การส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุในโรงเรียนผู้สูงอายุ กรณีศึกษา โรงเรียนผู้สูงอายุ วัดหัวฝาย ตำบลสันกลาง อำเภอพาน จังหวัดเชียงราย

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุในโรงเรียนผู้สูงอายุวัดหัวฝาย ใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึกโดยมีท่านพระครูปิยวรรณพิพัฒน์ ซึ่งท่านเป็นผู้อำนวยการ เป็นผู้ก่อตั้ง และเป็นวิทยากร และผู้วิจัยได้มีโอกาสเข้าร่วมกิจกรรมต่างๆ ในโรงเรียนและใช้วิธีการสังเกตแบบมีส่วนร่วมในกิจกรรม วิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา (Content analysis)

โรงเรียนผู้สูงอายุวัดหัวฝายได้ดำเนินงานมาตั้งแต่ปีพ.ศ. 2554 โดย มีกิจกรรมหลากหลาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งด้านการส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุ ประกอบด้วย 5 ด้าน คือ 1. ด้านร่างกาย ผลการศึกษาวิจัยพบว่า ผู้สูงอายุได้รับความรู้เรื่องการดูแลสุขภาพของตนเอง มีการตรวจสุขภาพเจ้าหน้าที่โรงพยาบาลชุมชน และผู้สูงอายุบางคนรับประทานสมุนไพรแทนการใช้ยาสามัญประจำบ้าน ส่วนการออกกำลังกาย ผู้สูงอายุมีการออกกำลังกายเป็นประจำด้วยวิธีการที่หลากหลาย ตามตารางสอน อาทิเช่น การรำไทเก๊ก เต้นแอโรบิค กิจกรรมเข้าจังหวะ ไม้พลอง ผ้าขาวม้า รำวงย้อนยุค ส่วนด้านอาหาร ผู้สูงอายุดื่มน้ำสะอาดอย่างน้อยวันละ  6-8 แก้ว รับประทานผักและผลไม้ ไม่ปรุงอาหารรสเค็มจัด งดปรุงอาหารด้วยผงชูรส 2. ด้านจิตใจ ผู้สูงอายุมีการบอกกับตนเองว่าปัญหา ทุกอย่างแก้ไขได้ และมีวิธีการคลายความเครียด โดยพูดคุยกับเพื่อน ทำกิจกรรมสันทนาการต่างๆ อาทิเช่น การปลูกต้นไม้ เลี้ยงสัตว์ ฟังวิทยุ ดูโทรทัศน์ และนอนพักผ่อน เป็นต้น 3. ด้านสังคม ผู้สูงอายุมีการร่วมกิจกรรมต่าง ๆ มีการสังสรรค์รับประทานอาหาร หรือพูดคุยกับเพื่อน และพึ่งพาช่วยเหลือซึ่งกัน ส่วนที่อยู่อาศัย ผู้สูงอายุมีการจัดเก็บหรือดูแลเครื่องใช้ ภายในบ้านให้เป็นระเบียบไม่เกะกะทางเดิน ให้สะอาดอยู่เสมอ 4. ด้านสุขภาพทางจิตวิญญาณ ผู้สูงอายุมีการยอมรับสภาพที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน มีความภาคภูมิใจเมื่อเข้าร่วมกิจกรรม โดยเฉพาะในทางพระพุทธศาสนา และมีรายได้จากงานประดิษฐ์ต่างๆ เช่น ยาหม่อง ลูกประคบ พรมเช็ดเท้า และเครื่องจักสานต่างๆ 5. ด้านการปฏิบัติเพื่อความปลอดภัย ผู้สูงอายุ เดินอย่างระมัดระวัง เพื่อป้องกัน การเกิดอุบัติเหตุ การระวังเป็นพิเศษเพื่อเดินขึ้นหรือลงบันได  ซึ่งกิจกรรมต่างๆ เหล่านี้ช่วยให้คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุดีขึ้น