ปัจจัยที่สัมพันธ์กับภาวะซึมเศร้าและความร่วมมือในการใช้ยาในผู้ป่วยโรคไต ระยะสุดท้ายที่ได้รับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม
คำสำคัญ:
การฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม, โรคซึมเศร้า, ความร่วมมือในการใช้ยาบทคัดย่อ
การศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่สัมพันธ์กับภาวะซึมเศร้าและความชุกของปัญหาความร่วมมือในการใช้ยาในผู้ป่วยที่ได้รับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม (hemodialysis) โดยเป็นการศึกษาเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม ณ โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ เก็บข้อมูลโดยให้ผู้ป่วยตอบคำถามจากแบบคัดกรอง/แบบประเมินโรคซึมเศร้า และแบบวัดความร่วมมือในการใช้ยาสำหรับคนไทย และใช้สถิติถดถอยโลจิสติกเพื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยต่างๆกับภาวะซึมเศร้า
ผู้ป่วยผ่านเกณฑ์คัดเข้าจำนวน 85 คน เป็นเพศหญิง 36 คน (ร้อยละ 42.4) ผลการศึกษาในผู้ป่วยที่มีภาวะซึมเศร้า 12 คน (ร้อยละ 14.1) พบว่าเพศหญิงมีความเสี่ยงที่จะเกิดภาวะซึมเศร้ามากกว่าเพศชายถึง 5.57 เท่า (OR 5.57, 95% CI 1.24-25.11, P-value 0.03) และจำนวนปีที่ได้รับการฟอกเลือดนานขึ้น 1 ปี จะมีโอกาสเกิดภาวะซึมเศร้าเพิ่มขึ้นร้อยละ 20 (OR 1.20, 95% CI 1.02-1.41, P-value 0.03) และไม่พบความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยอื่นกับภาวะซึมเศร้า นอกจากนี้พบว่ามีผู้ป่วยที่มีปัญหาความร่วมมือในการใช้ยาเพียง 1 คน (ร้อยละ 1.2)
เพศและจำนวนปีที่ล้างไตมีความสัมพันธ์กับการเกิดภาวะซึมเศร้าในผู้ป่วยฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมอย่างไรก็ตามการศึกษานี้ศึกษาในบริบทของโรงพยาบาลโรงเรียนแพทย์เพียงแห่งเดียว การนำผลการศึกษาไปใช้ควรเป็นไปอย่างระมัดระวัง
เอกสารอ้างอิง
Alkubati, S., Al-Sayaghi, K., Salameh, B., Halboup, A., Ahmed, W., Alkuwaisi, M. J., & Zoromba, M. (2024). Prevalence of depression and its associated factors among hemodialysis patients in Hodeida City, Yemen. Journal of Multidisciplinary Healthcare, 17, 689–699. https://doi.org/10.2147/JMDH.S434769
Alshelleh, S., Alhawari, H., Alhouri, A., Abu-Hussein, B., & Oweis, A. (2023). Level of depression and anxiety on quality of life among patients undergoing hemodialysis. International Journal of General Medicine, 16, 1783–1795. https://doi.org/10.2147/IJGM.S407899
Delgado-Domínguez, C. J., Sanz-Gómez, S., López-Herradón, A., Díaz Espejo, B., Lamas González, O., de los Santos Roig, M., Berdud Godoy, I., Rincón Bello, A., & Ramos Sánchez, R. (2021). Influence of depression and anxiety on hemodialysis patients: The value of multidisciplinary care. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(7), 3544. https://doi.org/10.3390/ijerph18073544
Erdfelder, E., Faul, F., Buchner, A., & Lang, A. G. (2009). Statistical power analyses using G*Power 3.1: Tests for correlation and regression analyses. Behavior Research Methods, 41(4), 1149–1160. https://doi.org/10.3758/BRM.41.4.1149
Gerogianni, G., Lianos, E., Kouzoupis, A., Polikandrioti, M., & Grapsa, E. (2018). The role of socio-demographic factors in depression and anxiety of patients on hemodialysis: An observational cross-sectional study. International Urology and Nephrology, 50(1), 143–154. https://doi.org/10.1007/s11255-017-1731-2
Jongwilaikasem, K., & Lerkiatbundit, S. (2021). Development of the medication adherence scale for Thais (MAST). Thai Journal of Pharmacy Practice, 13(1), 17–30.
Khan, A., Khan, A. H., Adnan, A. S., Sulaiman, S. A. S., & Mushtaq, S. (2019). Prevalence and predictors of depression among hemodialysis patients: A prospective follow-up study. BMC Public Health, 19(1), 1–13. https://doi.org/10.1186/s12889-019-7575-8
Lotrakul, M., Sumrithe, S., & Saipanish, R. (2008). Reliability and validity of the Thai version of the PHQ-9. BMC Psychiatry, 8(1), 46. https://doi.org/10.1186/1471-244X-8-46
Nagy, E., Tharwat, S., Elsayed, A. M., Shabaka, S. A. E.-G., & Nassar, M. K. (2023). Anxiety and depression in maintenance hemodialysis patients: Prevalence and their effects on health-related quality of life. International Urology and Nephrology, 55(11), 2905–2914. https://doi.org/10.1007/s11255-023-03544-5
Ohya, M., Iwashita, Y., Kunimoto, S., Yamamoto, S., Mima, T., Negi, S., & Shigematsu, T. (2019). An analysis of medication adherence and patient preference in long-term stable maintenance hemodialysis patients in Japan. Internal Medicine (Tokyo, Japan), 58(18), 2595–2603. https://doi.org/10.2169/internalmedicine.1997-18
Plookrak, S. (2018). The prevalence and associated factors of depression in ESRD on hemodialysis in Phra Nakhon Si Ayutthaya Hospital. Journal of Preventive Medicine Association of Thailand, 1, 72–80.
Praepataraprasit, R., Putwatana, P., & Prapaipanich, W. (2014). Factors related to sleep disorders in patients with end stage renal disease undergoing hemodialysis. Nursing Research and Innovation Journal, 20(2), 20–22.
Sinatra, M., Curci, A., de Palo, V., Monacis, L., & Tanucci, G. (2011). How dialysis patients live: A study on their depression and associated factors in Southern Italy. Psychology, 2(9), 969–977. https://doi.org/10.4236/psych.2011.29147
The Nephrology Society of Thailand. (2020). Thailand renal replacement therapy year 2020. https://www.nephrothai.org/
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารวารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารนี้ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารฯ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักอักษรณ์จากบรรณาธิการวารสารนี้ก่อนเท่านั้น
