ผลของโปรแกรมพัฒนาทักษะชีวิตในการป้องกันพฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ ของวัยรุ่นตอนต้น
คำสำคัญ:
โปรแกรมพัฒนาทักษะชีวิต, พฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ, วัยรุ่นตอนต้นบทคัดย่อ
การวิจัยแบบกึ่งทดลองชนิดมีกลุ่มเปรียบเทียบ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมพัฒนาทักษะชีวิตในการป้องกันพฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ ที่ประยุกต์ใช้แนวคิดทักษะชีวิตร่วมกับกระบวนการเรียนรู้อย่างมีส่วนร่วม กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนที่กำลังศึกษาชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 และ 6 กลุ่มทดลองที่ได้รับโปรแกรมพัฒนาทักษะชีวิตในการป้องกันพฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ เป็นนักเรียนของโรงเรียนชุมชนวัดบางซ้ายนอก จำนวน 35 คน และกลุ่มเปรียบเทียบเป็นนักเรียนของโรงเรียนวัดคลองตัน จำวน 35 คน ได้รับการเรียนการสอนปกติ คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างจากการสุ่มเลือกโรงเรียนคู่ที่สมัครใจเข้าร่วมวิจัย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยแบ่งออกเป็น 2 ชุด ดังนี้ ชุดที่ 1 คือ โปรแกรมพัฒนาทักษะชีวิตในการป้องกันพฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ และชุดที่ 2 คือ แบบสอบถามชนิดตอบด้วยตน แบ่งเป็น 4 ส่วน ได้แก่ ส่วนที่ 1 แบบวัดความรู้เรื่องเพศมีความเชื่อมั่นที่ระดับ 0.75 ส่วนที่ 2 แบบวัดทักษะการคิดวิเคราะห์ถึงพฤติกรรมเสี่ยงที่จะนำไปสู่การมีเพศสัมพันธ์มีความเชื่อมั่นที่ระดับ 0.72 ส่วนที่ 3 แบบวัดทักษะการตัดสินใจและแก้ไขปัญหามีความเชื่อมั่นที่ระดับ 0.81 และส่วนที่ 4 แบบวัดทักษะการสร้างสัมพันธภาพและการสื่อสารมีความเชื่อมั่นที่ระดับ 0.79 วิเคราะห์ข้อมูลโดยร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน Chi – square test, Independent t-test และ Paired t-test
พบว่า หลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยคะแนนความรู้เรื่องเพศ ทักษะการคิดวิเคราะห์ถึงพฤติกรรมเสี่ยงที่จะนำไปสู่การมีเพศสัมพันธ์ ทักษะการตัดสินใจและแก้ไขปัญหา และทักษะการสร้างสัมพันธภาพและการสื่อสาร สูงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบ และสูงกว่าก่อนการทดลอง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.001)
สรุป จากผลการทดลองแสดงได้เห็นว่า โปรแกรมพัฒนาทักษะชีวิตในการป้องกันพฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ ได้ผลดีกว่าเรียนการสอนปกติ สามารถนำรูปแบบของโปรแกรมไปประยุกต์ใช้ร่วมกับการเรียนการสอนปกติได้เพื่อพัฒนาทักษะชีวิตของวัยรุ่นตอนต้นไป
เอกสารอ้างอิง
กนิษฐา จำรูญสวัสดิ์, จรวยพร สุภาพ และวิริณธิ์ กิตติพิชัย. (2553). การพัฒนาทักษะการสื่อสารเพื่อป้องกันความรุนแรงทางร่างกายและทางเพศใน โรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา จังหวัดสมุทรสาคร. วารสารสาธารณสุขและการพัฒนา. 8(1), 70-83.
กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. (2543). คู่มือการฝึกอบรมแบบมีส่วนร่วม. นนทบุรี: โรงพิมพ์วงศ์กมลโปรดักชั่น.
กลุ่มงานส่งเสริมสุขภาพ. (2561). รายงานการดำเนินงานคลินิกวัยรุ่นในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา. พระนครศรีอยุธยา: สำนักงานสาธารณสุข จังหวัดพระนครศรีอยุธยา.
ณัฐกฤตา ศิริโสภณ, ฐิตารีย์ เธียรสุทัศน์ และสมคิด ปราบภัย. ประสิทธิผลของโปรแกรมการสร้างเสริมทักษะชีวิตทางเพศศึกษาต่อการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการป้องกันความเสี่ยงทางเพศของนักเรียนหญิงชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นโรงเรียนบางหลวงวิทยา จังหวัดนครปฐม. วารสารวิชาการ สถาบันการพลศึกษา. 7(3), 89-103.
เนตรทราย ปัญญชุณห์, ธราดล เก่งการพาณิช, สุปรียา ตันสกุล และสุพร อภินันทเวช. (2552). การเสริมสร้างทักษะชีวิตเพื่อป้องกันการมี เพศสัมพันธ์ของนักเรียนหญิงชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น. วารสารสุขศึกษา. 32(11), 32-41.
ริษา บุนนาค, ลักขณา เติมศิริกุลชัย, ภรณี วัฒนสมบูรณ์ และอาภาพร เผ่าวัฒนา. (2556). ประสิทธิผลของโปรแกรมทักษะชีวิตในการป้องกันพฤติกรรมเสี่ยงที่นำไปสู่การมีเพศสัมพันธ์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น จังหวัดนครปฐม. วารสารสาธารณสุขศาสตร์. 43(1), 80-93.
วันวิสาข์ บัวลอย, มณีรัตน์ ธีระวิวัฒน์, ภรณี วัฒนสมบูรณ์ และนิรัตน์ อิมามี. (2557). ประสิทธิผลของโปรแกรมการเรียนรู้เรื่องเพศศึกษาเพื่อป้องกันพฤติกรรมเสี่ยงต่อการมีเพศสัมพันธ์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 อำเภอสามพรานจังหวัดนครปฐม. รามาธิบดีพยาบาลสาร. 20(1), 127-142.
วิโรจน์ อารีย์กุล. (2553). การดูแลสุขภาพและการให้คำแนะนำวัยรุ่น (Adolescent Health Care and Supervision). กรุงเทพฯ: รุ่งศิลป์การพิมพ์.
สายฝน เอกวรางกูร. (2556). พฤติกรรมเสี่ยงทางเพศของเยาวชน. วารสารเกื้อการุณย์. 20(2), 16-26.
สุภาวดี วรมาลี, กนิษฐาจำรูญสวัสดิ์, วิริณธิ์ กิตติพิชัย และนฤมล เอื้อมณีกุล. (2559). โปรแกรมพัฒนาเจตคติต่อบทบาททางเพศ และทักษะชีวิตต่อการป้องกันพฤติกรรมเสี่ยงทางเพศของนักเรียนชายระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 จังหวัดลพบุรี. ธรรมศาสตร์เวชสาร. 16(3), 456-466.
สำนักอนามัยการเจริญพันธุ์ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. (2560). คู่มือพัฒนาศักยภาพแกนนำวัยรุ่น. นนทบุรี: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตร แห่งประเทศไทย จำกัด.
สำนักอนามัยการเจริญพันธุ์ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. (2561). สถานการณ์อนามัยการเจริญพันธุ์ ในวัยรุ่นและเยาวชน ปี 2560. นนทบุรี: กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข.
อนุชิต วรกา. (2558). ทักษะชีวิตกับพฤติกรรมเสี่ยงทางเพศของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น จังหวัดกาญจนบุรี. วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาสุขศึกษาและพฤติกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล.
อภินันท์ วัชเรนทร์วงศ์. (2553). ปัจจัยด้านสังคมกับพฤติกรรมเสี่ยงต่อการมีเพศสัมพันธ์ของนักเรียนมัธยมศึกษา จังหวัดสมุทรสาคร. วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาสุขศึกษาและพฤติกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล.
WHO. (1994). Life skills education for children and adolescence in school. Geneva: WHO.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารวารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารนี้ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารฯ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรณ์จากบรรณาธิการวารสารนี้ก่อนเท่านั้น
