การสำรวจการใช้สมุนไพรในชุมชน ตำบลก่อเอ้ อำเภอเขื่องใน จังหวัดอุบลราชธานี

บทคัดย่อ

การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจพืชสมุนไพร และการใช้ประโยชน์จากพืชสมุนไพรในชุมชนตำบลก่อเอ้ การสำรวจพืชสมุนไพรในชุมชนทำร่วมกับหมอพื้นบ้าน ส่วนการใช้ประโยชน์ของสมุนไพรใช้แบบสอบถามและการสัมภาษณ์เชิงลึกโดยกลุ่มประชาชนคือคนที่อาศัยอยู่ในชุมชนบ้านก่อ บ้านเอ้ บ้านพับและบ้านยางน้อย จำนวน 120 คน ผู้ตอบแบบสอบถามส่วนมากอยู่ในช่วงอายุ 51-60 ปี รูปแบบการใช้ยาสมุนไพรที่ใช้มาก ได้แก่ สมุนไพรสด ยาต้ม ยาขี้ผึ้ง ยาดมและยาน้ำมัน ตามลำดับ การสำรวจสมุนไพรใน 4 หมู่บ้าน พบสมุนไพรจำนวน 138 ชนิด ได้นำมาศึกษาลักษณะทางพฤกษศาสตร์ตามชื่อวิทยาศาสตร์ และสรรพคุณของสมุนไพรจากคำบอกเล่าของประชาชน หมอพื้นบ้านและเอกสารอ้างอิง ผลการทดลองได้แสดงว่าชุมชนแห่งนี้ยังมีการใช้ประโยชน์จากสมุนไพรในการดูแลสุขภาพเบื้องต้น และหมอพื้นบ้านเป็นผู้แนะนำ ดังนั้น การนำความรู้จากภูมิปัญญาพื้นบ้านและใช้สมุนไพรในการรักษาโรคเป็นสิ่งที่ควรส่งเสริมอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะกับคนรุ่นให้ได้รู้จักการใช้สมุนไพรไทย รวมถึงการจัดทำฐานข้อมูลสมุนไพรเพื่อเป็นแนวทางให้ผู้สนใจนำไปเป็นข้อมูลเบื้องต้นในดูแลสุขภาพของตนเองได้ และเพื่อลดภาระกับบุคลากรทางการแพทย์และค่าใช้จ่ายของภาครัฐ