ผลของการใช้โปรแกรมการเสริมสร้างความพร้อมของผู้ดูแลเด็กป่วยระยะประคับประคอง ณ สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี

บทคัดย่อ

ภูมิหลัง: ผู้ดูแลเด็กป่วยในระยะประคับประคองมักเผชิญกับปัญหาหลายด้านทั้งทางสุขภาพร่างกาย จิตใจ สังคมและจิตวิญญาณ การได้รับการช่วยเหลือให้มีความพร้อมในการดูแลที่เหมาะสมจะช่วยเพิ่มความสามารถในการดูแลและคุณภาพชีวิตของผู้ดูแล ซึ่งจะส่งผลดีต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยด้วย ดังนั้น ผู้วิจัยจึงได้พัฒนาโปรแกรมการเสริมสร้างความพร้อมของผู้ดูแลเด็กป่วยระยะประคับประคอง (Caregiver'sPreparedness Enhancement for Pediatric PalliativeCare Patient Program; CPEP) ขึ้น วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาผลของโปรแกรม CPEP ต่อความพร้อมในการดูแลและคุณภาพชีวิตของผู้ดูแลเด็กป่วยระยะประคับประคอง วิธีการ: การศึกษาแบบ quasi-experimental study ประชากร คือผู้ดูแลหลักเด็กป่วยระยะประคับประคองที่ สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี ระหว่าง 1 กรกฎาคม 2566 ถึง 30 เมษายน2567 กลุ่มตัวอย่าง คำนวณโดยการใช้สูตรการประเมินค่าสัดส่วน โดยคิดจากค่าเฉลี่ยผู้รับบริการ 3 ปีย้อนหลังจำนวน 70 คน กำหนดกลุ่มตัวอย่าง 30 % และความคาดเคลื่อนที่ยอมให้เกิดได้ 10% ได้ขนาดกลุ่มตัวอย่างทั้งหมด 30 คน โดยมีเกณฑ์การคัดเลือกเข้า คือ เป็นผู้ดูแลหลัก อายุ 18 ปีบริบูรณ์ขึ้นไป สื่อสารภาษาไทยได้ และยินยอมเข้าร่วมวิจัย เกณฑ์คัดออก คือ ผู้ดูแลผู้ป่วยที่แพทย์ลงความเห็นว่ามีโอกาสเสียชีวิตภายใน 2 สัปดาห์ จากกลุ่มตัวอย่างคัดเลือกเข้ากลุ่มด้วยการสุ่มโดยใช้หมายเลขเป็นเกณฑ์ ผู้ที่มีหมายเลขคี่ ถูกจัดอยู่ในกลุ่มควบคุม 15 คน และหมายเลขคู่อยู่ในกลุ่มทดลอง 15 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือแบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบประเมินความพร้อมในการดูแล และแบบประเมินคุณภาพชีวิต ประเมินผลเมื่อแรกรับบริการและหลังจากผู้ป่วยกลับบ้าน 2 สัปดาห์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา t-test และ ANCOVA โดยกำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ .05 ผล: ผลการวิจัยพบว่าหลังจากได้รับโปรแกรม CPEP กลุ่มทดลองมีค่าความแตกต่างของคะแนนความพร้อมในการดูแล -11.30±4.42 (p < .001) ซึ่งมีความพร้อมในการดูแลอยู่ในระดับมากที่สุดและกลุ่มทดลองยังมีค่าความแตกต่างของคะแนนคุณภาพชีวิต -25.20±3.02 (p < .001) ซึ่งมีคุณภาพชีวิตในระดับดีเพิ่มขึ้นกว่าเดิม ส่วนกลุ่มควบคุมไม่มีการเปลี่ยนแปลงที่มีนัยสำคัญทั้งในด้านความพร้อมในการดูแล-0.366±0.183 (p = .101) และคุณภาพชีวิต -0.02±4.40(p = .863) สรุป: โปรแกรม CPEP สามารถเพิ่มความพร้อมในการดูแลและเพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้ดูแลเด็กป่วยระยะประคับประคองได้ ผลการศึกษานี้สามารถนำไปใช้ในการพัฒนาบริการสังคมสงเคราะห์ที่สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี และเผยแพร่เป็นต้นแบบการบริการสำหรับหน่วยงานอื่น ๆ ต่อไป