ปัจจัยความสัมพันธ์ของพฤติกรรมการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชของประชาชน ตำบลบุ่งหวาย อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี

ผู้แต่ง

  • ดวงใจ แสนทวีสุข ศูนย์วิจัยและพัฒนาการสัตวแพทย์ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง
  • สุภาพร ใจการุณ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี
  • ชวนชัย เชื้อสาธุชน คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี

คำสำคัญ:

สารเคมีกำจัดศัตรูพืช, พฤติกรรมสุขภาพ

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาพฤติกรรมการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชของประชาชนตำบลบุ่งหวาย อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี 2) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยด้านบุคคล ปัจจัยด้านเศรษฐกิจกับพฤติกรรมการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชของประชาชนตำบลบุ่งหวาย อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี กลุ่มตัวอย่าง คือ ประชาชนอายุ 18 ปีขึ้นไปที่มีการใช้หรือสัมผัสสารเคมีกำจัดศัตรูพืชและอาศัยอยู่ในตำบลบุ่งหวาย อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี จำนวน 400 คน โดยการสุ่มแบบแบ่งชั้น  เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือ  แบบสอบถามข้อมูลทั่วไปและข้อมูลพฤติกรรมการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช โดยผ่านการตรวจความตรงตามเนื้อหาจากผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 5 คน มีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.89 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบไคสแควร์ และสัมประสิทธิ์สัมพันธ์คราเมอร์ วี

                ผลการวิจัยพบว่า 1. พฤติกรรมการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช แบ่งเป็น 5 ด้าน คือ พฤติกรรมก่อนใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช พฤติกรรมขณะผสมสารเคมีกำจัดศัตรูพืช พฤติกรรมระหว่างใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช พฤติกรรมหลังการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช และ พฤติกรรมการปฏิบัติเมื่อได้รับสารเคมีกำจัดศัตรูพืช โดยภาพรวมทั้ง 5 ด้าน อยู่ในระดับ ดีมาก 2. เพศ อายุ รายได้ครอบครัวต่อเดือน ชนิดพืชที่ปลูกมีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชของประชาชน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 มีค่าสัมประสิทธิ์สัมพันธ์คราเมอร์ วี ตั้งแต่ 0.146 ถึง 0.247 ส่วนระดับการศึกษามีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชที่ระดับ 0.05 ค่าสัมประสิทธิ์สัมพันธ์คราเมอร์ วี เท่ากับ 0.131

ผลการศึกษาครั้งนี้สามารถนำไปเป็นข้อมูลพื้นฐานในการวางแผน เฝ้าระวัง และส่งเสริมสุขภาพ ลดการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชของประชาชนและเป็นประโยชน์ในการศึกษาครั้งต่อไป  

เอกสารอ้างอิง

กมล กลิ่นน้อย. (2553). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชและระดับเอ็นไซม์โคลีนเอสเตอเรสในร่างกายของเกษตรกร ตำบลท่างาม อำเภอวัดโบสถ์ จังหวัดพิษณุโลก. วิทยานิพนธ์สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต สาขาสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร.

ชวนชัย เชื้อสาธุชน. (2542). สถิติเพื่อการวิจัย. อุบลราชธานี: คณะครุศาสตร์ สถาบันราชภัฏอุบลราชธานี.

ธวัชชัย ยุบลเขต. (2553). การใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชของเกษตรกรปลูกยาสูบ จังหวัดกาฬสินธุ์. วิทยานิพนธ์สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต สาขาสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา

บุญธรรม กิจปรีดาบริสุทธิ์. (2543). ระเบียบวิธีวิจัยทางสังคมศาสตร์. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์พระนครการพิมพ์.

ปุญญพัฒน์ ไชยเมล์. (2556). การกำหนดขนาดตัวอย่างสำหรับการวิจัยเชิงพรรณนาในงานสาธารณสุข. วารสารมหาวิทยาลัยทักษิณ, 16(2), 9-18.

ผู้จัดการออนไลน์. (2556). สาธารณสุขแนะเกษตรกรใช้อุปกรณ์ป้องกันสารเคมีหลังพบสารพิษสะสมระดับอันตราย. ผู้จัดการออนไลน์. [ออนไลน์]. ได้จาก: http://www.manager.co.th/QOL/ViewNews.aspx?NewsID=9560000059664 [สืบค้นเมื่อ 2 เมษายน 2559]

วิทยา เทิดไพรพนาวัลย์. (2557). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการใช้สารเคมีกำจัดแมลงศัตรูพืช และระดับเอ็นไซม์โคลีนเอสเตอเรส ของเกษตรกรบนพื้นที่ราบสูง ตำบลบ้านหลวง อำเภอจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่. วิทยานิพนธ์สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต สาขาสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่.

สนาน ผดุงศิลป์. (2556). ความรู้และพฤติกรรมการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชของเกษตรกร ตำบลวังสรรพรส อำเภอขลุง จังหวัดจันทบุรี. วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการจัดการภาครัฐและภาคเอกชน มหาวิทยาลัยบูรพา.

สายน้ำผึ้ง บุญวาที. (2553). ศึกษาพฤติกรรมการป้องกันตนเองจากอันตรายในการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชของเกษตรกรในเขตตำบล
แหลมกลัด อำเภอเมืองจังหวัดตราด. วิทยานิพนธ์สาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต สาขาสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา.

สำนักโรคจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อม. (2557). ผลกระทบต่อสุขภาพจากสารเคมีกำจัดศัตรูพืช. [ออนไลน์]. ได้จากhttp://envocc.ddc.moph.go.th/contents/view/106 [สืบค้นเมื่อ 19 เมษายน 2559]

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2019-02-07

รูปแบบการอ้างอิง

แสนทวีสุข ด., ใจการุณ ส., & เชื้อสาธุชน ช. (2019). ปัจจัยความสัมพันธ์ของพฤติกรรมการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชของประชาชน ตำบลบุ่งหวาย อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี, 7(2), 26–36. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/ubruphjou/article/view/170953

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ