พฤติกรรมผู้ปกครองในการใช้ยาปฏิชีวนะชนิดผงแห้งในเด็กแรกเกิดถึง 6 ปี

ผู้แต่ง

  • อดิศร วงศ์คงเดช คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
  • ราณี วงศ์คงเดช คณะแพทย์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม
  • อรพรรณ โยธาไพร โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชสว่างแดนดิน จังหวัดสกลนคร

คำสำคัญ:

พฤติกรรมผู้ปกครอง, ยาปฏิชีวนะ, เด็กแรกเกิด

บทคัดย่อ

การศึกษาภาคตัดขวางนี้เพื่อศึกษาพฤติกรรมผู้ปกครองที่ดูแลเด็กอายุตั้งแต่แรกเกิดถึง 6 ขวบ ในการใช้ยาปฏิชีวนะชนิด
ผงแห้ง ที่มารับบริการ ณ โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชสว่างแดนดิน จังหวัดสกลนคร และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการใช้
ยาปฏิชีวนะ ในเดือนกุมภาพันธ์-มิถุนายน 2560 โดยสุ่มตัวอย่างอย่างง่าย 65 คนจากทั้งหมด 219 ราย ใช้สถิติเชิงพรรณนาและสถิติเชิงอนุมาน    

                   พบว่า ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง (ร้อยละ 71.9) มีอายุตั้งแต่ 15–88 ปี อยู่ในช่วงอายุ 31-50 ปี (ร้อยละ 53.8) มีพฤติกรรมการใช้ยาโดยรวมอยู่ในระดับปานกลางทั้งด้านความรู้ ทัศนคติและการใช้ยาในเด็ก มีประเด็นที่ตอบได้คะแนนต่ำ ได้แก่ รับรู้ว่า
ยาปฏิชีวนะเป็นยาแก้อักเสบ ไม่ใช้อุปกรณ์ตวงยา การหยุดยาเมื่ออาการดีขึ้น ยาฉีดดีกว่ายากิน โดยไม่คำนึงถึงความรุนแรงหากมีการแพ้ยา มีการให้ยาปฏิชีวนะทันทีเมื่อมีอาการหวัดโดยไม่ปรึกษาแพทย์ การนำยาให้เด็กคนอื่นที่มีอาการคล้ายกันรับประทาน ส่วนปัจจัยด้านอายุ มีความสัมพันธ์กับการใช้ยาในเด็ก (r = 0.385, p-value = 0.003)

                   สรุป ควรเน้นด้านความรู้ตามประเด็นที่มีความรู้หรือปรับทัศนคติและการวิธีการให้ยาที่ไม่ถูกต้อง ส่วนปัจจัยด้านอายุที่สัมพันธ์กับการใช้ยา ควรศึกษาเพิ่มเติม เพื่อการเฝ้าระวังและหาวิธีการนะนำที่เหมาะสมต่อไป 

เอกสารอ้างอิง

จิรชัย มงคลชัยภักดิ์ และคณะ. (2555). การศึกษาความรู้และพฤติกรรมเกี่ยวกับการใช้ยาปฏิชีวนะของผู้มารับบริการในร้านยาชุมชนจังหวัดปทุมธานี. ปริญญานิพนธ์เภสัชศาสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชีย.

บุปผา ศิริรัศมี. (2540). พฤติกรรมสุขภาพในเรื่องการใช้ยาปฏิชีวนะของประชาชนในจังหวัดนครปฐม. กรุงเทพฯ: สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล.

วสาวี กลิ่นขจร, ศิริรัตน์ กาญจนวชิรกุล. (2554). พฤติกรรมการใช้ยาปฏิชีวนะของผู้รับบริการในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ศูนย์อนามัยที่ 3. [ออนไลน์]. ได้จาก http://hpc3.anamai.moph.go. [สืบค้นเมื่อ 3 มกราคม 2561]

วิษณุ ธรรมลิขิตกุล. (2555). แผนการดำเนินงานและความคืบหน้าการจัดระบบและการขับเคลื่อนระบบการป้องกันควบคุมและแก้ไขการดื้อยาต้านจุลชีพในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: วิจัยระบบสาธารณสุข.

สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี. (2556). ลดพึ่งยาปฏิชีวนะ ลดวิกฤติเชื้อดื้อยาในเด็ก. [ออนไลน์]. ได้จากhttp://www.wongkarnpat.com/viewpat.php. [สืบค้นเมื่อ 3 มกราคม 2561]

สุธาสินี ทรัพย์สังข์ และคณะ. (2559). ผลของนวัตกรรมการให้ข้อมูลร่วมกับการใช้ฉลากช่วยยาปฏิชีวนะชนิดผงแห้งต่อความเข้าใจของผู้ปกครองในกลุ่มผู้ป่วยเด็กโรคติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบน โรงพยาบาลกงไกรลาศ อำเภอกงไกรลาศ จังหวัดสุโขทัย. ปริญญานิพนธ์สาธารณสุขศาสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยนเรศวร.

วราวุธ จวงจันทร์. ความรู้ ทัศนคติและการปฏิบัติตัวในการใช้ยาปฏิชีวนะ ในโรคระบบทางเดินหายใจส่วนบน โรคท้องร่วงและแผลเลือดออกของคนวัยทำงาน ณ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลอำเภอกันตัง จังหวัดตรัง. โครงการเครือข่ายห้องสมุดแห่งประเทศไทย. [ออนไลน์]. ได้จาก https://drive.google.com/drive/folders/1zCHxXhJyizhOODqJ3GESZooy7-zXZGbK. [สืบค้นเมื่อ 3 มกราคม 2561]

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2019-02-08

รูปแบบการอ้างอิง

วงศ์คงเดช อ., วงศ์คงเดช ร., & โยธาไพร อ. (2019). พฤติกรรมผู้ปกครองในการใช้ยาปฏิชีวนะชนิดผงแห้งในเด็กแรกเกิดถึง 6 ปี. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี, 7(2), 166–173. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/ubruphjou/article/view/171102

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ