ความสัมพันธ์ระหว่างระดับน้ำตาลจากลมหายใจกับระดับน้ำตาลในเลือดของกลุ่มผู้เป็นเบาหวานและไม่เป็นเบาหวานที่มารับบริการในโรงพยาบาลเลิดสิน

ธนพล  เดี่ยวตระกูลชัย; ฐิตินันท์ อนุสรณ์วงศ์ชัย

ผู้แต่ง

ธนพล เดี่ยวตระกูลชัย กลุ่มงานอายุรศาสตร์ โรงพยาบาลเลิดสิน
ฐิตินันท์ อนุสรณ์วงศ์ชัย กลุ่มงานอายุรศาสตร์ โรงพยาบาลเลิดสิน

คำสำคัญ:

ระดับน้ำตาลจากลมหายใจ, ระดับน้ำตาลในเลือด, ผู้เป็นเบาหวาน, เครื่องเป่าลมหายใจวายูจี-300

บทคัดย่อ

ภูมิหลัง: วิธีมาตรฐานในการวัดระดับน้ำตาลในปัจจุบัน คือการเจาะตรวจเลือดจากหลอดเลือดดำหรือหลอดเลือดฝอย ซึ่งอาจทำให้รู้สึกเจ็บหรือช้ำบริเวณที่เจาะได้ งานวิจัยนี้ศึกษาความแม่นยำของการวัดระดับน้ำตาลจากลมหายใจเปรียบเทียบกับระดับน้ำตาลในเลือด เพื่อพัฒนาแนวทางใหม่ในการวัดระดับน้ำตาลที่สะดวก ไม่เจ็บและเชื่อถือได้ วัตถุประสงค์: ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างระดับน้ำตาลจากลมหายใจเปรียบเทียบกับระดับน้ำตาลในเลือดของกลุ่มที่เป็นและไม่เป็นเบาหวาน วิธีการ: การศึกษาวิเคราะห์แบบตัดขวาง ณ จุดเวลาหนึ่ง (analytical cross-sectional study) เปรียบเทียบระดับน้ำตาลจากหลอดเลือดดำกับระดับน้ำตาลจากลมหายใจ ซึ่งวัดโดยวิธีการเป่าด้วยเครื่องเป่าลมหายใจวายูจี-300 การวิเคราะห์ความสัมพันธ์และความสอดคล้องของเครื่องมือ ใช้สถิติ intraclass correlation (ICC) กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ p-value < .05 และใช้สถิติ Bland-Altman plot เพื่อดูความแตกต่างระหว่างเครื่องมือ ผล: ผลการศึกษาเปรียบเทียบระดับน้ำตาลในเลือดและระดับน้ำตาลจากลมหายใจในกลุ่มผู้ป่วยเบาหวานและไม่เป็นเบาหวาน ทั้งสิ้น 71 ราย พบว่า ค่าเฉลี่ยของระดับน้ำตาลจากลมหายใจมีค่าต่ำกว่าระดับน้ำตาลในเลือด 1.23 มก./ดล. ซึ่งไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p = .185) และไม่มีความแตกต่างกันทั้งกลุ่มผู้เป็นเบาหวานและไม่เป็นเบาหวาน (1.31 มก./ดล p = .366 และ 1.12 มก./ดล. p = .264 ตามลำดับ) ยกเว้นกลุ่มผู้ป่วยเบาหวานที่มีอายุ 60-69 ปี และผู้ที่มีระดับน้ำตาลสะสม ≥ 8.0% อย่างไรก็ตาม การวิเคราะห์ค่าความสัมพันธ์ระหว่างค่าทั้งสองด้วย intraclass correlation coefficient (ICC) พบว่ามีค่าสูงมากในทุกกลุ่ม (ICC > 0.9, p < .001) แสดงถึงความสอดคล้องกันในระดับดีมาก และการวิเคราะห์ Bland-Altman plot แสดงค่าความแตกต่างในช่วงที่ยอมรับได้ สรุป: การศึกษานี้พบว่าระดับน้ำตาลจากลมหายใจมีความสัมพันธ์สูงกับระดับน้ำตาลในเลือด และไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ แสดงให้เห็นว่าการตรวจระดับน้ำตาล จากลมหายใจมีศักยภาพ อาจใช้เป็นทางเลือกแทนการตรวจระดับน้ำตาลในเลือดได้ทั้งรายที่ไม่เป็นเบาหวานและรายที่เป็นเบาหวานที่มีระดับน้ำตาลไม่สูงมาก อย่างไรก็ตาม จำเป็นต้องมีการศึกษาเพิ่มเติมในกลุ่มประชากรที่หลากหลายมากขึ้น เพื่อยืนยันความแม่นยำและประสิทธิภาพในการนำไปใช้ทางคลินิกต่อไปในอนาคต

เอกสารอ้างอิง

Havas S Educational guidelines for achieving tight control and minimizing complications of type 1 diabetes. Am Fam Physician 1999;60(7):1985-92,1997-8.

Burge MR. Lack of compliance with home blood glucose monitoring predicts hospitalization in diabetes. Diabetes Care 2001;24(8):1502-3.

McNichols RJ, Coté GL. Optical glucose sensing in biological ﬂuids: an overview. J Biomed Opt 2000;5(1):5-16.

Gupta S, Sandhu SV, Bansal H, Sharma D. Comparison of salivary and serum glucose levels in diabetic patients. J Diabetes Sci Technol 2015;9(1):91-6.

Roberts K, Jaffe A, Verge C, Thomas PS. Noninvasive monitoring of glucose levels: is exhaled breath the answer? J Diabetes Sci Technol 2012;6(3):659-64.

Vaddiraju S, Burgess DJ, Tomazos I, Jain FC, Papadimitrakopoulos F. Technologies for continuous glucose monitoring: current problems and future promises. J Diabetes Sci Technol. 2010;4(6):1540-62.

Beduk T, Durmus C, Hanoglu SB, Beduk D, Salama KN, Goksel T, et al. Breath as the mirror of our body is the answer really blowing in the wind?: Recent technologies in exhaled breath analysis systems as non-invasive sensing platforms. TrAC 2021;143.

Smith D, Spaněl P, Fryer AA, Hanna F, Ferns GA. Can volatile compounds in exhaled breath be used to monitor control in diabetes mellitus? J Breath Res 2011;5(2):022001.

Smith D, Spanel P, Davies S. Trace gases in breath of healthy volunteers when fasting and after a protein-calorie meal: a preliminary study. J Appl Physiol (1985) 1999;87(5):1584-8.

Greiter MB, Keck L, Siegmund T, Hoeschen C, Oeh U, Paretzke HG. Differences in exhaled gas profiles between patients with type 2 diabetes and healthy controls. Diabetes Technol Ther 2010;12(6):455-63.

Guo D, Zhang D, Zhang L, Lu G. Non-invasive blood glucose monitoring for diabetics by means of breath signal analysis. Sensors and Actuators B Chemical 2012;173:106-13.

assopoulos CN, Barnett D, Fraser TR. Breath-acetone and blood-sugar measurements in diabetes. Lancet 1969;1(7609):1282-6.

Blaikie TP, Edge JA, Hancock G, Lunn D, Megson C, Peverall R, et al. Comparison of breath gases, including acetone, with blood glucose and blood ketones in children and adolescents with type 1 diabetes. J Breath Res 2014;8(4):046010.

Hulley SB, Cummings SR, Browner WS, Grady DG, Newman TB. Designing clinical research: an epidemiologic approach. 4th ed. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins; 2013.