ผลของโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการดูแลสุขภาพ ของผู้สูงอายุโรคเบาหวานชนิดที่ 2 อำเภอกุดข้าวปุ้น จังหวัดอุบลราชธานี

บทคัดย่อ

การวิจัยกึ่งทดลองนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้สูงอายุป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 คัดเลือกจากวิธีการสุ่มแบบหลายขั้นตอน (Multiple-stage sampling) ตามเกณฑ์การคัดเข้า มีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป ทั้งเพศชายและหญิง ระดับน้ำตาลในเลือดก่อนอาหารเช้าครั้งสุดท้ายตั้งแต่ 126 มิลลิกรัมเดซิลิตรขึ้นไป จำนวน 60 คน เป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 30 คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ โปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุโรคเบาหวานชนิดที่ 2 มีค่าความตรงตามเนื้อหา เท่ากับ 1.00 แบบประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมการดูแลสุขภาพสำหรับผู้สูงอายุป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 มีค่าความเชื่อมั่น (Cronbach’s alpha) เท่ากับ 0.86 และ 0.89 ตามลำดับ แบบทดสอบความรู้มีค่าความเชื่อมั่น (KR-20) เท่ากับ 0.86 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน paired t-test และ Independent t-test
           ผลการศึกษา พบว่าก่อนการทดลองกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมมีคะแนนเฉลี่ยความรอบรู้ด้านสุขภาพโดยรวมอยู่ในระดับไม่เพียงพอ (Mean=45.37, S.D.=4.59; Mean=45.36 1, S.D.=3.81 ตามลำดับ) หลังการทดลองกลุ่มทดลอง มีคะแนนเฉลี่ยความรอบรู้ด้านสุขภาพโดยรวมอยู่ที่ระดับดี (Mean=79.46, S.D.=6.46) กลุ่มควบคุมมีคะแนนเฉลี่ยอยู่ที่ระดับไม่เพียงพอ (Mean=45.19, S.D.=4.80) ก่อนการทดลองกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมมีคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมสุขภาพโดยรวมอยู่ในระดับไม่เพียงพอ (Mean=37.23, S.D.=4.24; 36.06, S.D.=2.27 ตามลำดับ) หลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมสุขภาพโดยรวมอยู่ในระดับดี (Mean=57.80, S.D.=3.70) ส่วนกลุ่มควบคุม มีคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมสุขภาพโดยรวมอยู่ในระดับไม่เพียงพอ (Mean=36.00, S.D.=1.96) หลังการทดลอง กลุ่มทดลองพบว่า มีคะแนนเฉลี่ยความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพหลังการทดลองสูงขึ้นกว่าก่อนการทดลองและสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 กลุ่มควบคุม พบว่า มีคะแนนเฉลี่ยความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพหลังการทดลองไม่แตกต่างกับก่อนการทดลอง สรุปจากผลการศึกษา สามารถนำโปรแกรมไปพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุเบาหวานชนิดที่ 2 ให้มีความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมการดูแลสุขภาพที่ถูกต้องเหมาะสมตลอดจนสามารถปฏิบัติตนให้เป็นผู้ที่มีสุขภาพดีขึ้น