การประยุกต์ใช้ Sigma Metrics เพื่อการประเมินและการปรับปรุงการควบคุมคุณภาพในห้องปฏิบัติการเคมีคลินิกของโรงพยาบาลมะเร็งอุดรธานี

ผู้แต่ง

  • ดวงใจ คำลาภ โรงพยาบาลมะเร็งอุดรธานี

คำสำคัญ:

Sigma metrics, การควบคุมคุณภาพ, IQC, EQA

บทคัดย่อ

ภูมิหลัง: ในปัจจุบันตัวชี้วัด Six Sigma นำมาใช้ในทุกสาขาอาชีพ เช่น ทางการแพทย์ได้นำ Six Sigma มาประยุกต์ใช้และได้รับผลลัพธ์ที่ดี โดยเฉพาะอย่างยิ่งนำมาใช้ประเมินประสิทธิภาพกระบวนการของห้องปฏิบัติการ วัตถุประสงค์: เพื่อประเมินประสิทธิภาพของรายการวิเคราะห์ทางชีวเคมีโดยการคำนวณ Sigma metrics ของโรงพยาบาลมะเร็งอุดรธานี วิธีการ: เป็นการศึกษาข้อมูลย้อนหลัง (retrospective data) ระยะเวลา 6 เดือน (มกราคม ถึง มิถุนายน พ.ศ. 2567) เก็บข้อมูลจากการทำ IQC และการประเมิน EQA ของรายการตรวจ 26 รายการ คือ หาค่า %CV จาก IQC และ %Bias จาก EQA นำมาคำนวณค่า Sigma metrics ร่วมกับค่า total allowable errors (TEa) เพื่อใช้เป็นเครื่องมือในการวางแผนการควบคุมคุณภาพโดยเลือกกฎที่เหมาะสมในแต่ละรายการตรวจวิเคราะห์ ผล: จากการประยุกต์ใช้ Sigma metrics ในการตรวจวิเคราะห์ 26 รายการ พบว่า ร้อยละ 58 อยู่ในระดับดีเลิศ (≥ 6- sigma) ได้แก่ BUN, TP, TBIL, triglyceride, calcium, ALP, LDH, HDL, LDL, Mg, DBIL, LIP, Phosphorus, CO2 และ Chol ร้อยละ 8 อยู่ในระดับดีเยี่ยม (≥ 5-sigma) ได้แก่ GLU และ amylase ร้อยละ 15 อยู่ในระดับดี (≥ 4-sigma) ได้แก่ CRE, Uric acid, AST และ ALB และอยู่ในระดับต่ำ (< 4-sigma) ได้แก่ Na, K, Cl, ALT และ HbA1c ร้อยละ 19 สรุป: เครื่องตรวจวิเคราะห์อัตโนมัติ Cobas 6000 รุ่น C501 มีประสิทธิภาพในการตรวจวิเคราะห์ที่มีระดับ Sigma metrics ที่สูงอยู่ในระดับดี ถึง ดีเลิศ สามารถวางแผนการควบคุมคุณภาพที่เหมาะสมในการเฝ้าระวังความผิดพลาดที่ง่ายต่อการปฏิบัติงานของบุคลากร ลดภาระงาน ในขณะเดียวกันควรดำเนินการเพื่อปรับปรุงประสิทธิภาพของรายการตรวจวิเคราะห์ที่มีค่า < 3-sigma

เอกสารอ้างอิง

Thomas V, Desai PB, Mithrason AT. Evaluation of clinical biochemistry laboratory performance using sigma metrics. Int J Clin Biochem Res 2018;5(4):604-07.

Westgard JO. Internal quality control: planning and implementation strategies. Ann Clin Biochem 2003;40(Pt 6):593-611.

Nanda SK, Ray L. Quantitative application of sigma metrics in medical biochemistry. J Clin Diagn Res 2013;7(12):2689-91.

Verma M, Dahiya K, Ghalaut VS, Dhupper V. Assessment of quality control system by sigma metrics and quality goal index ratio: A roadmap towards preparation for NABL. World J Methodol 2018;8(3):44-50.

Nevalainen D, Berte L, Kraft C, Leigh E, Picaso L, Morgan T. Evaluating laboratory performance on quality indicators with the six sigma scale. Arch Pathol Lab Med 2000;124(4):516-9.

Westgard JO. Six sigma quality design and control: Desirable precision and requisite QC for laboratory measurement processes. Madison: Westgard QC; 2001.

Harry M, Schroeder R, editors. Six sigma: the breakthrough management strategy revolutionizing the world’s top corporations. New York: Bantam Doubleday Dell Audio; 2000.

Pašić A, Šeherčehajić E. “SIX SIGMA” standard as a level of quality of biochemical laboratories. Sanamed 2022;17(3):203-8.

Hens K, Berth M, Armbruster D, Westgard S. Sigma metrics used to assess analytical quality of clinical chemistry assays: importance of the allowable total error (TEa) target. Clin Chem Lab Med 2014;52(7):973-80.

Singh R, Gowda MV. Sigma metrics as a tool for evaluating quality assurance in clinical biochemistry laboratory. National Journal of Laboratory Medicine 2020;9(4):5-8.

Westgard JO, Westgard SA. Quality control review: implementing a scientifically based quality control system. Ann Clin Biochem 2016;53(Pt 1):32–50.

Westgard S, Bayat H, Westgard JO. Analytical sigma metrics: a review of six sigma implementation tools for medical laboratories. Biochem Med (Zagreb) 2018;28(2):020502.

International Organization for Standardization. Medical laboratories - particular requirements for quality and competence. ISO 15189. Geneva: International Organization for Standardization (ISO); 2007.

Yanpanich V. Duangdee C, Kunsombat J. Application of sigma metrics for the assessment and modification of quality control in clinical chemistry laboratory of hospital for tropical diseases. Vajira Med J 2020;64(6):411-8.

Revere L, Black K. Integrating Six Sigma with total quality management: a case example for measuring medication errors. J Healthc Manag 2003;48(6):377-91; discussion 392.

Meekaewnoi Y. Quality control assessment of clinical chemistry laboratory competency by six sigma method at Medical Technology Department, Samutprakan Hospital. Singburi Hosp J 2017;26(2):45-52.

Mao X, Shao J, Zhang B, Wang Y. Evaluating analytical quality in clinical biochemistry laboratory using Six Sigma. Biochem Med (Zagreb) 2018;28(2):020904.

Singh B, Goswami B, Gupta VK, Chawla R, Mallika V. Application of sigma metrics for the assessment of quality assurance in clinical biochemistry laboratory in India: a pilot study. Indian J Clin Biochem 2011;26(2):131-5.

Badrick T. The quality control system. Clin Biochem Rev 2008;29 Suppl 1(Suppl 1):S67-70.

Miller J.J, Gammie A.J. A novel approach for routinely assessing laboratory sigma metrics for a broad range of automated assays. J Appl Lab Med 2024;9(3):477–92.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

15-09-2026

รูปแบบการอ้างอิง

1.
คำลาภ ด. การประยุกต์ใช้ Sigma Metrics เพื่อการประเมินและการปรับปรุงการควบคุมคุณภาพในห้องปฏิบัติการเคมีคลินิกของโรงพยาบาลมะเร็งอุดรธานี. J DMS [อินเทอร์เน็ต]. 15 กันยายน 2026 [อ้างถึง 18 กันยายน 2026];51(3):66-74. available at: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/JDMS/article/view/276673

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ