การเปรียบเทียบประสิทธิผลของไอโอดีน-131 ปริมาณต่ำ และปริมาณสูงต่อการบรรลุภาวะปลอดโรคในผู้ป่วยมะเร็งไทรอยด์ชนิดดิฟเฟอเรนชิเอเต็ดระดับความเสี่ยงปานกลาง

แสงระวี ลัดดาชยาพร

ผู้แต่ง

แสงระวี ลัดดาชยาพร โรงพยาบาลมะเร็งลำปาง

คำสำคัญ:

มะเร็งไทรอยด์ชนิดดิฟเฟอเรนชิเอเต็ด, ไอโอดีน-131, ความเสี่ยงปานกลาง, ภาวะปลอดโรค

บทคัดย่อ

ภูมิหลัง: มะเร็งไทรอยด์เป็นมะเร็งของระบบต่อมไร้ท่อที่พบได้บ่อยที่สุด ซึ่งเป็นมะเร็งไทรอยด์ชนิดดิฟเฟอเรนชิเอเต็ดร้อยละ 90-95 สำหรับผู้ป่วยความเสี่ยงปานกลางตามเกณฑ์ 2015 American Thyroid Association Management Guidelines (ATA 2015) สามารถเริ่มด้วยปริมาณต่ำ 30 mCi หรือปริมาณสูง 100-150 mCi วัตถุประสงค์: เพื่อเปรียบเทียบปริมาณไอโอดีน-131 สะสมทั้งหมดที่ผู้ป่วยได้รับจนบรรลุภาวะปลอดโรคและระยะเวลาการรักษาจนบรรลุภาวะปลอดโรคระหว่างกลุ่มที่ได้รับไอโอดีน-131 ปริมาณต่ำและปริมาณสูง วิธีการ: การศึกษาย้อนหลังในผู้ป่วยมะเร็งไทรอยด์ชนิดดิฟเฟอเรนชิเอเต็ด ระดับความเสี่ยงปานกลาง 177 ราย ที่โรงพยาบาลมะเร็งลำปาง ระหว่างปี พ.ศ. 2561-2565 โดยมีเกณฑ์การคัดเข้าคือ อายุ 18 ปีขึ้นไปได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งไทรอยด์ชนิดดิฟเฟอเรนชิเอเต็ด และมีระดับความเสี่ยงปานกลางตามเกณฑ์ของ ATA 2015 เกณฑ์คัดออกคือผู้ป่วยมะเร็งไทรอยด์ชนิดดิฟเฟอเรนชิเอเต็ด ระดับความเสี่ยงต่ำหรือสูง และผู้ป่วยที่ยังไม่บรรลุภาวะปลอดโรค เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูลคือ case record form วิเคราะห์ข้อมูลโดยโปรแกรม Stata version 18.0 (StataCorp, College Station, TX, USA) กำหนดนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ผล: กลุ่มที่ได้รับไอโอดีน-131 ปริมาณต่ำ (30 mCi) 91 ราย และปริมาณสูง (100-150 mCi) 86 ราย พบว่ากลุ่มที่ได้รับไอโอดีน-131 ปริมาณสูงมีปริมาณไอโอดีน-131 สะสมทั้งหมดที่ได้รับจนบรรลุภาวะปลอดโรคมากกว่ากลุ่มปริมาณต่ำอย่างมีนัยสำคัญ (237.21±148.71 mCi เทียบกับ 135.27±132.27 mCi, p < .001) เมื่อควบคุมปัจจัยกวน พบความแตกต่างเฉลี่ย 111.063 mCi (95%CI: 66.426, 155.699, p < .001) อย่างไรก็ตาม ระยะเวลาการรักษาจนบรรลุภาวะปลอดโรคไม่แตกต่างกัน (577.24±443.35 วัน เทียบกับ 537.35±341.01 วัน, p = .502) สรุป: การรักษาด้วยไอโอดีน-131 ปริมาณต่ำสามารถบรรลุภาวะปลอดโรคได้โดยใช้ปริมาณรังสีสะสมน้อยกว่าและระยะเวลาการรักษาไม่แตกต่างจากปริมาณสูง จึงควรพิจารณาเป็นทางเลือกแรกในผู้ป่วยมะเร็งไทรอยด์ชนิดดิฟเฟอเรนชิเอเต็ดความเสี่ยงปานกลาง

เอกสารอ้างอิง

Boucai L, Zafereo M, Cabanillas ME. Thyroid cancer: a review. JAMA 2024;331(5):425–35.

Pitakkarnkul S, Sangrajrang S, Buasom R. Chapter 2 Cancer incidence in Thailand. In: Thanasitthichai S, Ingsirorat R, Chairat C, Chiawiriyabunya I, Wongsena M, Sripratak K, et al., editors. Cancer in Thailand Vol XI 2019-2021. Bangkok: National cncer institute; 2025. p. 5–69.

Noone AM, Cronin KA, Altekruse SF, Howlader N, Lewis DR, Petkov VI, et al. Cancer incidence and survival trends by subtype using data from the surveillance epidemiology and end results program, 1992-2013. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 2017;26(4):632–41.

Cabanillas ME, McFadden DG, Durante C. Thyroid cancer. Lancet 2016;388(10061):2783–95.

Spitzweg C, Harrington KJ, Pinke LA, Vile RG, Morris JC. Clinical review 132: The sodium iodide symporter and its potential role in cancer therapy. J Clin Endocrinol Metab 2001;86(7):3327–35.

Evans EE, Dougherty A, Jensen CB, Sinco B, Robinson N, Ozkan M, et al. Thyroid cancer-related fear & anxiety in patients with benign thyroid nodules: a mixed-methods study. J Surg Res 2024;302:805–13.

Haugen BR, Alexander EK, Bible KC, Doherty GM, Mandel SJ, Nikiforov YE, et al. 2015 American Thyroid Association management guidelines for adult patients with thyroid nodules and differentiated thyroid cancer: The American Thyroid Association Guidelines task force on thyroid nodules and differentiated thyroid cancer. Thyroid 2016;26(1):1–133.

Liu Q, Ouyang L, Zhang S, Yang Y. Comparison of the value of ultrasound-guided fine needle aspiration biopsy and contrast-enhanced ultrasound in different sizes of thyroid nodules. Medicine (Baltimore) 2024;103(39):e39843.

Papaleontiou M, Chen DW, Banerjee M, Reyes-Gastelum D, Hamilton AS, Ward KC, et al. Thyrotropin suppression for papillary thyroid cancer: a physician survey study. Thyroid 2021;31(9):1383–90.

Fallahi B, Beiki D, Takavar A, Fard-Esfahani A, Gilani KA, Saghari M, et al. Low versus high radioiodine dose in postoperative ablation of residual thyroid tissue in patients with differentiated thyroid carcinoma: a large randomized clinical trial. Nucl Med Commun 2012;33(3):275–82.

Mallick U, Harmer C, Yap B, Wadsley J, Clarke S, Moss L, et al. Ablation with low-dose radioiodine and thyrotropin alfa in thyroid cancer. N Engl J Med 2012;366(18):1674–85.

Schlumberger M, Catargi B, Borget I, Deandreis D, Zerdoud S, Bridji B, et al. Strategies of radioiodine ablation in patients with low-risk thyroid cancer. N Engl J Med 2012;366(18):1663–73.

Mäenpää HO, Heikkonen J, Vaalavirta L, Tenhunen M, Joensuu H. Low vs. high radioiodine activity to ablate the thyroid after thyroidectomy for cancer: a randomized study. PLoS One 2008;3(4):e1885.

Tuttle RM, Ahuja S, Avram AM, Bernet VJ, Bourguet P, Daniels GH, et al. Controversies, consensus, and collaboration in the use of (131)I therapy in differentiated thyroid cancer: a joint statement from the American Thyroid Association, the European Association of Nuclear Medicine, the Society of Nuclear Medicine and Molecular Imaging, and the European Thyroid Association. Thyroid 2019;29(4):461–70.