ปัจจัยที่สัมพันธ์กับความรอบรู้สารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์ด้านสุขภาพของผู้สูงอายุ จังหวัดนนทบุรี
คำสำคัญ:
ความรอบรู้สารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์ด้านสุขภาพ, อินเทอร์เน็ต, สุขภาพ, ผู้สูงอายุ, สังคมยุคดิจิทัลบทคัดย่อ
ภูมิหลัง: ความรอบรู้สารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์ด้านสุขภาพ (e-Health literacy) เข้ามามีบทบาทสำคัญในการดูแลสุขภาพของประชาชนในสังคมยุคดิจิทัล โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มผู้สูงอายุที่มีการเข้าถึงข้อมูลสารสนเทศ ด้านสุขภาพมากขึ้น อย่างไรก็ตามการศึกษาปัจจัยที่สัมพันธ์กับความรอบรู้สารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์ด้านสุขภาพในประเทศไทยยังมีจำกัด วัตถุประสงค์: การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับและปัจจัยที่สัมพันธ์กับความรอบรู้สารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์ด้านสุขภาพของผู้สูงอายุ จังหวัดนนทบุรี วิธีการ: การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจแบบภาคตัดขวาง เก็บรวบรวมข้อมูลในผู้สูงอายุ (อายุ 60-79 ปี) จำนวน 363 คน ระหว่างเดือนมีนาคม ถึง เมษายน พ.ศ. 2567 โดยใช้แบบสอบถาม 2 ส่วน ได้แก่ 1) แบบสอบถาม ข้อมูลปัจจัยส่วนบุคคลและ 2) แบบสอบถามความรอบรู้สารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์ด้านสุขภาพที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้น วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และวิเคราะห์ความสัมพันธ์ด้วยสถิติไคร์สแควร์ ผล: ผู้สูงอายุจังหวัดนนทบุรี มากกว่ากึ่งหนึ่งเล็กน้อย (ร้อยละ 50.41) มีความรอบรู้สารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์ด้านสุขภาพของอยู่ในระดับปานกลาง อายุ ระดับการศึกษา เขตพื้นที่ที่อยู่อาศัยประสบการณ์ในการใช้อินเทอร์เน็ต และระยะเวลาในการใช้อินเทอร์เน็ตในแต่ละครั้ง มีความสัมพันธ์กับความรอบรู้สารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์ด้านสุขภาพอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) สรุป: ผู้สูงอายุจังหวัดนนทบุรียังต้องพัฒนาความสามารถในการประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล และการนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์ โดยกลุ่มเป้าหมายสำคัญที่ควรได้รับการส่งเสริม ได้แก่ ผู้สูงอายุ 70-79 ปี ระดับการศึกษาต่ำกว่าปริญญาตรี อาศัยอยู่นอกเขตเทศบาล การมีประสบการณ์ในการใช้อินเทอร์เน็ต และใช้เวลาในแต่ละครั้งน้อย
เอกสารอ้างอิง
Stellefson M, Hanik B, Chaney B, Chaney D, Tennant B, Chavarria EA. eHealth literacy among college students: a systematic review with implications for eHealth education. J Med Internet Res 2011;13(4):e102.
Suwan P, Therawiwat M. Electronic health literacy: public health challenges In Thailand. In: Tansakul S, editor. Proceedings Fail or Attack: Adjust behavior towards a new life. 20th National Health Education Conference; 2022 May 19 - 20; Faculty of Public Health, Mahidol University. Bangkok: Mahidol University; 2022. p. 40- 52.
Norman CD, Skinner HA. eHealth Literacy: Essential skills for consumer health in a networked world. J Med Internet Res 2006;8(2):e9.
Robb M, Shellenbarger, T. Influential factors and perceptions of eHealth literacy among undergraduate college students. OJNI 2014;18(3):1–10.
Brown CA, Dickson R. Healthcare students' e-literacy skills. J Allied Health 2010;39(3):179-84.
Wiangkaew KS, Rhiantong J, Panuthai S. Electronic health literacy and self-care among older persons with heart failure. J Thai Nurseing midwife Council 2024;39(03):357–72.
Wuthirangsi A. Digital literacy of elderly. ISJ 2021;21(1):90-106.
Department of Older Persons, Ministry of Social Development and Human Security. Grouping of the elderly. [Internet]. Bangkok: Ministry of Social Development and Human Security. [cited 2023 Aug 1]. Available from: https://www.dop.go.th.
Health Data Center. Nonthaburi Province demographic information. [Internet]. Bangkok: Digital Government Development Agency; 2015. [cited 2023 Jul 20]. Available from: https://hdcservice.moph.go.th/
Cui GH, Li SJ, Yin YT, Chen LJ, Li JQ, Liang FY, et al. The relationship among social capital, eHealth literacy and health behaviors in Chinese elderly people: a cross-sectional study. BMC Public Health 2021;21(1):45.
Li S, Cui G, Zhou F, Liu S, Guo Y, Yin Y, et al. The longitudinal relationship between eHealth literacy, health-promoting lifestyles, and health-related quality of life among college students: a cross-lagged analysis. Front Public Health 2022; 10:868279.
Lee J, Tak SH. Factors associated with eHealth literacy focusing on digital literacy components: A cross-sectional study of middle-aged adults in South Korea. Digit Health 2022; 8:20552076221102765.
Chung SY, Nahm ES. Testing reliability and validity of the eHealth Literacy Scale (eHEALS) for older adults recruited online. Comput Inform Nurs 2015;33(4):150-6.
Ghazi SN, Berner J, Anderberg P, Sanmartin Berglund J. The prevalence of eHealth literacy and its relationship with perceived health status and psychological distress during Covid-19: a cross-sectional study of older adults in Blekinge, Sweden. BMC Geriatr 2023;23(1):5.
Wayne WD. Biostatistics: A foundation of analysis in the health sciences. 6th ed. New Jersey: John Wiley & Sons, Inc.; 1995.
Bloom BS. Taxonomy of Educational Objective Handbook. In: Summative Evaluation of Student Learning. 1st ed. New York: McGraw-Hill; 1971.
Polit DF, Beck CT. The content validity index: are you sure you know what's being reported? Critique and recommendations. Res Nurse Health 2006;29(5):489-97.
Wang Y, Song Y, Zhu Y, Ji H, Wang A. Association of eHealth literacy with health promotion behaviors of community-dwelling older people: the chain mediating role of self-efficacy and self-care ability. Int J Environ Res Public Health 2022;19(10):6092.
Xing Z, Ji M, Dong Z, Xu X, Shan Y. Factors associated with limited digital health literacy among Chinese male populations: cross-sectional Study. JMIR Form Res 2023;7:e42868.
Electronic Transactions Development Agency. Thailand Internet User Behavior 2022. [Internet]. Bangkok: Electronic Transactions Development Agency; 2023 [cited 2023 Jul 20]. Available from: https://www.etda.or.th/th/Our-Service/statistics-and-information/IUB2022.aspx
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของกรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข
ข้อความและข้อคิดเห็นต่างๆ เป็นของผู้เขียนบทความ ไม่ใช่ความเห็นของกองบรรณาธิการหรือของวารสารกรมการแพทย์
