การประยุกต์ใช้โมเดลเชิงนิเวศวิทยาเพื่อศึกษาการดำเนินงาน การส่งเสริมพัฒนาการเด็ก 0-5 ปี ในชุมชนนาหนองทุ่ม จังหวัดขอนแก่น

ผู้แต่ง

  • นภาลัย ไชโยแสง หลักสูตรสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต วิทยาลัยการสาธารณสุขสิริธรจังหวัดขอนแก่น คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์
  • เจตนิพิฐ สมมาตย์ หลักสูตรสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต วิทยาลัยการสาธารณสุขสิริธรจังหวัดขอนแก่น คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์

คำสำคัญ:

โมเดลเชิงนิเวศวิทยา, การส่งเสริมพัฒนาการเด็ก 0-5 ปี, การพัฒนารูปแบบการดำเนินงาน

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงสำรวจครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์การดำเนินงานการส่งเสริมพัฒนาการเด็ก 0-5 ปี ตำบลนาหนองทุ่ม อำเภอชุมแพ จังหวัดขอนแก่น โดยประยุกต์ใช้โมเดลเชิงนิเวศวิทยา ผู้ให้ข้อมูลหลักประกอบไปด้วย นายกองค์การบริหารส่วนตำบล สาธารณสุขอำเภอ ผู้รับผิดชอบงานอนามัยแม่และเด็กจากโรงพยาบาล ผู้อำนวยการกองการศึกษา ครูศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก ครูโรงเรียน ผู้รับผิดชอบงานอนามัยแม่และเด็กจากโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ตัวแทนองค์การบริหารส่วนตำบล ตัวแทนนักเรียนจากสภาเด็ก ตัวแทนผู้นำชุมชน ตัวแทนอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ตัวแทนผู้ปกครอง รวม 21 คน ระยะเวลาในการศึกษาเดือนตุลาคม ถึงธันวาคม 2565 เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แนวทางการสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง และแนวทางการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา
          ผลการวิจัยพบว่า 1) ปัจจัยระดับภายในตัวบุคคล กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ขาดความรู้เรื่องการส่งเสริมพัฒนาการเด็ก ส่วนใหญ่มีทัศนคติที่ดีต่อการดำเนินงานมีเพียงส่วนน้อยที่ยังไม่เห็นความสำคัญ 2) ปัจจัยระดับระหว่างบุคคล พบว่า ขาดการเชื่อมโยง ส่งต่อข้อมูล และการประสานงานระหว่างเครือข่าย การดำเนินงานขาดการบูรณาการ ไม่มีระบบการติดตามเฝ้าระวังและการรายงานข้อมูล อุปกรณ์ที่ได้รับการสนับสนุนไม่เพียงพอ งบประมาณไม่เพียงพอ 3) ปัจจัยระดับองค์กร พบว่า ไม่มีการกำหนดโครงสร้างการบริหารจัดการที่ชัดเจนและเป็นรูปธรรม 4) ปัจจัยระดับชุมชน พบว่า ขาดการส่งต่อข้อมูลไปยังชุมชน ไม่มีการสร้างบรรทัดฐานและกำหนดนโยบายชุมชน 5) ปัจจัยระดับนโยบาย พบว่า มีนโยบายระดับประเทศและจังหวัดแต่ยังไม่มีรูปแบบการดำเนินงานที่เป็นรูปธรรม
            ดังนั้น ควรมีการสนับสนุนและส่งเสริมให้เกิดการทำงานเชิงบูรณาการร่วมกับเครือข่ายทางสังคม เพื่อให้การดำเนินงานมีความต่อเนื่องและเกิดความยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. (2564). คู่มือเฝ้าระวังและส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัย (DSPM). นนทบุรี : สำนักงานกิจการโรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก.

กลุ่มงานเทคโนโลยีสารสนเทศ กระทรวงสาธารณสุข. (2565). ระบบฐานข้อมูลสุขภาพ (HDC) กระทรวงสาธารณสุข. ค้นเมื่อ วันที่ 15 มีนาคม 2565, จากhttps://hdcservice.moph.go.th/hdc/main/index.php.

กลุ่มงานเทคโนโลยีสารสนเทศ กระทรวงสาธารณสุข. (2565). ระบบฐานข้อมูลสุขภาพ (HDC) สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น. ค้นเมื่อ วันที่ 15 มีนาคม 2565, จาก https://kkn.hdc.moph.go.th/hdc/reports/page.php?cat_id=1ed90bc32310b503b7ca9b32af425ae5.

กรรณิการ์ ศุภชัย. (2559). Ecological Model: โมเดลการจัดกระทำปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมสุขภาพ. วารสารการปฏิบัติการพยาบาลและการผดุงครรภ์ไทย. 3(1), 17-27.

เกษม แก้วสนั่น และเพ็ญศรี ฉิรินัง. (2564). การจัดการองค์กรไปสู่ความสำเร็จ. วารสารพุทธสังคมวิทยาปริทรรศน์. 6(4), 88-108.

จินตนา พัฒนพงศ์ธร และวันนิสาห์ แก้วแข็งขัน, (2561). รายงานการศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อพัฒนาการเด็กปฐมวัยไทย ครั้งที่ 6 พ.ศ.2560.

จีระวรรณ ศรีจันทร์ไชย, ศิราณี อิ่มน้ำขาว, ปราณี ทาบึงการ, อรรถยาภรณ์ ทองมี และอัญรัตน์ อุทัยแสง. (2565). ภาระการดูแลของมารดาเด็กปฐมวัยที่มีปัญหาพัฒนาการล่าช้า. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์. ปีที่ 9 ฉบับที่ 1, 318-328

นิยะดา บุญอภัย และธฤฏวัน อุเทศ. (2565). การพัฒนารูปแบบการเฝ้าระวังและส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัยที่มีพัฒนาการสงสัยล่าช้า โรงพยาบาลสกลนคร. ค้นเมื่อ วันที่ 4 มีนาคม 2566, จาก https://skko.moph.go.th/dward/web/index.php?module=oa.

หนึ่งฤทัย เกื้อเอียด, ปุญญพัฒน์ ไชยเมล์ และสมเกียรติยศ วรเดช. (2561). สถานการณ์และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อพัฒนาการของเด็กไทยอายุต่ำกว่า 5 ปี: การทบทวนวรรณกรรม. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้. 5(1), 281-296.

ปาณิศรา ยานิพันธ์. (2564). การพัฒนารูปแบบการเฝ้าระวังและส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัยในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กตำบลโซง อำเภอน้ำยืน จังหวัดอุบลราชธานี. วิทยานิพนธ์ปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

มูลนิธิไทยอาทร. (2564,12). แบบสรุปรายงานปิดโครงการย่อยพื้นที่ตำบลนาหนองทุ่ม อำเภอชุมแพ จังหวัดขอนแก่น. สำนักงานมูลนิธิไทยอาทร. ราชกิจจานุเบกษา (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ.2561-2580. 1.

วิจิตร จันดาบุตร, วิทยา อยู่สุข และวิโรจน์ เซรัมย์. (2561). การพัฒนาแนวทางการส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัยในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก เทศบาลตำบลสีวิเชียร อำเภอน้ำยืน จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารวิจัยทางการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. 13(1), 208-219.

อิงฟ้า สิงห์น้อย และรัฐชาติ ทัศนัย. (ม.ป.ป). นโยบายสาธารณะ: การบริหารและการจัดการภาครัฐ. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร. 6 (ฉบับพิเศษ), 610-623.

Schiffman, Leon G. and Leslie Lazar Kanuk. (1994). Consumer Behavior. 5thed. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall.

WHO. (1986). The 1st International Conference on Health Promotion. Retrieved 4 March 2023 from https://www.who.int/teams/health-promotion/enhanced-wellbeing/first-global-conference.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2023-08-30

รูปแบบการอ้างอิง

ไชโยแสง น. ., & สมมาตย์ เ. . (2023). การประยุกต์ใช้โมเดลเชิงนิเวศวิทยาเพื่อศึกษาการดำเนินงาน การส่งเสริมพัฒนาการเด็ก 0-5 ปี ในชุมชนนาหนองทุ่ม จังหวัดขอนแก่น. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี, 12(2), 26–35. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/ubruphjou/article/view/261689

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ