ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันตนเองจากผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดของพนักงานทำความสะอาด ในมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งในจังหวัดลำปาง

บทคัดย่อ

ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดมีส่วนประกอบของสารเคมีที่เป็นอันตราย แต่ก็มีส่วนประกอบที่อันตรายต่อความเสี่ยงจากสิ่งคุกคามทางเคมี มีระดับความเสี่ยงสูง มีโอกาสเกิดอันตรายได้บ่อยครั้ง ซึ่งพนักงานทำความสะอาดในมหาวิทยาลัย เป็นกลุ่มหนึ่งที่เสี่ยงต่อการรับสัมผัสอันตรายจากสารเคมี เนื่องจากมีหน้าที่ดูแลรักษาทำความสะอาดและต้องสัมผัสสารเคมีในเวลาปฏิบัติงาน โดยงานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันตนเองจากผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดของพนักงานทำความสะอาดของมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งในจังหวัดลำปาง โดยผลิตภัณฑ์ดังกล่าวมีส่วนผสมของสารเคมีที่ก่อให้เกิดผลต่อสุขภาพ วิธีการศึกษาเป็นนการวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Method Research) ดำเนินการที่มหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งในจังหวัดลำปาง กลุ่มตัวอย่างเป็นพนักความสะอาดภายในมหาวิทยาลัยทั้งหมด 25 คน ในช่วงเดือนพฤษภาคม ถึง มิถุนายน 2567 การศึกษานี้ทำการรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามได้แก่ข้อมูลทั่วไป ความรู้เรื่องสารเคมีในผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด ทัศนคติและพฤติกรรมเกี่ยวกับการใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด ซึ่งอธิบายข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาได้แก่ จำนวน ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน วิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการป้องกันตรงเองในการใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดด้วยการวิเคราะห์ Spearman’s Rank Correlation

ผลการศึกษาพบว่ากลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ร้อยละ 96.0 มีอายุเฉลี่ย 47.5 ± 7.5 ปี มีประสบการณ์ในการทำงานเฉลี่ย 5.6 ± 4.0 ปี มีความรู้เรื่องสารเคมีในผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดอยู่ในระดับสูง ร้อยละ 60.0 (x̄=12.32 และ S.D.=2.17) มีทัศนคติเกี่ยวกับการใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดอยู่ในระดับสูง ร้อยละ 72.0 (x̄= 33.00 และ S.D.=3.05) มีพฤติกรรมเกี่ยวกับการป้องกันตนเองในการใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดอยู่ในระดับในระดับสูง ร้อยละ 96.0 (x̄=39.00 และ S.D.=2.06) และพบว่าระดับการศึกษามีความสัมพันธ์ทางบวกอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับพฤติกรรมการป้องกันตนเองของพนักงานทำความสะอาด (r=0.44, p<0.05) ซึ่งแสดงให้เห็นว่าพนักงานทำความสะอาดส่วนใหญ่มีการรับรู้ความเสี่ยงและพฤติกรรมในการป้องกันตนเองอยู่ในระดับสูง แต่การส่งเสริมความปลอดภัยในการทำงานจากสารเคมีทำความสะอาด เป็นสิ่งที่ทางมหาวิทยาลัย ตลอดจนบริษัทรับจ้าง ควรให้ความสำคัญ และทำให้มีการทำงานที่ปลอดภัยมากยิ่งขึ้น