การกลับเป็นซ้ำของโรคปริทันต์อักเสบและการสูญเสียฟันในผู้ป่วยที่มารับการรักษาปริทันต์ขั้นคงสภาพ: การศึกษาย้อนหลัง 9 ปีในโรงพยาบาลราชวิถี
คำสำคัญ:
การกลับเป็นซ้ำของโรคปริทันต์อักเสบ, การสูญเสียฟัน, ปริทันต์ขั้นคงสภาพบทคัดย่อ
ภูมิหลัง: โรคปริทันต์อักเสบเป็นโรคติดเชื้อเรื้อรังที่ทำให้ เกิดการทำลายของอวัยวะปริทันต์ซึ่งจะทำให้มีการสูญเสียฟันตามมาส่งผลต่อประสิทธิภาพการบดเคี้ยว ความสวยงาม และคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย การรักษาปริทันต์ขั้นคงสภาพเพื่อคงสภาพอวัยวะปริทันต์ให้อยู่ในสภาพที่ใช้งานได้ดีและป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำของโรคปริทันต์อักเสบ วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาถึงอัตราการกลับเป็นซ้ำของโรคปริทันต์อักเสบและอัตราการสูญเสีย ฟันในผู้ป่วยที่มารับการรักษาปริทันต์ขั้นคงสภาพในโรงพยาบาลราชวิถี ระหว่าง 1 มกราคม 2558-31 กรกฎาคม 2566 และศึกษาปัจจัยที่สัมพันธ์กับการกลับเป็นซ้ำของโรคปริทันต์อักเสบ และการสูญเสียฟันในผู้ป่วยดังกล่าว วิธีการ: ศึกษาย้อนหลังจากเวชระเบียนผู้ป่วยโรคปริทันต์อักเสบที่มารับการรักษาปริทันต์ขั้นคงสภาพที่กลุ่มงานทันตกรรม โรงพยาบาลราชวิถี ระหว่างวันที่ 1 มกราคม 2558-31 กรกฎาคม 2566 ทั้งหมด 80 ราย โดยเก็บข้อมูลลักษณะทั่วไป, ได้รับการวินิจฉัยโรคเบาหวาน, ประวัติการสูบบุหรี่, ระดับความรุนแรงของโรคปริทันต์เมื่อก่อนเข้ารับการรักษา, วิธีการรักษาโรคปริทันต์ขั้นต้น, สภาวะปริทันต์หลังการ รักษาปริทันต์ขั้นต้น, ระยะเวลาที่มารับการรักษาปริทันต์ขั้นคงสภาพ, มีการทิ้งระยะห่างระหว่างมารับการรักษาปริทันต์ขั้นคงสภาพมากกว่า 6 เดือนอย่างน้อย 1 ครั้งหรือไม่, การเกิดการกลับเป็นซ้ำของโรคปริทันต์อักเสบ, จำนวนซี่ฟันที่เหลืออยู่ในปากก่อนรับการรักษาปริทันต์ขั้นคงสภาพ และจำนวนซี่ฟันที่ถูกถอน เนื่องจากโรคปริทันต์ในระหว่างการรักษาปริทันต์ขั้นคงสภาพ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยโปรแกรม SPSS version 22.0 ผล: กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 80 คน ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง ร้อยละ 80.0 อายุ เฉลี่ย 58.58±11.33 ปี เป็นโรคเบาหวาน ร้อยละ11.3 จากการจัดระดับความรุนแรงของโรคปริทันต์พบว่าส่วนใหญ่ร้อยละ 56.3 อยู่ใน Stage III ระยะเวลาที่มารับการรักษาปริทันต์ขั้นคงสภาพ (SPT) เฉลี่ย 61.99±34.01 เดือน โดยส่วนใหญ่ ร้อยละ 81.3 ได้รับการรักษาโรคปริทันต์ขั้นคงสภาพ (SPT) โดยวิธีขูดหินน้ำลาย เกลารากฟันเท่านั้น พบความชุกของการเกิดการกลับเป็นซ้ำของโรคปริทันต์อักเสบร้อยละ 42.5 จากปัจจัยต่าง ๆ พบว่าโรคเบา หวาน (adjOR 7.27, 95%Cl: 1.33, 39.67, p < .05) มีความ สัมพันธ์กับการเกิดการกลับเป็นซ้ำของโรคปริทันต์อักเสบ หลังจากผู้ป่วยได้รับการรักษาปริทันต์ขั้นต้นแล้วกลุ่มตัวอย่างทั้ง 80 คนมีฟันเหลืออยู่ในช่องปากรวมทั้งหมด 2,069 ซี่โดยมีฟันที่ถูกถอนไปเนื่องจากสาเหตุจากโรคปริทันต์ทั้งหมด 18 ซี่ (ร้อยละ 0.9) คิดเป็นอัตราการสูญเสียฟันที่มีสาเหตุจากโรคปริทันต์อักเสบอยู่ที่ 0.05 ซี่/คน/ปี และอายุของผู้ป่วย (adjOR 1.07, 95%Cl: 1.01, 1.15, p < .05) มีความสัมพันธ์กับการสูญเสียฟันที่มีสาเหตุจากโรคปริทันต์อักเสบ สรุป: พบความชุกของการเกิดการกลับเป็นซ้ำของโรคปริทันต์อักเสบ ร้อยละ 42.5 โดยปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการกลับเป็นซ้ำของโรคปริทันต์อักเสบคือโรคเบาหวาน ความชุกของการสูญเสียฟันจากโรคปริทันต์ 0.9% และมีอัตราการสูญเสียฟันที่มีสาเหตุจากโรคปริทันต์อักเสบอยู่ที่ 0.05 ซี่/คน/ปี ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการสูญเสียฟันที่มีสาเหตุจากโรคปริทันต์อักเสบคืออายุ ของผู้ป่วย ยิ่งอายุมากขึ้นจะมีความเสี่ยงในการสูญเสียฟันมากขึ้น
เอกสารอ้างอิง
Papapanou PN, Sanz M, Buduneli N, Dietrich T, Feres M, Fine DH, et al. Periodontitis: consensus report of workgroup 2 of the 2017 world workshop on the classification of periodontal and peri-implant diseases and conditions. J Periodontol 2018;89(Suppl 1):173-82.
McCracken G, Asuni A, Ritchie M, Vemazza C, Heasman P. Failing to meet the goals of periodontal recall programs. What next? Periodontol 2000 2017;75(1):330-52.
Wayne WD. Biostatistics: A foundation of analysis in the health science. 6th ed. New York: John Wiley and Sons; 1995
Waithongkam A, Laohapand P, Teparat-Burana T. Patient accessibility to supportive periodontal therapy and the occurrence of recurrent periodontitis: a retrospective study in the Faculty of Dentistry, Mahidol University. M Dent J 2022;42(2):109-18.
Tonetti MS, Greenwell H, Kornman KS. Staging and grading of periodontitis: framework and proposal of a new classification and case definition. J Periodontol. 2018;89(Suppl 1):S159-72.
Chapple ILC, Mealey BL, Van Dyke TE, Bartold PM, Dommisch H, Eickholz P, et al. Periodontal health and gingival diseases and conditions on an intact and a reduced periodontium: Consensus report of workgroup 1 of the 2017 World workshop on the classification of periodontal and peri-implant diseases and conditions. J Periodontol 2018;89(Suppl 1):S74-84.
Lang NP, Joss A, Orsanic T, Gusberti FA, Siegrist BE. Bleeding on probing. A predictor for the progression of periodontal disease? J Clin Periodontol 1986;13(6):590-6.
Van Dyke E, Dave S. Risk factors for periodontitis. J Int Acad Periodontol 2005;7(1):3-7.
Mealey BL, Ocampo GL. Diabetes mellitus and periodontal disease. Periodontol 2000 2007;44:127-53.
Nishimura F, Iwamoto Y, Mineshiba J, Shimizu A, Soga Y, Murayama Y. Periodontal disease and diabetes mellitus: The tole of Tumor necrosis factor-a in a 2-way relationship. J Periodontol 2003;74(1):97-102.
Müller F, Srinivasan M, Krause KH, Schimmel M. Periodontitis and peri-implantitis in elderly people experiencing institutional and hospital confinement. Periodontol 2000 2022;90(1):138-45.
Zhu L, Tang Z, Hu R, Gu M, Yang Y. Ageing and inflammation: what happens in periodontium? Bioengineering (Basel) 2023;10(11):1274.
Al Subait AA, Saidi KM, Alsagoor HH, Alrasheedi NM, Alanazi AG, Alfattany RJ, et al. Prevalence, incidence and outcome of periodontal diseases among the elderly. Int J Community Med Public Health 2022;9(1): 409-13.
Çetin MB, Sezgin Y, Önder C, Bakirarar B. The relationship between body mass index and stage/grade of periodontitis: a retrospective study. Clin Oral Investig 2022;26(2):1937-45.
Müller Campanile V, Megally A, Campanile G, Gayet-Ageron A, Giannopoulou C, Mombelli A. Risk factors for recurrence of periodontal disease in patients in maintenance care in a private practice. J Clin Periodontol 2019;46(9):918-26.
Schoenmakers MGP, Willems EJS, Slot DE, Van der Weijden GAF. Success of supportive periodontal therapy in periodontitis patients - retrospective analysis. Int J Dent Hyg. 2022;20(2):318-27.
Veerasethakul S. Prevalence, oral health behaviors and risk factors in periodontitis patients. Udhhosmj 2018;26(1):9-20.
Nunn ME. Understanding the etiology of periodontitis: an overview of periodontal risk factors. Periodontology 2000 2003;32:11-23.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของกรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข
ข้อความและข้อคิดเห็นต่างๆ เป็นของผู้เขียนบทความ ไม่ใช่ความเห็นของกองบรรณาธิการหรือของวารสารกรมการแพทย์
