ปัจจัยที่สัมพันธ์กับความล่าช้าก่อนถึงโรงพยาบาลในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดเฉียบพลันในอำเภอเมือง จังหวัดอุทัยธานี

บทคัดย่อ

ภูมิหลัง: โรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดเฉียบพลันเป็นปัญหาสาธารณสุขสำคัญของประเทศไทย ความล่าช้าก่อนถึงโรงพยาบาลส่งผลให้โอกาสในการได้รับการรักษาอย่างทันท่วงทีลดลง และนำไปสู่การเพิ่มขึ้นของอัตราการเจ็บป่วยและการเสียชีวิต อย่างไรก็ตาม หลักฐานเชิงประจักษ์เกี่ยวกับปัจจัยที่สัมพันธ์กับความล่าช้าก่อนถึงโรงพยาบาลในอำเภอเมืองอุทัยธานียังคงมีอยู่อย่างจำกัด วัตถุประสงค์: เพื่อประเมินความชุกและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับความล่าช้าก่อนถึงโรงพยาบาลในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดเฉียบพลันในอำเภอเมือง จังหวัดอุทัยธานี ประเทศไทย วิธีการ: การศึกษาแบบภาคตัดขวาง ทำการศึกษาในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองขาดเลือดเฉียบพลันที่เข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลอุทัยธานีระหว่างเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2567 ถึงเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2568 ผู้เข้าร่วมการวิจัยได้รับการสัมภาษณ์โดยใช้แบบสอบถามเพื่อเก็บรวบรวมข้อมูลด้านประชากรศาสตร์ (อายุ เพศ สถานภาพ ระดับการศึกษา อาชีพ รายได้ โรคประจำตัว) และข้อมูลเกี่ยวกับโรคหลอดเลือดสมองและระยะเวลาก่อนถึงโรงพยาบาล ได้แก่ เวลาที่เริ่มมีอาการ การรับรู้ว่าเป็นอาการของโรคหลอดเลือดสมอง การรับรู้ความรุนแรง การตระหนักรู้เกี่ยวกับเหตุฉุกเฉิน การดำเนินการเบื้องต้น การเดินทางมาโรงพยาบาลและการรักษาที่ได้รับก่อนถึงโรงพยาบาล จากนั้นได้ทำการวิเคราะห์ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับความล่าช้าก่อนถึงโรงพยาบาล ซึ่งนิยามว่าเป็นการมาถึงโรงพยาบาลช้ากว่า 4.5 ชั่วโมงหลังเริ่มมีอาการ โดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และ Multivariable logistic regression ผล: ในกลุ่มผู้ป่วยจำนวน 106 ราย (อายุเฉลี่ย 65.5 ปี และเพศชายร้อยละ 54.7) พบว่าความชุกของความล่าช้าก่อนถึงโรงพยาบาลมีร้อยละ 76.4 ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญกับความล่าช้าก่อนถึงโรงพยาบาล ได้แก่ การเริ่มมีอาการแบบค่อยเป็นค่อยไป หรือเป็น ๆ หาย ๆ (OR 21.96, 95%CI: 2.91, 166.07, p = .003) และการเลือกสังเกตอาการหรือใช้ยาด้วยตนเองในเบื้องต้น (OR 20.82, 95%CI: 1.69, 255.32, p = .018) สรุป: ความตระหนักรู้เกี่ยวกับอาการของโรคหลอดเลือดสมอง และการตอบสนองเบื้องต้นของผู้ป่วยเมื่อเริ่มมีอาการ มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับความล่าช้าก่อนมาถึงโรงพยาบาล