การยอมรับและความพึงพอใจต่อการตรวจหาเชื้อ เอ็ช พี วี (HPV) ด้วยตนเองในสตรีไทยที่รับบริการโรงพยาบาลสงขลา
คำสำคัญ:
การตรวจ HPV ด้วยตนเอง, การคัดกรองมะเร็งปากมดลูก, การยอมรับ, ความพึงพอใจบทคัดย่อ
ภูมิหลัง: มะเร็งปากมดลูกเป็นมะเร็งที่พบบ่อยเป็นอันดับห้าในสตรีไทย ปีพ.ศ. 2566 พบผู้ป่วยใหม่ 5,422 ราย การตรวจคัดกรองเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพสูงในการลดอุบัติการณ์ แต่ยังมีสตรีจำนวนมากไม่ได้รับการตรวจ หนึ่งในอุปสรรคคือวิธีเก็บตัวอย่างหาเชื้อ HPV ปัจจุบันได้มีการนำวิธีเก็บตัวอย่างด้วยตนเอง (self-sampling) มาใช้ จึงควรประเมินความพึงพอใจและการยอมรับเพื่อส่งเสริมการเข้ารับการตรวจ วัตถุประสงค์: 1) ประเมินความพึงพอใจต่อการเก็บตัวอย่างด้วยตนเอง 2) เปรียบเทียบกับการเก็บโดยแพทย์ 3) ประเมินการยอมรับต่อการเก็บตัวอย่างด้วยตนเอง วิธีการ: การศึกษาแบบภาคตัดขวาง ระหว่างเดือนมกราคม–ตุลาคม พ.ศ. 2566 ที่โรงพยาบาลสงขลา ผู้เข้าร่วมที่มีคุณสมบัติเหมาะสมได้รับการตรวจ HPV ด้วยการเก็บตัวอย่างด้วยตนเอง และตอบแบบสอบถามข้อมูลประชากร ความพึงพอใจ และการยอมรับ โดยใช้มาตราส่วน Likert ผล: ผู้เข้าร่วม 1,170 ราย รายงานความพึงพอใจระดับสูง โดยเฉพาะด้านความสะดวก (94.38%) ความปลอดภัย (92.13%) และความน่าเชื่อถือ (87.34%) ร้อยละ 81.27 ยอมรับที่จะใช้วิธีนี้ในอนาคต ในกลุ่ม 772 รายที่เคยตรวจโดยแพทย์ ข้อเสียที่พบบ่อยคือความเขินอาย (78.31%) ความเจ็บ (75.18%) และความกลัว (67.90%) สูงกว่าวิธีเก็บด้วยตนเอง ขณะที่การตรวจโดยแพทย์ได้รับความเชื่อมั่นผลมากกว่า (46.65% เทียบกับ 22.20%) อย่างไรก็ตาม ร้อยละ 69.09 ของผู้ที่เชื่อมั่นวิธีแพทย์ยังเลือกเก็บตัวอย่างด้วยตนเองในการตรวจครั้งถัดไป สรุป: การตรวจคัดกรอง HPV ด้วยวิธีเก็บตัวอย่างด้วยตนเองให้ความพึงพอใจและการยอมรับสูง และเป็นทางเลือกที่สตรีส่วนใหญ่ต้องการใช้ในอนาคต แม้การเก็บโดยแพทย์ได้รับความเชื่อมั่นผลมากกว่า แต่ลดความเขินอาย ความกลัว และความเจ็บ จึงเหมาะสมต่อการเพิ่มอัตราการตรวจคัดกรองมะเร็งปากมดลูก
เอกสารอ้างอิง
National Cancer Institute. Cancer Incidence of Thailand. In: Cancer in Thailand Vol. X 2016-2018; Bangkok: National Cancer Institute; 2019. p.47-8.
National Cancer Institute. General Knowledge about cervical cancer screening using HPV DNA test [Internet]. National Cancer Institute; 2018 [cited 2024 Dec 20]. Available from: https://www.nci.go.th/th/File_download/D_index/ptu/hpv/ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับการคัดกรองมะเร็งปากมดลูก.pdf
Ong SK, Abe SK, Thilagaratnam S, Haruyama R, Pathak R, Jayasekara H, et al. Towards elimination of cervical cancer - human papillomavirus (HPV) vaccination and cervical cancer screening in Asian National Cancer Centers Alliance (ANCCA) member countries. Lancet Reg Health West Pac 2023;39:100860.
Songkhla Provincial Public Health Office. Regular inspection and supervision of the Ministry of Public Health, round 2, Fiscal Year 2023 [internet]. Songkhla Provincial Public Health Office, 2023 [cited 2024 Dec 37]; 183 Available from: https://www.skho.moph.go.th/strategy/ebook/inspec-2-66/index.html#p=1 การ
Pinnark P. Causes and factors to cervical cancer unscreened measuring: a case study of women aged 30-60 years in Na Pho Sub-District, Sawi District, Chumphon Province. J. Health Res. Innov 2020;3(1):119-31.
Mukem S, Meng Q, Sriplung H, Tangcharoensathien V. Low Coverage and disparities of breast and cervical cancer screening in Thai Women: analysis of national representative household surveys. Asian Pac J Cancer Prev 2015;16(18):8541-51.
Yeh PT, Kennedy CE, de Vuyst H, Narasimhan M. Self-sampling for human papillomavirus (HPV) testing: a systematic review and meta-analysis. BMJ Glob Health 2019;4(3):e001351.
Oranratanaphan S, Amatyakul P, Iramaneerat K, Srithipayawan S. Knowledge, attitudes and practices about the Pap smear among medical workers in Naresuan University Hospital, Thailand. Asian Pac J Cancer Prev 2010;11(6):1727-30.
Ploysawang P, Pitakkarnkul S, Kolaka W, Ratanasrithong P, Khomphaiboonkij U, Tipmed C, et al. Acceptability and preference for human papilloma virus self-sampling among Thai women attending National Cancer Institute. Asian Pac J Cancer Prev 2023;24(2):607-12.
Oranratanaphan S, Termrungruanglert W, Khemapech N. Acceptability of self-sampling HPV testing among Thai women for cervical cancer screening. Asian Pac J Cancer Prev 2014;15(17):7437-41.
Phoolcharoen N, Kantathavorn N, Krisorakun W, Taepisitpong C, Krongthong W, Saeloo S. Acceptability of self-sample human papillomavirus testing among Thai women visiting a colposcopy clinic. J Community Health 2018;43(3):611-5.
Fujita M, Nagashima K, Shimazu M, Suzuki M, Tauchi I, Sakuma M, et al. Acceptability of self-sampling human papillomavirus test for cervical cancer screening in Japan: A questionnaire survey in the ACCESS trial. PLoS One 2023;18(6):e0286909.
Khoo SP, Lim WT, Rajasuriar R, Nasir NH, Gravitt P, Woo YL. The acceptability and preference of vaginal self-sampling for human papillomavirus (HPV) testing among a multi-ethnic Asian female population. Cancer Prev Res (Phila) 2021;14(1):105-12.
Ma’som M, Bhoo-Pathy N, Nasir NH, Bellinson J, Subramaniam S, Ma Y, et al. Attitudes and factors affecting acceptability of self-administered cervicovaginal sampling for human papillomavirus (HPV) genotyping as an alternative to Pap testing among multiethnic Malaysian women. BMJ Open 2016;6(8):e011022.
Gottschlich A, Nuntadusit T, Zarins KR, Hada M, Chooson N, Bilheem S, et al. Barriers to cervical cancer screening and acceptability of HPV self-testing: a cross-sectional comparison between ethnic groups in Southern Thailand. BMJ Open 2019;9(11):e031957.
Szarewski A, Cadman L, Mesher D, Austin J, Ashdown-Barr L, Edwards R, et al. HPV self-sampling as an alternative strategy in non attenders for cervical screening - a randomised controlled trial. Br J Cancer 2011;104(6):915-20.
Fargnoli V, Petignat P, Burton-Jeangros C. To what extent will women accept HPV self-sampling for cervical cancer screening? A qualitative study conducted in Switzerland. Int J Womens Health 2015;7:883-8.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของกรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข
ข้อความและข้อคิดเห็นต่างๆ เป็นของผู้เขียนบทความ ไม่ใช่ความเห็นของกองบรรณาธิการหรือของวารสารกรมการแพทย์
