ผลของโปรแกรมการบำบัดทางปัญญาบนพื้นฐานของสติต่อภาวะซึมเศร้าของผู้ป่วยมะเร็งเต้านมที่ได้รับเคมีบำบัด
คำสำคัญ:
การบำบัดทางปัญญาบนพื้นฐานของสติ, ภาวะซึมเศร้า, ผู้ป่วยมะเร็งเต้านมที่ได้รับเคมีบำบัดบทคัดย่อ
ภูมิหลัง: ผู้ป่วยมะเร็งเต้านมที่ได้รับเคมีบำบัดมีความเสี่ยงสูงต่อการเกิดภาวะซึมเศร้า การบำบัดทางปัญญาบนพื้นฐานสติเป็นแนวทางหนึ่งที่อาจช่วยบรรเทาภาวะซึมเศร้าของผู้ป่วยกลุ่มนี้ วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการบำบัดทางปัญญาบนพื้นฐานสติต่อภาวะซึมเศร้าในผู้ป่วยมะเร็งเต้านมที่ได้รับยาเคมีบำบัด วิธีการ: การวิจัยนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มวัดซ้ำในระยะก่อนการทดลอง หลังการทดลองเสร็จสิ้นทันที และติดตามมผล 1 เดือน กลุ่มตัวอย่างเป็น
ผู้ป่วยมะเร็งเต้านมที่ได้รับยาเคมีบำบัดจำนวน 22 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 11 คน กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการบำบัดทางปัญญาบนพื้นฐานสติจำนวน 4 ครั้ง สัปดาห์ละ 1 ครั้ง ครั้งละ 60-90 นาที ส่วนกลุ่มควบคุมได้รับการพยาบาลตามปกติ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบประเมินภาวะซึมเศร้าของเบค วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา สถิติแมนน์-วิทนีย์การสอบฟรีดแมน และการทดสอบวิลคอกซัน ไซน์-แรงค์ โดยปรับค่านัยสำคัญด้วยวิธีบอนเฟอโรนี ผล: กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยภาวะซึมเศร้าแตกต่างจากกลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ทั้งในระยะหลังการทดลองเสร็จสิ้นทันทีและระยะติดตามผล 1 เดือน นอกจากนี้กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยภาวะซึมเศร้าในระยะก่อนการทดลอง (mean = 12.73, SD = 2.53) หลังการทดลองเสร็จสิ้นทันที (mean = 6.73, SD = 1.79) และระยะติดตามผล 1 เดือน (mean = 5.36, SD = 1.69) แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001 สรุป: โปรแกรมการบำบัดทางปัญญาบนพื้นฐานสติสามารถลดภาวะซึมเศร้าในผู้ป่วยมะเร็งเต้านมที่ได้รับยาเคมีบำบัดได้อย่างมีประสิทธิภาพและมีความยั่งยืน บุคลากรสุขภาพควรพิจารณานำโปรแกรมนี้ไปใช้เป็นทางเลือกในการดูแลและบำบัดผู้ป่วยมะเร็งที่มีภาวะซึมเศร้า
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization (WHO). Global Cancer Observatory: Cancer Today. [Internet] 2024 [cited 2025 Apr 5]. Available from: https://gco.iarc.who.int/media/globocan/factsheets/cancers/20-breast-fact-sheet.pdf
Siegel RL, Giaquinto AN, Jemal A. Cancer statistics, 2024. CA Cancer J Clin 2024;74(1):12-49.
National Cancer Registry Ireland. Cancer in Ireland 1994-2022: Annual statistical report of the National Cancer Registry. Cork: NCRI; 2024.
National Cancer Institute. Hospital-Based Cancer Registry 2022. Bangkok: National Cancer Institute; 2024.
Debela DT, Muzazu SG, Heraro KD, Ndalama MT, Mesele BW, Haile DC, et al. New approaches and procedures for cancer treatment: current perspectives. SAGE Open Med 2021;9:20503121211034366.
Nurgali K, Jagoe RT, Abalo R. Editorial: adverse effects of cancer chemotherapy: anything new to improve tolerance and reduce sequelae? Front Pharmacol 2018;9:245.
Zhang J, Zhou Y, Feng Z, Xu Y, Zeng G. Longitudinal trends in anxiety, depression, and quality of life during different intermittent periods of adjuvant breast cancer chemotherapy. Cancer Nurs 2018;41(1):62-8.
Satayasansakul A, Assantachai P, Chuthapisith S, Thammasalee M, Chimchanwet T, Udompunturak S. Depressive symptoms and poor functional status are factors associated with frailty and decreased quality of life in Thai older breast cancer survivors. Siriraj Med J 2025;77(1):73-82
F Rodrigues M, Junkes L, Appolinario J, Nardi AE. Mindfulness-based cognitive therapy for treatment-resistant depression: a protocol for systematic review and meta-analysis. PLoS One 2024;19(10):e0306227.
Sriyong M. Beck Depression Inventory IA [BDI-IA]. Bangkok: Faculty of Education, Ramkhamhaeng University; 1979.
Sermthongtip S, Hengudomsub P, Vatanasin D, Pratoomsri W. The effect of mindfulness-based cognitive therapy program on depression among persons with diabetes. JFONUBUU 2017;25(3):66-75.
Kaewwongdee S. Effects of mindfulness-based cognitive therapeutic program on depression in patients on the waiting list for liver transplant. [thesis]. Chon Buri: Burapha University; 2018.
Buajun A, Peth-Nui T, Sawatsing T. Depression and quality of life among cancer patients in the Chaiyaphum district area, Chaiyaphum province. Journal of Humanities and Social Sciences Nakhon Phanom University 2018;25:132-9.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของกรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข
ข้อความและข้อคิดเห็นต่างๆ เป็นของผู้เขียนบทความ ไม่ใช่ความเห็นของกองบรรณาธิการหรือของวารสารกรมการแพทย์