับสนุนทางสังคมในการป้องกันโรคไข้เลือดออกของ แกนนำครอบครัวในเขตเทศบาลตำบลโคกก่ง อำเภอชานุมาน จังหวัดอำนาจเจริญ

ผู้แต่ง

  • สุริยา ดอกบัว เทศบาลตำบลโคกก่ง อำเภอชานุมาน จังหวัดอำนาจเจริญ
  • มณฑิชา รักศิลป์ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี
  • เผ่าไทย วงศ์เหลา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี

คำสำคัญ:

การสร้างพลังอำนาจ, แรงสนับสนุนทางสังคม, กระบวนการแบบมีส่วนร่วม, ไข้เลือดออก, แกนนำครอบครัว

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการสร้างพลังอำนาจโดยใช้กระบวนการแบบมีส่วนร่วมและการให้แรงสนับสนุนทางสังคมในการป้องกันโรคไข้เลือดออกและเปรียบเทียบพฤติกรรมการมีส่วนร่วมในการดำเนินการควบคุมป้องกันโรคไข้เลือดออก ความรู้เรื่องโรคไข้เลือดออก การรับรู้โอกาสเสี่ยงต่อการเกิดโรคไข้เลือดออก การรับรู้ความรุนแรงของโรคไข้เลือดออก และค่าดัชนีการสำรวจลูกน้ำยุงลายระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มตัวอย่าง คือ แกนนำครอบครัวในเทศบาลตำบล โคกก่ง อำเภอชานุมาน จังหวัดอำนาจเจริญ จำนวน 128 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 64 คน และกลุ่มควบคุม 64คน ได้มาโดยวิธีการ สุ่มตัวอย่างแบบกลุ่ม ซึ่งกลุ่มทดลองเป็นกลุ่มที่ได้รับโปรแกรมเป็นระยะเวลา 8 สัปดาห์ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้แบ่งเป็น 2 ชุด คือ ชุดที่ 1 โปรแกรมการสร้างพลังอำนาจโดยใช้กระบวนการแบบมีส่วนร่วมและการให้แรงสนับสนุนทางสังคมในการป้องกันโรคไข้เลือดออกของแกนนำครอบครัว ชุดที่ 2 เป็นเครื่องมือที่ใช้ในการรวบรวมข้อมูลซึ่งเป็นแบบสอบถามได้แก่ แบบทดสอบเกี่ยวกับความรู้เรื่องโรคไข้เลือดออก มีค่าความยากตั้งแต่ 0.30 ถึง 0.78 และค่าอำนาจจำแนก (r) ระหว่าง 0.45 ถึง 0.97 การรับรู้โอกาสเสี่ยง ต่อการเกิดโรคไข้เลือดออก มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.817 การรับรู้ความรุนแรงของโรคไข้เลือดออก มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.808 และแบบสอบถามพฤติกรรมการมีส่วนร่วมในการป้องกันโรคไข้เลือดออก มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.703 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่า t-test ผลการวิจัย พบว่า (1) แกนนำครอบครัวที่ได้รับโปรแกรมในการป้องกันโรคไข้เลือดออกมีส่วนร่วมในการป้องกันโรคไข้เลือดออกอยู่ในระดับดี (2) แกนนำครอบครัวที่ได้รับโปรแกรมการสร้างพลังอำนาจโดยใช้กระบวนการแบบมีส่วนร่วมและการให้แรงสนับสนุนทางสังคมในการป้องกันโรคไข้เลือดออกมีพฤติกรรมการมีส่วนร่วมมากกว่าแกนนำครอบครัวที่ไม่ได้รับโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 (3) แกนนำครอบครัวที่ได้รับโปรแกรมในการป้องกันโรคไข้เลือดออกมีความรู้เกี่ยวกับโรคไข้เลือดออก การรับรู้โอกาสเสี่ยงต่อการเกิดโรคไข้เลือดออก และการรับรู้ความรุนแรงของโรคไข้เลือดออกมากกว่าแกนนำครอบครัวที่ไม่ได้รับโปรแกรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 และ (4) ค่าดัชนีความชุกของลูกน้ำยุงลายของแกนนำครอบครัวที่ได้รับโปรแกรมในการป้องกันโรคไข้เลือดออกมีค่า BI, HI และ CI อยู่ในระดับเสี่ยงต่ำกว่าแกนนำครอบครัวที่ไม่ได้รับโปรแกรม

เอกสารอ้างอิง

คมสิทธิ์ ศรีไทย. (2555). ผลของการใช้แรงจูงใจเพื่อป้องกันโรคร่วมกับแรงสนับสนุนทางสังคมในการป้องกันโรคไข้เลือดออกของแกนนำสุขภาพประจำครอบครัว ตำบลเมืองที อำเภอเมือง จังหวัดสุรินทร์. วิทยานิพนธ์สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

จริยา ปัณฑวังกูร. (2549). การส่งเสริมสุขภาพ. พิมพ์ครั้งที่ 2. อุบลราชธานี : วิทยาการพิมพ์.

ชลธพร คงจำนงค์.(2553). ประสิทธิผลของโปรแกรมสุขศึกษาร่วมกับการให้แรงสนับสนุนทางสังคมโดยอาสาสมัคร สาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ต่อความรู้ การรับรู้ พฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรค ไข้เลือดออกของแกนนำสุขภาพประจำครอบครัว ตำบลบึงกระจับ อำเภอวิเชียรบุรี จังหวัด

เพชรบูรณ์. การศึกษาอิสระสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยนเรศวร.

เทศบาลตำบลโคกก่ง. (2560). ฐานข้อมูล Hos xp ของอำเภอชานุมาน จังหวัดอำนาจเจริญ. อำนาจเจริญ: เทศบาลตำบล.

ธีรพัฒน์ สุทธิประภา. (2547). ผลของการจัดกิจกรรมสุขศึกษาร่วมกับการให้แรงสนับสนุนทางสังคมต่อ ความรู้การรับรู้พฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก ของหมู่บ้านปกติ หมู่บ้านเสี่ยงปานกลางและหมู่บ้านเสี่ยงสูง ในจังหวัดกาฬสินธุ์. วิทยานิพนธ์สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

พงษ์ศักดิ์ ธนวชิรกุล. (2550). ผลของโปรแกรมการสร้างพลังแกนนำชุมชนเพื่อป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก ตำบลโนนเมือง อำเภอขามสะแกแสง จังหวัดนครราชสีมา. วิทยานิพนธ์สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา.

รุจิรา ดวงสงค์. (2549). การจัดการทางสุขศึกษาและการส่งเสริมสุขภาพ. ขอนแก่น: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

วรรณะ ชูศรีขาว. (2553). ผลการประยุกต์ใช้โปรแกรมแรงจูงใจเพื่อป้องกันโรคร่วมกับกระบวนการสร้างพลังของแกนนำสุขภาพประจำครอบครัวที่มีต่อการควบคุมและป้องกันโรคไข้เลือดออก ตำบลเพี้ยราม อำเภอเมือง จังหวัดสุรินทร์. วิทยานิพนธ์สาธารณสุข ศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

สำนักงานโรคติดต่อนำโดยแมลง กรมควบคุมโรค. (2558). สถานการณ์โรคไข้เลือดออกของประเทศไทยตั้งแต่ปี พ.ศ. 2501–2557. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค.

อังศินันท์ อินทรกำแหง. (2552). การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมสุขภาพ. กรุงเทพฯ: สุขุมวิทการพิมพ์จำกัด,

อานนทพร มุกดาม่วงและปาริชา นิพพานนทน์. (2557). การประยุกต์ใช้ทฤษฎีแรงจูงใจป้องกันโรคร่วมกับแรงสนับสนุนทางสังคมในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของตัวแทนครัวเรือน อำเภอชุมแพ จังหวัดขอนแก่น. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ. 7(2): 325-333.

Adisasmito, Wiku B. (1995). Sustainable Community Involvement for Controlling Aedes aegyti in Indonesia Potential Strategies (Dengue Hemorrhagic Fever). American Journal of Public Health. 15: 3148-B.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2018-06-01

รูปแบบการอ้างอิง

ดอกบัว ส., รักศิลป์ ม., & วงศ์เหลา เ. (2018). ผลของโปรแกรมการสร้างพลังอำนาจโดยใช้กระบวนการแบบมีส่วนร่วมและ การให้แรงสนับสนุนทางสังคมในการป้องกันโรคไข้เลือดออกของ แกนนำครอบครัวในเขตเทศบาลตำบลโคกก่ง อำเภอชานุมาน จังหวัดอำนาจเจริญ. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี, 7(1), 103–114. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/ubruphjou/article/view/162792

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ