รายงานกรณีศึกษาภาวะลมรั่วในช่องเยื่อหุ้มปอดที่สัมพันธ์กับการมีประจำเดือน

บทคัดย่อ

ภูมิหลัง: ภาวะลมรั่วในช่องเยื่อหุ้มปอดที่สัมพันธ์กับการมีประจำเดือน (catamenial pneumothorax) เป็นภาวะที่พบได้น้อยของภาวะลมรั่วในช่องเยื่อหุ้มปอดซึ่งเกิดขึ้นเองในผู้ป่วยที่ไม่มีพยาธิสภาพที่ปอดมาก่อนมักเกิดขึ้นภายใน 72 ชั่วโมงหลังจากมีประจำเดือน กลุ่มผู้ป่วยที่พบมักมีอายุเฉลี่ย 30-40 ปี โดยทฤษฎีการเกิดภาวะลมรั่วในช่องเยื่อหุ้มปอดที่สัมพันธ์กับการมีประจำเดือนยังไม่เป็นที่แน่ชัด แต่มักเกิดจากการมีรูรั่วที่บริเวณกะบังลมซึ่งทำให้มีลมรั่วขึ้นมาจากในช่องท้อง หรือการมีเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ที่บริเวณกะบังลมแล้วเกิดการแตกขณะมีประจำเดือนแล้วทำให้เกิดรอยโรคเกิดขึ้น โดยตำแหน่งที่พบบ่อยมักเป็นบริเวณช่องอกด้านขวา หลักการรักษาเมื่อผู้ป่วยได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นภาวะลมรั่วในช่องเยื่อหุ้มปอดที่สัมพันธ์กับการมีประจำเดือน คือการให้ยาฮอร์โมน gonadotropin-releasing hormone agonists วัตถุประสงค์: เพื่อนำเสนอรายงานภาวะลมรั่วในช่องเยื่อหุ้มปอดที่สัมพันธ์กับการมีประจำเดือน วิธีการ: การดำเนินการวิจัยเป็นรูปแบบศึกษาย้อนหลัง (retrospective reviews) ในผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยภาวะลมรั่วในช่องเยื่อหุ้มปอดที่สัมพันธ์กับการมีประจำเดือน ระหว่างปี พ.ศ. 2564–2567 โดยพบผู้ป่วยที่เข้าเกณฑ์ทั้งหมด 6 ราย อายุเฉลี่ย 38.5 ปี (ช่วงอายุระหว่าง: 25–46 years; SD = 7.79). ผู้ป่วยทุกรายมาพบแพทย์ด้วยอาการหายใจไม่สะดวกที่สัมพันธ์กับภาวการณ์มีประจำเดือนและพบลมรั่วซ้ำในเยื่อหุ้มปอดด้านขวา แต่ละรายได้รับการผ่าตัดส่องกล้องเพื่อนำชิ้นเนื้อบางส่วนส่งตรวจและทำการลอกผนังเยื่อหุ้มปอด ผล: ผู้ป่วยทุกรายตรวจพบรอยโรคที่กะบังลมและพบรอยรั่วของกะบังลม หลังจากที่ตัดรอยโรคบางส่วนออกได้ทำการซ่อมแซมด้วย Mesh graftและทำการลอกผนังเยื่อหุ้มปอดด้วยวิธีผ่าตัดผ่านกล้อง ผลทางพยาธิพบภาวะ endometrial stroma 4 รายและ benign fibromuscular tissue 2 ราย ผู้ป่วยหลังผ่าตัดทึกคนได้รับการให้ยาฮอร์โมนโดยนรีแพทย์ ประกอบด้วย gonadotropin-releasing hormone (GnRH) analogues 2 ราย medroxyprogesterone acetate 2 ราย leuprorelin acetate 1 ราย และ dienogest 1 ราย จากการติดตามการรักษาเฉลี่ยที่ 24.83 เดือน (SD =  6.43) ไม่พบภาวะลมรั่วในช่องเยื่อหุ้มปอดที่สัมพันธ์กับการมีประจำเดือนซ้ำ สรุป: การผ่าตัดส่องกล้องเป็นวิธีการรักษาทางเลือกที่แนะนำในผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นภาวะลมรั่วในช่องเยื่อหุ้มปอดที่สัมพันธ์กับการมีประจำเดือน แนวทางการรักษาจากแพทย์สหสาขาวิชาให้ประโยชน์อย่างมากต่อผู้ป่วย การรักษาด้วยฮอร์โมนหลังการผ่าตัดเพื่อจะช่วยให้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุดแก่ผู้ป่วยและเป็นประโยชน์ในระยะยาวสำหรับผู้ป่วย