การเปลี่ยนแปลงของความดันลูกตาระหว่างและหลังการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม

บทคัดย่อ

ภูมิหลัง: เป็นระยะเวลาเกือบ 60 ปีแล้วที่มีความสนใจเกี่ยวกับผลของการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมต่อความดันลูกตาเริ่มจากการศึกษาแรก โดย Sitprija และคณะ ในปี ค.ศ. 1964 ที่รายงานความดันลูกตาที่สูงขึ้นในขณะฟอกเลือด จนถึงปัจจุบันมีการศึกษาเรื่อยมาซึ่งผลสรุปของแต่ละการศึกษาก็มีความหลากหลายมีทั้งที่รายงานว่าความดันลูกตาเพิ่มขึ้น ไม่เปลี่ยนแปลงและลดลง นอกจากนี้เป็นที่ทราบกันดีว่าความดันลูกตาสูงเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญของการเกิดโรคต้อหิน และทำให้ต้อหินลุกลามมากขึ้นจนทำให้สูญเสียการมองเห็นได้ อย่างไรก็ตามผลของการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมต่อการเปลี่ยนแปลงของความดันลูกตายังไม่ค่อยเป็นที่กล่าวถึงและให้ความสำคัญมากนักทั้งในจักษุแพทย์และอายุรแพทย์โรคไต วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาการเปลี่ยนแปลงของความดันลูกตาในขณะและหลังการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมเทียบกับความดันลูกตาก่อนการฟอกเลือด และศึกษาอาการผิดปกติทางตาที่เกิดขึ้นขณะฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม วิธีการ: เป็นการศึกษาเชิงพรรณนาแบบตัดขวาง (cross-sectional descriptivestudy) ของการเปลี่ยนแปลงของความดันลูกตาในผู้ป่วยไตวายเรื้อรังระยะสุดท้ายที่มาฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม ที่ศูนย์ไตเทียม 2 โรงพยาบาลเลิดสิน ในช่วงวันที่ 4 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2565 ถึง 14 เมษายน พ.ศ. 2565 โดยบันทึกข้อมูลทั่วไปของผู้ป่วย และทำการวัดความดันลูกตาด้วยเครื่อง iCare PRO 3 ครั้ง คือ ก่อนการฟอกเลือด, 2 ชั่วโมงหลังเริ่มฟอกเลือดและเมื่อสิ้นสุดฟอกเลือดทันที ผล: อาสาสมัครที่เป็นผู้ป่วยไตวายเรื้อรังระยะสุดท้ายที่มารับการฟอกเลือดจำนวนทั้งสิ้น 41 ราย (41 ตา) ได้เข้าร่วมโครงการวิจัยไม่มีอาสาสมัครรายใดที่มีอาการผิดปกติทางตาระหว่างและหลังการฟอกเลือด ความดันลูกตาเฉลี่ยก่อนฟอกเลือด 22.49±4.67, ที่2 ชั่วโมงของการฟอกเลือด 23.65±4.61 และหลังการฟอกเลือด 24.92±4.42 มิลลิเมตรปรอท จากการศึกษาพบว่าปริมาตรน้ำที่ดึงในการฟอกเลือด (ultrafiltration volume) และโรคต้อหินที่ได้รับการวินิจฉัยอยู่ก่อนแล้วของอาสาสมัครไม่ได้มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงของความดันลูกตา สรุป: ค่าเฉลี่ยของความดันลูกตาสูงขึ้นทั้งที่ 2 ชั่วโมงหลังเริ่มการฟอกเลือดและหลังฟอกเลือดทันทีโดยนัยสำคัญทางสถิติพบที่หลังการฟอกเลือดทันที