การพัฒนากระบวนการดูแลผู้ป่วยจิตเวชในหอผู้ป่วยของโรงพยาบาลเขตบริการ จังหวัดสุรินทร์

บทคัดย่อ

ภูมิหลัง: โรคจิตเวชเป็นปัญหาสำคัญทางสาธารณสุข โดยเฉพาะผู้ป่วยฉุกเฉินวิกฤตที่มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นในภาค ตะวันออกเฉียงเหนือ การดูแลผู้ป่วยในหอผู้ป่วยจิตเวช ยังประสบปัญหาการขาดแคลนจิตแพทย์ ขาดเครื่องมือและ แนวทางปฏิบัติมาตรฐาน และระบบส่งต่อเชื่อมโยงข้อมูลที่ไม่มีประสิทธิภาพ วัตถุประสงค์: 1) เพื่อพัฒนากระบวนการ ดูแลผู้ป่วยจิตเวชในหอผู้ป่วยของโรงพยาบาลเขตบริการ จังหวัดสุรินทร์ 2) เพื่อประเมินผลกระบวนการดูแลผู้ป่วยจิตเวชในหอผู้ป่วยของโรงพยาบาลเขตบริการจังหวัดสุรินทร์ วิธีการ: การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมการดำเนินการวิจัยแบ่งเป็น 3 ระยะ ได้แก่ การวิเคราะห์สถานการณ์ปัญหา การสร้างและทดลองใช้แนวทางการพัฒนา และการประเมินผล กลุ่มตัวอย่าง คือ บุคลากรที่เกี่ยวข้องกับระบบบริการสุขภาพ 24 คนที่สมัครใจเข้าร่วม และญาติผู้ป่วยจิตเวช 39 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าความถี่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และทดสอบนัยสำคัญทางสถิติด้วยสถิติทดสอบที (t-test) ผล: พบว่าโรงพยาบาลทั่วไป และโรงพยาบาลชุมชนในจังหวัดสุรินทร์ ยังขาดจิตแพทย์ประจำ ทำให้แนวทางปฏิบัติการดูแลผู้ป่วยจิตเวชในหอผู้ป่วยยังไม่ได้มาตรฐานเท่าที่ควร และการเชื่อมโยงข้อมูลส่งต่อระหว่างเครือข่ายยังไม่มีประสิทธิภาพ จึงได้พัฒนากระบวนการดูแลผู้ป่วยจิตเวช 5 มาตรการ ดังนี้ 1) ช่องทางด่วนเข้าหอผู้ป่วยจิตเวช 2) การจัดลำดับความรุนแรงของผู้ป่วย 3) การฝึกอบรมพัฒนาทักษะบุคลากร 4) ระบบจิตแพทย์เวรที่ให้คำปรึกษาระหว่างโรงพยาบาล และ 5) ระบบพี่เลี้ยงและที่ปรึกษาผ่านระบบการบริการตรวจรักษาจิตเวชทางไกล หลังการพัฒนาระบบพบว่าผู้ป่วยโรคจิตเภท เข้าถึงบริการจากร้อยละ 65.22 เป็นร้อยละ 70.54 (เพิ่มขึ้น ร้อยละ 5.32) อัตราครองเตียงจิตเวชรายเดือนลดลงร้อยละ 18.94 ร้อยละการกลับมารักษาซ้ำใน 28 วันลดลงร้อยละ 6.52 และร้อยละการส่งต่อกรณีภาวะวิกฤติลดลงร้อยละ 10.09 ภายหลังการพัฒนาระบบพบว่ากลุ่มบุคลากรและญาติผู้ป่วย มีความพึงพอใจเพิ่มขึ้นในทุกด้านอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) สรุป: การพัฒนากระบวนการดูแลผู้ป่วยจิตเวชในหอผู้ป่วยที่ครอบคลุม ใช้เทคโนโลยีหลากหลายกลยุทธ์ ในการพัฒนาบุคลากรมีระบบการดูแลแบบไร้รอยต่อ และให้ความสำคัญกับการมีส่วนร่วม ช่วยยกระดับคุณภาพการดูแลผู้ป่วยจิตเวชให้ดียิ่งขึ้น