ผลของการใช้โปรแกรมส่งเสริมสุขภาวะตามแนววิถีพุทธแก่นักศึกษา คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี

บทคัดย่อ

                การวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบกึ่งทดลอง (Quasi-experimental research) มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ทดลองใช้โปรแกรมการส่งเสริมสุขภาวะวิถีพุทธแก่นักศึกษา 2) ศึกษาผลที่เกิดกับนักศึกษาภายหลังใช้โปรแกรมการส่งเสริมสุขภาวะวิถีพุทธ ตัวแปรอิสระ คือ โปรแกรมการส่งเสริมสุขภาวะวิถีพุทธ ตัวแปรตามคือ ระดับสติของนักศึกษา ทำการศึกษาในช่วงระหว่าง 19-21 กรกฎาคม พ.ศ.2560เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบวัดระดับสติ และแบบสนทนากลุ่ม ประชากร คือ นักศึกษาคณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี จำนวน 794 คน กลุ่มตัวอย่าง คือ นักศึกษาคณะสาธารณสุขศาสตร์ ประจำปีการศึกษา 2560 จำนวน 200 คน ได้มาโดยการคัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง (Specific sampling) จากผู้ที่มีความสมัครใจเข้าร่วมโปรแกรมและมีสุขภาพแข็งแรง แบ่งกลุ่มตัวอย่างเป็น 2 กลุ่ม โดยจับคู่ให้มีคุณสมบัติใกล้เคียงกันในเรื่อง ประสบการณ์การฝึกสมาธิ และภูมิลำเนา แล้วจับสลากเข้ากลุ่มตัวอย่าง 100 คนแรกเป็นกลุ่มควบคุม ซึ่งใช้ชีวิตตามปกติของนักศึกษา ส่วนกลุ่มตัวอย่าง 100 คนหลังเป็นกลุ่มทดลอง ออกแบบให้เข้าสู่โปรแกรมการส่งเสริมสุขภาวะตามแนววิถีพุทธและพักอาศัยอยู่ในศาลาปฏิบัติธรรมเป็น เวลา 3 วัน 2 คืน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ mean, standard deviation, paired simple t-test และการสนทนากลุ่ม (Focus group)

                         ผลการวิจัย พบว่า (1) กลุ่มทดลองใช้โปรแกรมส่งเสริมสุขภาวะตามแนววิถีพุทธพบว่า นักศึกษามีระดับสติหลังการทดลอง ในกลุ่มทดลองสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ(p<0.001) (2) จากการสนทนากลุ่ม (Focus group) กลุ่มทดลองใช้โปรแกรมส่งเสริมสุขภาวะวิถีพุทธ พบว่า นักศึกษา 1) มีสติเป็นปัจจุบันมากขึ้นกว่าเดิม 2) ความจำและการคิดวิเคราะห์ดีขึ้น 3) มีความรู้สึกสงบมากขึ้น 4) มีความสุขุมรอบคอบมากขึ้น 5) มีระเบียบวินัยมากขึ้น 6) มีวิริยะอุตสาหะในการทำงานมากขึ้น 7) รู้จักเสียสละมากขึ้น 8) มีเมตตามากขึ้น และ 9) รู้จักการให้อภัย

จากผลการวิจัยสรุปได้ว่า การใช้โปรแกรมการส่งเสริมสุขภาวะวิถีพุทธทำให้ระดับสติของนักศึกษาเพิ่มมากขึ้น ทำให้นักศึกษาได้รับการพัฒนาด้านคุณธรรม จริยธรรม และการมีจิตอาสา คุณสมบัติเหล่านี้จะส่งผลดีต่อความก้าวหน้าในชีวิตต่อไป ข้อเสนอแนะจากการวิจัย มีดังนี้ 1) ควรแบ่งทีมนักศึกษาออกเป็น 2 ทีม แยกฝึกเป็น 2 ช่วง เพื่อสะดวกในการใช้อาคารสถานที่
2) ควรจัดสรรเวลาในการใช้โปรแกรมมากกว่าเดิม 3) ควรสร้างวัฒนธรรมองค์กรส่งเสริมสุขภาวะวิถีพุทธ และศาสนาอื่นที่นักศึกษานับถือ 4) ควรพัฒนาแนวคิดของนักศึกษาด้านศาสนาให้เห็นเป็นเรื่องทันยุคทันสมัย