ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดโรคเมลิออยโดสิส จังหวัดมุกดาหาร

ผู้แต่ง

  • ชนันรัตน์ ดวงบุปผา หลักสูตรสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี
  • สุภาพร ใจการุณ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี
  • กุลชญา ลอยหา คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี

คำสำคัญ:

โรคเมลิออยโดสิส, ความชุก, โรคประจำถิ่น, ความรู้, พฤติกรรม

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ ศึกษาความชุกของโรคเมลิออยโดสิส และเพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดโรคเมลิออยโดสิส รูปแบบวิจัยเป็นแบบ Unmatched case-control study ประชากรที่ศึกษาเป็นผู้ป่วยที่เข้ามารับการรักษาในโรงพยาบาลรัฐ จังหวัดมุกดาหาร ปี 2564 กำหนดอัตราส่วน กลุ่มศึกษาต่อกลุ่มควบคุม คือ 1:1 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ สถิติเชิงพรรณนา จำนวน ร้อยละ และสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ การวิเคราะห์ตัวแปรเชิงเดี่ยว และการวิเคราะห์พหุถดถอย
โลจิสติกส์ กำหนดระดับนัยสำคัญ P<0.05

                ผลการศึกษา พบว่า ความชุกของโรคเมลิออยโดสิส 3 ปีย้อนหลัง (2562-2564) เท่ากับร้อยละ 0.08 ,0.09, 0.08 ตามลำดับ เมื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์แบบพหุถดถอยโลจิสติกส์ พบว่า ปัจจัยเสี่ยงที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดโรคเมลิออยโดสิส 4  ตัวแปร ได้แก่ เพศชาย (ORadj=2.51; 95%CI=1.39–4.52) รอบบ้านชื้นแฉะ (ORadj=2.82; 95%CI=1.29-6.17) ความรู้เรื่องโรคเมลิออยโดสิสโดยรวมระดับปานกลาง (ORadj=1.99; 95%CI=1.03-3.82) พฤติกรรมการป้องกันโรคเมลิออยโดสิสโดยรวมระดับต่ำ (ORadj = 2.12; 95%CI=1.17-3.87) 

                ดังนั้น ควรมีการทำโครงการให้ความรู้ หรือปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในกลุ่มเสี่ยงดังกล่าวเพื่อป้องกันโรคเมลิออยโดสิส พร้อมทั้งการปรับทัศนคติของประชาชนในการดูแลสุขาภิบาลสิ่งแวดล้อมรอบบ้านให้มีความสะอาด ไม่ชื้นแฉะ เพื่อให้มีความปลอดภัยจากโรคเมลิออยโดสิสมากขึ้น

เอกสารอ้างอิง

กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2563). แนวทางการรายงานโรคติดต่ออันตรายและโรคติดต่อที่ต้องเฝ้าระวัง ตามพระราชบัญญัติโรคติดต่อ พ.ศ. 2558. กรุงเทพฯ: กรมควบคุมโรค

กองระบาดวิทยา. สถานการณ์โรคเมลิออยโดซิส. (2564) .ค้นเมื่อ 2 กุมภาพันธ์ 2565, จาก http://www.boe.moph.go.th/.

กองนวัตกรรมและวิจัย. แผนงานวิจัยด้านการป้องกัน ควบคุมโรคและภัยสุขภาพ พ.ศ.2562-2564. (2562) .ค้นเมื่อ 2 กุมภาพันธ์ 2565, จากhttps://ddc.moph.go.th/uploads/ckeditor/ d3d9446802a44259755d38e6d163e820/ files/22032562.pdf.

พูลศรี ศิริโชติรัตน์. (2560). ระบาดวิทยาโรคเมลิออยโดซิสและอัตราการพบเชื้อ Burkholderia pseudomallei จากการเพาะเชื้อของจังหวัดในเขตอีสานใต้ ปี พ.ศ. 2555-2559. เอกสารประกอบการประชุมสัมมนาวิชาการภาคอีสาน เขต 7,8,9,10

ภาสินี ม่วงใจเพชร และพรนภา ศุกรเวทย์ศิริ. (2562). ความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดโรคเมลิออย จังหวัดอุบลราชธานี ปี 2559, วารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 7 ขอนแก่น. (พฤษภาคม-สิงหาคม2562). 26, (3)

รพีพรรณ ยงยอด, วรารัตน์ สังวะลี และจิรวุฒิ กุจะพันธ์. (2561). ความรู้และพฤติกรรมการป้องกันโรคเมลิออยโดสิสของประชาชนตำบลธาตุ อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี. วารสาธารณสุขมหาวิทยาลัยบูรพา. 2561(13), 69 – 80.

สุปริญญา สัมพันธรัตน์ สุพินดา เรืองจิริษเฐียร และกนกพร หมู่พยัคฆ์. (2557). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมป้องกันการติดเชื้อซ้ำของผู้ติดเชื้อเมลิออยด์ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, วารสารพยาบาลศาสตร์. 32 (2), 14-22.

สุพรรณิภา หวังงาม. (2555). ปัจจัยทางสิ่งแวดล้อม ในดินที่มีอิทธิพลต่อการกระจายของเชื้อ Burkholderia pseudomallei ในจังหวัดขอนแก่น ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของ ประเทศไทย. วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อม บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

Chansrichavala, P., Wongsuwan, N., Suddee, S., Malasit, M., Hongsuwan, M., Wannapinij, P., and Limmathurotsakul, D. “Public Awareness of Melioidosis in Thailand and Potential Use of Video Clips as Educational Tools,” PLoS ONE. 10, 3 (24 March 2015): Article number e0121311.

Hsieh, Bloch & Larson (1998). A simple method of sample size calculation for linear and logistic regression. Statistics in Medicine, 8, 1623-1634.

Limmathurotsakul, D., Kanoksil, M., Wuthiekanun, V., Kitphati, R., deStavola, B., Day, N. P. J., and Peacock, S. J. "Activities of Daily Living Associated with Acquisition of Melioidosis in Northeast Thailand: A Matched Case-Control Study,” PLOS Neglected Tropical Diseases, 7, 2 (2013): e2072. doi:10.1371/journal.pntd.0002072

Schlesselman JJ. (1974). Sample size requirements in cohort and case-control studies of disease.American Journal of Epidemiology. 99: 381-4.

Tong, S., S. Yang, Z. Lu and W. He. 1996. Laboratory investigation of ecological factors influencing the environmental presence of Burkholderia pseudomallei. Microbiol Immunol 4, 451-45

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2023-12-28

รูปแบบการอ้างอิง

ดวงบุปผา ช. ., ใจการุณ ส. ., & ลอยหา ก. . (2023). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดโรคเมลิออยโดสิส จังหวัดมุกดาหาร. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี, 12(3), 59–70. สืบค้น จาก https://he02.tci-thaijo.org/index.php/ubruphjou/article/view/264471

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ