ประสิทธิผลของโปรแกรมการให้ข้อมูลข่าวสาร การสร้างแรงจูงใจและส่งเสริมทักษะ (IMB Model) ต่อ ระดับน้ำตาลในเลือด พฤติกรรมการควบคุมเบาหวาน และความรู้การปฏิบัติตัวของผู้ป่วยผ่าตัดจอตา

บทคัดย่อ

ภูมิหลัง: โรคเบาหวานขึ้นจอตาเป็นภาวะแทรกซ้อนที่ทำให้การมองเห็นลดลง มีโอกาสตาบอดได้   ร้อยละ 2 สาเหตุเกิดจากการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้เป็นเวลานาน ส่งผลให้เกิดเลือดออกในน้ำวุ้นตา พังผืดดึงรั้งจอตา จอตาหลุดลอกและตาบอดในที่สุด วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมการให้ข้อมูลข่าวสาร การสร้างแรงจูงใจและส่งเสริมทักษะ (IMB model) ต่อระดับน้ำตาลในเลือด พฤติกรรมการควบคุมเบาหวาน และความรู้การปฏิบัติตัวของผู้ป่วยผ่าตัดจอตา วิธีการ: การวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มวัดผลก่อนและหลังทดลอง เก็บข้อมูลเดือนพฤษภาคม-กรกฎาคม 2566 เลือกกลุ่มตัวอย่างตามเกณฑ์ที่กำหนดคือ ระดับน้ำตาลในเลือด 140-250 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 30 คน มีคุณสมบัติคล้ายคลึงกันด้านระดับน้ำตาลในเลือดหลังอดอาหารและชนิดของยารักษาเบาหวาน กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการให้ข้อมูล การสร้างแรงจูงใจและส่งเสริมทักษะ ระยะเวลา 4 สัปดาห์ กลุ่มควบคุมได้รับการพยาบาลตามปกติ ผล: ค่าเฉลี่ยระดับน้ำตาลในเลือดของกลุ่มทดลองน้อยกว่าก่อนทดลองและน้อยกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .01) ค่าเฉลี่ยคะแนนพฤติกรรมการควบคุมเบาหวานและคะแนนความรู้การปฏิบัติตัวของกลุ่มทดลองมากกว่าก่อนทดลองและมากกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .01) สรุป: การให้ข้อมูลข่าวสาร การสร้างแรงจูงใจและส่งเสริมทักษะแก่ผู้ป่วยผ่าตัดจอตาส่งผลให้มีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด และความรู้ในการปฏิบัติตัวดีขึ้น