ประสิทธิผลการรักษาโรคปากอักเสบเหตุฟันเทียมด้วยแสงโฟโตไดนามิกเทียบกับ การใช้ยาต้านเชื้อรา: การทบทวนอย่างเป็นระบบ และการวิเคราะห์อภิมาน

บทคัดย่อ

ภูมิหลัง: ปากอักเสบเหตุฟันเทียมเป็นปัญหาที่พบได้บ่อยในผู้สวมใส่ฟันเทียม โดยจะมีลักษณะอักเสบเป็นรอยแดงบริเวณเยื่อบุช่องปากที่สัมพันธ์กับฟันเทียม การรักษาตามสาเหตุการเกิดและมักให้ยาต้านเชื้อราร่วมด้วยซึ่งมีข้อจำกัดเรื่องระยะเวลาการรักษานาน อัตราการเป็นกลับซ้ำที่สูง และอาการแพ้ยา ส่งผลให้มีการพัฒนาแนวทางการรักษาใหม่ โดยมีงานวิจัยที่เสนอการใช้โฟโตไดนามิกเป็นทางเลือกในการรักษา วัตถุประสงค์: เพื่อรวบรวมหลักฐานทางวิชาการ ในเรื่องประสิทธิผลการลดปริมาณเชื้อราแคนดิดาในการรักษาโรคปากอักเสบเหตุฟันเทียมด้วยการใช้โฟโตไดนามิกเปรียบเทียบกับการใช้ยาต้านเชื้อรา วิธีการ: สืบค้นงานวิจัยที่เกี่ยวข้องจากฐานข้อมูล PubMed Cochrane และ Google Scholar ร่วมกับการค้นหาด้วยมือ นำมาเฉพาะบทความภาษาอังกฤษหรือภาษาไทยตั้งแต่มกราคม พ.ศ. 2552 ถึง มกราคม พ.ศ. 2567 ศึกษาตามแนวทาง PICO ผล: การศึกษาที่ถูกคัดเลือกเข้าทั้งหมด 6 การศึกษา โดยแบ่งการศึกษาเป็นสองประเด็น คือ 1) การใช้โฟโตไดนามิกเพียงอย่างเดียวเปรียบเทียบกับยาต้านเชื้อรา พบว่าโฟโตไดนามิกมีผลลดปริมาณเชื้อราได้ต่ำกว่า ยาต้านเชื้อราแต่ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (SMD = 0.015, 95%CI: –0.352, 0.383, p = .935) และ 2) การรักษาแบบผสมผสานเปรียบเทียบกับการยาต้านเชื้อรา พบว่าการรักษาแบบผสมผสานมีประสิทธิผลในการลดปริมาณเชื้อราดีกว่ายาต้านเชื้อราอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (SMD= –1.173, 95%CI: –1.990, –0.356, p = .005) สรุป: จากการวิเคราะห์อภิมานพบว่า โฟโตไดนามิกสามารถใช้เป็นทางเล่อกในการรักษาปากอักเสบเหตุฟันเทียมได้ โดยผลการรักษาในแง่การลดปริมาณเชื้อราแคนดิดาจะมีประสิทธิผลอย่างเด่นชัดเมื่อใช้ร่วมกับยาต้านเชื้อรา แต่หากใช้โฟโตไดนามิกเพียงลำพัง ประสิทธิผลจะด้อยกว่ายาต้านเชื้อราแต่ไม่แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ