ปัจจัยที่มีผลต่อการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในระดับชุมชน อำเภอกันทรลักษ์ จังหวัดศรีสะเกษ

ผู้แต่ง

  • ขวัญจิตร ศรีชาคำ สำนักงานสาธารณสุขอำเภอกันทรลักษ์
  • อังสนา บุญธรรม ภาควิชาอนามัยชุมชน คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
  • อุมาวดี เหลาทอง ภาควิชาอนามัยชุมชน คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
  • ธราดล เก่งการพานิช ภาควิชาสุขศึกษาและพฤติกรรมศาสตร์ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

คำสำคัญ:

ปัจจัยทำนาย, การบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์, จังหวัดศรีสะเกษ

บทคัดย่อ

การศึกษาเชิงพรรณนานี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์การบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และวิเคราะห์ปัจจัยทำนายการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในระดับชุมชน กลุ่มตัวอย่าง คือชุมชนในเขตอำเภอกันทรลักษ์ จังหวัดศรีสะเกษ จำนวน 120 ชุมชน ที่ได้จากการสุ่มตัวอย่างแบบง่าย และในแต่ละชุมชนจะเก็บข้อมูลในระดับครัวเรือน ร้อยละ 30 ของครัวเรือนทั้งหมดในชุมชน ด้วยวิธีการจับสลาก เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสอบถามและสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย สัดส่วน ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ การวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ

ผลการศึกษาพบว่า ชุมชนมีสมาชิกในครัวเรือนบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์มากกว่าร้อยละ 80 ของครัวเรือน ร้อยละ 64.2 ประชากรที่มีอายุ 15 ปีขึ้นไปดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ร้อยละ 66.5 ช่วงอายุที่มีการดื่มมากที่สุด คือ อายุ 25-59 ปี ร้อยละ 61.7 เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ที่นิยมดื่มมากที่สุด คือ สุราขาว/สุราสี/สุราไทย/สุราฝรั่ง ร้อยละ 39.3 ความถี่ในการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ดื่มทุกสัปดาห์ (1-3 วัน/เดือน) ร้อยละ 28.9 ปริมาณในการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ครั้งละ 1-2 แก้วมาตรฐาน ร้อยละ 59.0 และความชุกในการดื่มที่เกินมาตรฐาน ดื่มทุกสัปดาห์ (1-3วัน/เดือน) ร้อยละ 28.6 ปัจจัยที่สามารถทำนายการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในระดับชุมชนได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ คือ เชื้อชาติ/เผ่าพันธุ์ การสื่อสารและการโฆษณา มาตรการรณรงค์สาธารณะ มาตรการระบบบริการสุขภาพ และค่านิยมในการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ โดยสามารถทำนายการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในระดับชุมชนได้ร้อยละ 26.5 ผลการศึกษาครั้งนี้สามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการกำหนดมาตรการหรือนโยบายในชุมชนเพื่อลดการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในชุมชน

เอกสารอ้างอิง

กัลยาวีร์ อนนท์จารย์. (2561). การลดพฤติกรรมการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในชุมชน. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี, ปีที่ 7 (ฉบับที่ 1). 15-21

คณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอกันทรลักษ์. (2561). รายงานการขับเคลื่อนการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ ปี 2561 อำเภอกันทรลักษ์ จังหวัดศรีสะเกษ. สำนักงานสาธารณสุขอำเภอกันทรลักษ์.

ประจวบ โลแก้ว. (2552). พฤติกรรมและปัจจัยที่มีผลต่อการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ของอาสาสมัครสาธารณสุขในอำเภอดอยเต่า จังหวัดเชียงใหม่. การศึกษาค้นคว้าอิสระปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต. คณะสาธารณสุขศาสตร์. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

ช่อแก้ว ร่มสุขและขจรวรรณ อิฐรัตน์. (2555). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อพฤติกรรมการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ของวัยรุ่น เขตเทศบาลเมืองกำแพงเพชร จังหวัดกำแพงเพชร. คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง.

ชุติมา บุญกลาง. (2561). การศึกษาการดำเนินยุทธศาสตร์นโยบายแอลกอฮอล์ระดับชาติ ในจังหวัดอำนาจเจริญและศรีสะเกษ ปี 2559. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี, ปีที่ 7 (ฉบับที่ 2). 136-144

ทักษพล ธรรมรังสี. (2556). สถานการณ์การบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และผลกระทบในประเทศไทย ปี 2556. นนทบุรี : บริษัทเดอะกราฟฟิโก ซิสเต็มส์ จำกัด.

เนื้อพร เล็กเฟื่องฟูและคณะ. (2559). เหล้าความจริง รายงานสถานการณ์การบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในสังคมไทย 2558. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์เดือนตุลา.

โรงพยาบาลกันทรลักษ์. (2561). รายงานสถานการณ์อุบัติเหตุจราจรช่วงเทศกาลสงกรานต์ ปี 2561 อำเภอกันทรลักษ์ จังหวัดศรีสะเกษ. โรงพยาบาลกันทรลักษ์ : กลุ่มงานอุบัติเหตุฉุกเฉิน.

วัชรพงศ์ รติสุขพิมล. (2557). รณรงค์งดเหล้าเข้าพรรษาจากการรับรู้สู่นักดื่มที่ลดลง. ใน : กรรณจริยา สุขรุ่ง, ปิยะนาถ ประยูร, หนูเพียร แสนอินทร์, บรรณาธิการ. เรื่องเหล้าก้าวสิบงานวิจัยเด่นรอบทศวรรษแห่งการเรียนรู้และการขับเคลื่อนนโยบายเพื่อลดปัญหาแอลกอฮอล์ในสังคมไทย. กรุงเทพ : โรงพิมพ์เดือนตุลา.

สาวิตรี อัษณางค์กรชัย (2562). รายงานสถานการณ์การบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์รายจังหวัด พ.ศ. 2560. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ : บริษัท สหมิตรพัฒนาการพิมพ์ (1992).

สาวิตรี อัษณางค์กรชัย และดาริกา ใสงาม. (2562). รายงานสถานการณ์การบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในสังคมไทย ประจำปี พ.ศ. 2560. พิมพ์ครั้งที่ 1.กรุงเทพฯ : บริษัทสหมิตรพัฒนาการพิมพ์ (1992).

สำนักงานคณะกรรมการควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2558). รายงานประจำปี 2558. พิมพ์ครั้งที่ 7. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์อักษากราฟฟิคแอนด์ดีไซน์.

สำนักงานพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศ. (2558). รายงานภาระโรคและการบาดเจ็บของประชากรไทย พ.ศ.2556. นนทบุรี : บริษัทเดอะ กราฟ ฟิโก ซิสเต็มส์ จำกัด.

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2555). เทคนิคการสุ่มตัวอย่างและการประมาณค่ากลุ่มตัวอย่าง. กรุงเทพฯ : สำนักงานสถิติแห่งชาติ.สำนักนโยบายและวิชาการสถิติ : กลุ่มระเบียบวิธีสถิติ.

สำนักทะเบียนอำเภอกันทรลักษ์ จังหวัดศรีสะเกษ. (2561). รายงานสถิติประชากรและบ้าน ระดับตำบล. สำนักทะเบียนอำเภอกันทรลักษ์ : งานทะเบียน.

อุทัยทิพย์ จันทร์เพ็ญ. (2554). ปัจจัยที่มีผลต่อการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์แบบผิดปกติของวัยรุ่นในจังหวัดขอนแก่น. ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต. คณะสาธารณสุขศาสตร์. มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

World Health Organization. (2014). Global status report on alcohol and health 2014. World Health Organization.

World Health Organization(WHO). (2018). Alcohol [online]. Available from : https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/alcohol. [cited 2019 Nov 1].

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2020-12-29

รูปแบบการอ้างอิง

ศรีชาคำ ข., บุญธรรม อ. . ., เหลาทอง อ. . ., & เก่งการพานิช ธ. . (2020). ปัจจัยที่มีผลต่อการบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในระดับชุมชน อำเภอกันทรลักษ์ จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี, 9(2), 101–113. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/ubruphjou/article/view/241600

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ