การประเมินการใช้ภาพ 3 มิติที่สร้างขึ้นด้วยข้อมูลภาพหลอดเลือดสมองจากสถานพยาบาลอื่น สำหรับการผ่าตัดหนีบหลอดเลือดสมองโป่งพอง: แนวทางเพื่อลดการส่งตรวจหลอดเลือดสมองซ้ำที่สถาบันประสาทวิทยา

ยุทธนา เนตรวงศ์

ผู้แต่ง

ยุทธนา เนตรวงศ์ สถาบันประสาทวิทยา

คำสำคัญ:

หลอดเลือดสมองโป่งพอง, การผ่าตัดหนีบหลอดเลือดสมองโป่งพอง, การสร้างภาพ 3 มิติ, การตรวจหลอดเลือดสมอง, ปริมาณรังสี

บทคัดย่อ

ภูมิหลัง: การรักษาหลอดเลือดสมองโป่งพองโดยการผ่าตัดหนีบหลอดเลือดของสถาบันประสาทวิทยาจะวินิจฉัยและวางแผนการผ่าตัดจากภาพ 3 มิติหลอดเลือดสมอง จากการตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ การตรวจด้วยเครื่องสนามแม่เหล็กแรงสูง หรือการตรวจเอกซเรย์หลอดเลือดสมอง หลายครั้งพบว่าผู้ป่วยได้รับการตรวจหลอดเลือดสมองจากโรงพยาบาลอื่นมาก่อนแล้ว ยังถูกส่งตรวจหลอดเลือดสมองซ้ำที่สถาบันประสาทวิทยา เนื่องจากไม่มีการสร้างภาพ 3 มิติหรือภาพไม่มีคุณภาพเพียงพอ วัตถุประสงค์: เพื่อประเมินประสิทธิภาพในการใช้งานภาพ 3 มิติของหลอดเลือดสมองโป่งพองที่สร้าง จากข้อมูลภาพการตรวจหลอดเลือดสมองของโรงพยาบาลต้นทางโดยซอฟท์แวร์ประมวลผลภาพของเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (ซีเมนส์ syngo.via และ INSPACE) ของบริษัทซีเมนส์ที่ติดตั้ง ณ กลุ่มงานรังสีวิทยา สถาบันประสาทวิทยาในการทำการผ่าตัดได้โดยไม่ต้องรับการตรวจหลอดเลือดสมองซ้ำ วิธีการ: ทำการศึกษาเปรียบเทียบย้อนหลังจำนวนผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดหนีบหลอดเลือดสมองโป่งพองในสถาบันประสาทวิทยาซึ่งได้รับการสร้างภาพ 3 มิติของหลอดเลือดจากข้อมูลภาพการตรวจหลอดเลือดสมองที่มาจากโรงพยาบาลต้นทางด้วยซอฟท์แวร์ประมวลผลภาพของเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ของกลุ่มงานรังสีวิทยา สถาบันประสาทวิทยา ระหว่างกลุ่มที่แพทย์สามารถทำการผ่าตัดได้ทันทีหลังได้รับการสร้างภาพกับกลุ่มที่แพทย์ยังไม่สามารถผ่าตัดได้และมีการตรวจหลอดเลือดสมองซ้ำก่อนการผ่าตัด ผล: ข้อมูลภาพการตรวจหลอดเลือดสมองของโรงพยาบาลต้นทางของผู้ป่วยทั้งหมด 42 คน เป็นเพศชาย 28 คน เพศหญิง 14 คน อายุเฉลี่ย 55 ปี พบว่ามีการสร้างภาพหลอดเลือด 41 คน (98%) และไม่มีการสร้างภาพหลอดเลือด 1 คน (2%) เมื่อทำการสร้างภาพ 3 มิติของหลอดเลือดสมองโป่งพองด้วยซอฟท์แวร์ประมวลผลภาพของเครื่องเอกซเรย์คอมพิวเตอร์แล้ว มีผู้ป่วยจำนวน 33 คน (79%) ที่แพทย์สามารถทำการผ่าตัดได้ทันที โดยไม่ต้องรับการตรวจหลอดเลือดสมองก่อนการผ่าตัด ในขณะที่ผู้ป่วยจำนวน 9 คน (21%) มีการตรวจหลอดเลือดสมองเพิ่มในสถาบันประสาทวิทยาก่อนการผ่าตัด สรุป: การสร้างภาพ 3 มิติของหลอดเลือดสมองโป่งพองขึ้นมาใหม่ สามารถช่วยให้แพทย์ทำการผ่าตัดหนีบหลอดเลือดสมองโป่งพองได้โดยไม่ต้องส่งตรวจหลอดเลือดแดงสมองที่สถาบันประสาทวิทยาได้ร้อยละ 79 เป็นการลดค่าใช้จ่ายจากการส่งตรวจซ้ำ ลดการได้รับปริมาณรังสี และลดการได้รับสารเพิ่มความเปรียบต่างให้กับผู้ป่วย

เอกสารอ้างอิง

Johns Hopkins Medicine [Internet]. Maryland: Aneurysm. [cited 2022 Dec 3]. Available from: https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/aneurysm.

American Heart Association [Internet]. Dallas: Aortic aneurysm. [cited 2022 Dec 3]. Available from: https://www.heart.org/en/health-topics/aortic-aneurysm/what-is-an-aneurysm.

Steiner T, Juvela S, Unterberg A, Jung C, Forsting M, Rinkel G. European Stroke Organization guidelines for the management of intracranial aneurysms and subarachnoid haemorrhage. Cerebrovasc Dis 2013;35(2):93-112.

Kato Y, Sano H, Katada K, Ogura Y, Hayakawa M, Kanaoka N, et al. Application of three-dimensional CT angiography (3D-CTA) to cerebral aneurysms. Surg Neurol 1999;52(2):113-21.

Villablanca JP, Jahan R, Hooshi P, Lim S, Duckwiler G, Patel A, et al. Detection and characterization of very small cerebral aneurysms by using 2D and 3D helical CT angiography. AJNR Am J Neuroradiol 2002;23(7):1187-98.

Karamessini MT, Kagadis GC, Petsas T, Karnabatidis D, Konstantinou D, Sakellaropoulos GC, et al. CT angiography with three-dimensional techniques for the early diagnosis of intracranial aneurysms. Comparison with intra-arterial DSA and the surgical findings. Eur J Radiol. 2004;49(3):212-23.

Kouskouras C, Charitanti A, Giavroglou C, Foroglou N, Selviaridis P, Kontopoulos V, et al. Intracranial aneurysms: evaluation using CTA and MRA. Correlation with DSA and intraoperative findings. Neuroradiology 2004;46(10):842-50.

Yoon DY, Lim KJ, Choi CS, Cho BM, Oh SM, Chang SK. Detection and characterization of intracranial aneurysms with 16-channel multidetector row CT angiography: a prospective comparison of volume-rendered images and digital subtraction angiography. AJNR Am J Neuroradiol 2007;28(1):60-7.

Jayaraman MV, Mayo-Smith WW, Tung GA, Haas RA, Rogg JM, Mehta NR, et al. Detection of intracranial aneurysms: multi-detector row CT angiography compared with DSA. Radiology 2004;230(2):510-8.

Piotin M, Gailloud P, Bidaut L, Mandai S, Muster M, Moret J, et al. CT angiography, MR angiography and rotational digital subtraction angiography for volumetric assessment of intracranial aneurysms. An experimental study. Neuroradiology 2003;45(6):404-9.

van Rooij WJ, Sprengers ME, de Gast AN, Peluso JP, Sluzewski M. 3D rotational angiography: the new gold standard in the detection of additional intracranial aneurysms. AJNR Am J Neuroradiol 2008;29(5):976-79.

Netwong Y, Krisanachinda A. Patient radiation dose from computed tomography angiography and digital subtraction angiography of the brain. Journal of Physics: Conference Series 2016;694:012041.