อุบัติการณ์และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ต่อระบบกล้ามเนื้อและกระดูก ในผู้ใหญ่ที่ได้รับวัคซีนป้องกันโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 จากหน่วยบริการโรงพยาบาลนพรัตนราชธานี

บทคัดย่อ

ภูมิหลัง: วัคซีนป้องกันโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 แม้จะได้รับการยอมรับว่าปลอดภัยและมีการประกาศให้ใช้ได้ในภาวะฉุกเฉิน แต่ก็ยังมีรายงานถึงเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ภายหลังการได้รับวัคซีน โดยเฉพาะอย่างยิ่งต่อระบบกล้ามเนื้อและกระดูกซึ่งพบได้บ่อย แต่ยังไม่ค่อยมีการศึกษาเกี่ยวกับปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์นี้  วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาลักษณะส่วนบุคคล และประวัติการรับวัคซีนป้องกันโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ที่อาจเป็นปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ต่อระบบกล้ามเนื้อและกระดูก ในผู้ใหญ่ที่ได้รับวัคซีนป้องกันโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 วิธีการ: เป็นการศึกษาเชิง ethiognosis research รูปแบบ case-control design ในผู้ที่ได้รับวัคซีนป้องกันโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ที่มีอายุตั้งแต่ 18 ปีขึ้นไป ที่หน่วยบริการโรงพยาบาลนพรัตนราชธานี ในช่วงเวลา 22 มีนาคม 2564 ถึง 31 ธันวาคม 2565 จำนวน 302,700 ราย โดยศึกษาจากฐานข้อมูลผู้รับบริการวัคซีนป้องกันโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ของกระทรวงสาธารณสุข ในผู้ที่พบเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ต่อระบบกล้ามเนื้อและกระดูก (22,539 ราย) และผู้ที่ไม่พบเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ (280,161 ราย) วิเคราะห์ความเสี่ยงด้วย logistic regression เสนอเป็น multivariable odds ratio ผล: อุบัติการณ์ของการเกิดเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ต่อระบบกล้ามเนื้อและกระดูก หลังได้รับวัคซีนป้องกันโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 เท่ากับร้อยละ 7.45 เมื่อนำลักษณะที่อาจเป็นปัจจัยเสี่ยงในการเกิดเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ต่อระบบกล้ามเนื้อและกระดูกมาวิเคราะห์และควบคุมผลกระทบปัจจัยแต่ละปัจจัยร่วมกัน ปัจจัยที่ยังคงมีนัยสำคัญทางสถิติ ได้แก่ 1) เพศหญิง  (OR 1.65; 95%CI: 1.60, 1.70) 2) อายุน้อยกว่า 50 ปี (OR 2.06; 95%CI: 1.98, 2.13) 3) โรคประจำตัวของระบบทางเดินหายใจ (OR 1.58; 95%CI: 1.45, 1.73)  โรคหัวใจและหลอดเลือด (OR 1.45; 95%CI: 1.26, 1.67) โรคมะเร็ง (OR 1.58; 95%CI: 1.31, 1.90) โรคเบาหวาน (OR 1.26; 95%CI: 1.14, 1.39) และโรคอ้วน (OR 1.53; 95%CI: 1.37, 1.72) 4) ชนิดวัคซีน Moderna^® (OR 6.63; 95%CI: 4.01, 10.94), Astrazeneca^® (OR 1.60; 95%CI: 1.52, 1.68), Pfizer^® (OR 1.30; 95%CI: 1.22, 1.39) 5) การได้รับวัคซีนตั้งแต่ 5 ครั้งขึ้นไป (OR 9.33; 95%CI: 6.54, 13.32) สรุป: ผู้ที่ได้รับวัคซีนป้องกันโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 อาจมีโอกาสเกิดเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ต่อระบบกล้ามเนื้อและกระดูกได้ พบว่าเพศหญิงที่มีอายุน้อยกว่า 50 ปี มีโรคประจำตัวเกี่ยวกับระบบทางเดินหายใจ โรคหัวใจและหลอดเลือด โรคมะเร็ง เบาหวาน และโรคอ้วน รวมทั้งการได้รับวัคซีนตั้งแต่ 5 ครั้งขึ้นไป มีโอกาสเกิดเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ต่อระบบกล้ามเนื้อและกระดูกได้มากขึ้น