การศึกษาความไวและความจำเพาะของทันตกรรมทางไกลในการวินิจฉัยรอยโรคในช่องปาก: การทบทวนอย่างเป็นระบบและการวิเคราะห์อภิมาน
คำสำคัญ:
ทันตกรรมทางไกล, รอยโรคในช่องปาก, วินิจฉัย, ความไว, ความจำเพาะบทคัดย่อ
ภูมิหลัง: ทันตกรรมทางไกลคือการนำเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้ทางทันตกรรม เนื่องจากสภาพแวดล้อมที่ขาดแคลนทรัพยากรและผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางในพื้นที่ชนบท ทำให้การวินิจฉัยโรคในช่องปากใช้เวลานาน รอยโรคมีความรุนแรงขึ้นหรือพัฒนาไปเป็นมะเร็งช่องปากได้ ระบบทันตกรรมทางไกลสามารถช่วยลดอุปสรรค ช่วยให้ตรวจพบรอยโรคมะเร็งในช่องปากได้เร็ว และการพยากรณ์โรคดีขึ้น วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษารวบรวมหลักฐานทางวิชาการและวิเคราะห์ความแม่นยำและประสิทธิภาพของระบบทันตกรรมทางไกลในการตรวจวินิจฉัยรอยโรคในช่องปากเทียบกับการตรวจทางคลินิก วิธีการ: สืบค้นงานวิจัยที่เกี่ยวข้องจาก PubMed และ Google Scholar นำมาเฉพาะบทความภาษาอังกฤษหรือภาษาไทยตั้งแต่ปี ค.ศ. 1990 ถึง 2023 และนำมาวิเคราะห์อภิมานเปรียบเทียบค่าความไวและความจำเพาะของการตรวจรอยโรคในช่องปากด้วยทันตกรรมทางไกลเทียบกับการตรวจทางคลินิก ผล: ผลการวิเคราะห์ความไวและความจำเพาะของทันตกรรมทางไกลเปรียบเทียบกับการตรวจวินิจฉัยรอยโรคในช่องปากจาก 12 การศึกษา มีค่าเท่ากับ 94% และ 95% (p = .000) เมื่อวิเคราะห์กลุ่มย่อยระหว่างกลุ่มที่ทำการตรวจวินิจฉัยแยกรอยโรคก่อนมะเร็งทั้ง 5 การศึกษา มีค่าความไวเฉลี่ยและความจำเพาะเฉลี่ยเท่ากับ 96% และ 97% (p = .000) เมื่อวิเคราะห์กลุ่มย่อยระหว่างกลุ่มที่ให้การวินิจฉัยสุดท้ายทั้ง 8 การศึกษา มีค่าความไวเฉลี่ยและความจำเพาะเฉลี่ยเท่ากับ 93% (p = .000) สรุป: การตรวจรอยโรคในช่องปากด้วยทันตกรรมทางไกลมีความไวและความจำเพาะสูงเทียบกับการตรวจทางคลินิก แต่อาจจะยังไม่สามารถสรุปได้เนื่องจากข้อมูลขาดความเป็นเนื้อเดียวกันสูงและมีการศึกษาที่ไม่มากพอ
เอกสารอ้างอิง
Khan SA, Omar H. Teledentistry in practice: literature review. Telemed J E Health 2013;19(7):565-7.
Plaza-Ruíz SP, Barbosa-Liz DM, Agudelo-Suárez AA. Impact of COVID-19 on the knowledge and attitudes of dentists toward teledentistry. JDR Clin Trans Res 2021;6(3):268-78.
Estai M, Kanagasingam Y, Tennant M, Bunt S. A systematic review of the research evidence for the benefts of teledentistry. J Telemed Telecare 2018;24(3):147-56.
Kumar M, Nanavati R, Modi TG, Dobariya C. Oral cancer: etiology and risk factors: a review. Journal of Cancer Research and Therapeutics 2016;12(2):458-63.
Birur PN, Sunny SP, Jena S, Kandasarma U, Raghavan S, Ramaswamy B, et al. Mobile health application for remote oral cancer surveillance. J Am Dent Assoc 2015;146(12):886-94.
Haron N, Zain RB, Nabillah WM, Saleh A, Kallarakkal TG, Ramanathan A, et al. Mobile phone imaging in low resource settings for early detection of oral cancer and concordance with clinical oral examination. Telemed J E Health 2017;23(3):192-9.
Petruzzi M, De Benedittis M. WhatsApp: a telemedicine platform for facilitating remote oral medicine consultation and improving clinical examinations. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol 2016;121(3):248-54.
Leao JC, Porter SR. Telediagnosis of oral disease. Braz Dent J 1999;10(1):47-53.
Younai FS, Messadi DV. E-mail-based oral medicine consultation. J Calif Dent Assoc 2000;28(2):144-51.
Uhrin E, Domokos Z, Czumbel LM, Kói T, Hegyi P, Hermann P, et al. Teledentistry: a future solution in the diagnosis of oral lesions: diagnostic meta-analysis and systematic review. Telemed J E Health 2023;29(11):1591-600.
Haron N, Zain RB, Ramanathan A, Abraham MT, Liew CS, Ng KG, et al. m-Health for early detection of oral cancer in low-and middle-income countries. Telemed J E Health 2020;26(3):278-85.
da Costa Flores AP, Roxo-Gonçalves M, Batista NVR, Gueiros LA, Linares M, Santos-Silva AR, et al. Diagnostic accuracy of a telediagnosis service of oral mucosal diseases: A multicentric survey. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol 2022;134(1):65-72.
Nguyen J, Yang S, Melnikova A, Abouakl M, Lin K, Takesh T, et al. Novel approach to improving specialist access in underserved populations with suspicious oral lesions. Curr. Oncol 2023;30(1):1046-53.
Birur NP, Gurushanth K, Patrick S, Sunny SP, Raghavan SA, Gurudath S, et al. Role of community health worker in a mobile health program for early detection of oral cancer. Indian J Cancer 2019;56(2):107-13.
Fonseca BB, Perdoncini NN, da Silva VC, Gueiros LAM, Carrard VC, Lemos Jr CA, et al. Telediagnosis of oral lesions using smartphone photography. Oral Dis 2022;28(6):1573-9.
Keerthi G, Mukhia N, Sunny SP, Song B, Raghavan SA, Gurudath S, et al. Inter-observer agreement among specialists in the diagnosis of oral potentially malignant disorders and oral cancer using store-and-forward technology. Clin Oral Investig 2023;27(12):7575-81.
Gomes MS, Bonan PRF, Ferreira VYN, de Lucena Pereira L, Correia RJC, da Silva Teixeira HB, et al. Development of a mobile application for oral cancer screening. Technol Health Care 2017;25(2):187-95.
Tesfalul M, Littman-Quinn R, Antwi C, Ndlovu S, Motsepe D, Phuthego M, et al. Evaluating the potential impact of a mobile telemedicine system on coordination of specialty care for patients with complicated oral lesions in Botswana. J Am Med Inform Assoc 2016;23(e1):e142-5.
Ramesh RM, Patrick S, Lotha Z, Azole, Aier A, Birur N P. Prevalence and determinants of oral potentially malignant lesions using mobile health in a rural block, northeast India. Trop Doct 2022;52(1):53-60.
Birur N P, Song B, Sunny SP, Mendonca P, Mukhia N, Li S, et al. Field validation of deep learning based Point-of-Care device for early detection of oral malignant and potentially malignant disorders. Sci Rep 2022;12(1):14283.
Miller CS. Oral Medicine-the new dental specialty. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol 2016;122(1):1-2.
Bez C, Sklavounou A, Carrozzo M. Oral medicine in Europe: past, present and future. Br Dent J 2017;223(9):726-8.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของกรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข
ข้อความและข้อคิดเห็นต่างๆ เป็นของผู้เขียนบทความ ไม่ใช่ความเห็นของกองบรรณาธิการหรือของวารสารกรมการแพทย์
