ประสิทธิผลการใช้เครื่องอัดอากาศแรงดันบวกชนิดต่อเนื่องปริมาณ 5 เซนติเมตรน้ำขณะใช้เครื่องปอดและหัวใจเทียม ต่อความเข้มข้นออกซิเจนในผู้ป่วยสูงอายุที่เข้ารับการผ่าตัดหัวใจ
คำสำคัญ:
Continuous positive airway pressure (CPAP), เครื่องปอดและหัวใจเทียม, การผ่าตัดหัวใจ, ผู้สูงอายุบทคัดย่อ
ภูมิหลัง: ผู้ป่วยสูงอายุที่เข้ารับการผ่าตัดหัวใจแบบเปิดมีมากขึ้นเนื่องจากมีอายุขัยที่สูงขึ้นแต่ถึงแม้ว่าวิทยาการและอุปกรณ์ทางการผ่าตัดจะมีการพัฒนาไปมากภาวะแทรกซ้อนทางปอดหลังผ่าตัดยังคงพบได้บ่อย โดยพิจารณาจากระดับออกซิเจนในเลือดแดงที่ลดลง ซึ่งส่งผลต่อการถอดเครื่องช่วยหายใจ การลดลงของออกซิเจนในเลือดแดงนี้เกิดได้จากหลายปัจจัย เช่น ภาวะปอดแฟบจากการหยุดช่วยหายใจแรงดันบวกช่วงใช้ เครื่องปอดและหัวใจเทียมภาวะขาดเลือดและการไหลเวียนเลือดกลับคืนสู่ปอดผิดปกติ การตอบสนอง ภาวะอักเสบ และการสูญเสียความสามารถในคัดกรองสารต่าง ๆ ผ่านเยื่อบุถุงลมในปอด วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาผลของ Continuous Positive Airway Pressure (CPAP) 5 cmH2O ระหว่างการใช้เครื่องปอดและหัวใจเทียม (Cardiopulmonary bypass; CPB) ต่อค่าออกซิเจนในหลอดเลือดแดง ระยะเวลาการใช้เครื่องช่วยหายใจและภาวะแทรกซ้อนทางเดินหายใจหลังการผ่าตัด (Postoperative pulmonary complications: PPCs) ในผู้ป่วยสูงอายุ วิธีการ: เป็นการศึกษาเชิงนําร่องแบบไปข้างหน้าที่มีแผนการเลือกผู้ร่วมวิจัยแบบสุ่มโดยรวบรวมผู้ป่วยสูงอายุที่เข้ารับการผ่าตัดหัวใจแบบเปิดจำนวน 110 ราย ที่โรงพยาบาลราชวิถี ทำการแบ่งผู้ป่วยออกเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มศึกษาซึ่งจะได้รับการใส่ CPAP 5 cmH2O ในช่วงการใช้เครื่องปอดและหัวใจเทียม และกลุ่มควบคุมซึ่งจะหยุดทำการช่วยหายใจตามปกติ และทำการวัดค่าออกซิเจนในเลือดแดงตามช่วงเวลาที่กำหนดเพื่อนำมาเปรียบเทียบ รวมถึงการเก็บข้อมูลการใช้เครื่องช่วยหายใจตั้งแต่เริ่มต้นจนถึงหยุดการใช้เครื่องช่วยหายใจ ระยะเวลาการอยู่ในหอผู้ป่วยวิกฤติและผลแทรกซ้อนหลังการผ่าตัด ผล: กลุ่มที่ใช้ CPAP มีอัตราส่วน PaO2/FiO2 และค่า PaO2 สูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ 5 นาทีหลังการใช้เครื่องปอดและหัวใจเทียม (ค่า PaO2/FiO2 403.53±104.43 mmHg และค่า PaO2 403.54±104.42 mmHg ในกลุ่มควบคุมเทียบกับค่า PaO2/FiO2 445.19±85.30 mmHg และค่า PaO2 445.20±85.31 mmHg ในกลุ่ม CPAP, p = .024) และหลังการปิดกระดูกหน้าอก (ค่า PaO2/FiO2 361.90±139.48 mmHg และค่า PaO2 353.33±149.30 mmHg ในกลุ่มควบคุมเทียบกับค่า PaO2/FiO2 417.42±117.90 mmHg และค่า PaO2 413.07±125.87 mmHg ในกลุ่ม CPAP, p = .026 and p = .025 ตามลำดับ) แต่ไม่พบความแตกต่าง หลังจากเข้าหอผู้ป่วยวิกฤติ ทั้งในแง่อุบัติการณ์ภาวะแทรกซ้อนทางเดินหายใจหลังผ่าตัด (พบ 42% ในกลุ่ม control และ 31% ในกลุ่ม CPAP) ระยะเวลาการพักฟื้นในหอผู้ป่วยวิกฤติ (p = .78) และระยะเวลาการใช้เครื่องช่วยหายใจมีความคล้ายคลึงกันระหว่างสองกลุ่ม (p = .26) สรุป: การใช้เครื่อง CPAP ที่ระดับ 5 cmH2O ระหว่างใช้เครื่อง CPB ช่วยเพิ่มระดับออกซิเจนในเลือดแดงในช่วงต้นหลังผ่าตัดในระยะแรก แต่ไม่ช่วยลดภาวะแทรกซ้อนทางระบบหายใจในผู้ป่วยสูงอายุที่เข้ารับการผ่าตัดหัวใจแบบเปิดที่ใช้เครื่องปอดและหัวใจเทียม
เอกสารอ้างอิง
Seese L, Sultan I, Gleason TG, Navid F, Wang Y, Thoma F, et al. The impact of major postoperative complications on long-term survival after cardiac surgery. Ann Thorac Surg 2020;110(1):128-35.
Curiel-Balsera E, Mora-Ordoñez JM, Castillo-Lorente E, Benitez-Parejo J, Herruzo-Avilés A, Ravina-Sanz JJ, et al. Mortality and complications in elderly patients undergoing cardiac surgery. J Crit Care 2013;28(4): 397-404.
Ball L, Costantino F, Pelosi P. Postoperative complications of patients undergoing cardiac surgery. Curr Opin Crit Care 2016;22(4):386-92.
Apostolakis E, Filos KS, Koletsis E, Dougenis D. Lung dysfunction following cardiopulmonary bypass. J Card Surg 2010;25(1):47-55.
Chi D, Chen C, Shi Y, Wang W, Ma Y, Zhou R, et al. Ventilation during cardiopulmonary bypass for prevention of respiratory insufficiency: a meta-analysis of randomized controlled trials. Medicine (Baltimore) 2017;96(12):e6454.
Schreiber JU, Lancé MD, de Korte M, Artmann T, Aleksic I, Kranke P. The effect of different lung-protective strategies in patients during cardiopulmonary bypass: a meta-analysis and semiquantitative review of randomized trials. J Cardiothorac Vasc Anesth 2012;26(3):448-54.
Berry CB, Butler PJ, Myles PS. Lung management during cardiopulmonary bypass: is continuous positive airways pressure beneficial? Br J Anaesth 1993;71(6):864-8.
Ferreyra GP, Baussano I, Squadrone V, Richiardi L, Marchiaro G, Del Sorbo L, et al. Continuous positive airway pressure for treatment of respiratory complications after abdominal surgery: a systematic review and meta-analysis. Ann Surg 2008;247(4):617-26.
Elhaddad AM, Youssef MF, Ebad AA, Abdelsalam MS, Kamel MM. Effect of ventilation strategy during cardiopulmonary bypass on arterial oxygenation and postoperative pulmonary complications after pediatric cardiac surgery: a randomized controlled study. J Cardiothorac Vasc Anesth 2022;36(12):4357-63.
Tanner TG, Colvin MO. Pulmonary complications of cardiac surgery. Lung 2020;198(6):889-96.
Liu J, Li X, Xie W, Wang Y, Xu Z, Bai YX, et al. Risk factors and short-term outcomes of postoperative pulmonary complications in elderly patients after cardiopulmonary bypass. Clin Interv Aging 2024; 19:31-9.
Griffith KA, Sherrill DL, Siegel EM, Manolio TA, Bonekat HW, Enright PL. Predictors of loss of lung function in the elderly: the cardiovascular health study. Am J Respir Crit Care Med 2001;163(1):61-8.
Noguchi S, Saito J, Hashiba E, Kushikata T, Hirota K. Lactate level during cardiopulmonary bypass as a predictor of postoperative outcomes in adult patients undergoing cardiac surgery. JA Clin Rep 2016;2(1):39.
Yang HH, Chang JC, Jhan JY, Cheng YT, Huang YT, Chang BS, et al. Prognostic value of peak lactate during cardiopulmonary bypass in adult cardiac surgeries: A retrospective cohort study. Tzu Chi Med J 2020;32(4):386-91.
Janssens JP, Pache JC, Nicod LP. Physiological changes in respiratory function associated with ageing. Eur Respir J 1999;13(1):197-205.
Suraseranivong R. Physiologic changes in the elderly. GMSMJ 2022;2(2):129-40.
Skloot GS. The effects of aging on lung structure and function. Clin Geriatr Med 2017;33(4):447-57.
Magnusson L, Zemgulis V, Wicky S, Tydén H, Hedenstierna G. Effect of CPAP during cardiopulmonary bypass on postoperative lung function. An experimental study. Acta Anaesthesiol Scand 1998;42(10):1133-8.
Alavi M, Pakrooh B, Mirmesdagh Y, Bakhshandeh H, Babaee T, Hosseini S, et al. The effects of positive airway pressure ventilation during cardiopulmonary bypass on pulmonary function following open heart surgery. Res Cardiovasc Med 2013;2(2):79-84.
Gado AA, Hefnawy SM, Abdelrahim AM, Alberry MA WAA, Madkour MAEF. A randomized controlled comparison of three modes of ventilation during cardiopulmonary bypass on oxygenation in pediatric patients with pulmonary hypertension undergoing congenital heart surgeries. Egyptian Journal of Anaesthesia 2022;38(1):193-200
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของกรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข
ข้อความและข้อคิดเห็นต่างๆ เป็นของผู้เขียนบทความ ไม่ใช่ความเห็นของกองบรรณาธิการหรือของวารสารกรมการแพทย์
