Using the Consumer Protection System Program in the Community (Survey Grocery Store) to Raise the Level Grocery Stores in Lopburi Province Follow the Laws

Authors

  • สุทธิดา โต๊ะทอง สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดลพบุรี

Abstract

This study aimed (1) to examine the situation and problems related to the sale of health products that violate the law in local grocery stores, (2) to enhance the capacity of health networks in Lopburi Province in utilizing the Consumer Protection System in the Community Program (Grocery Store Survey) to promote legal compliance among grocery stores, and (3) to propose policy recommendations for effective law enforcement and the development of standard-compliant grocery stores. This cross-sectional study employed both quantitative and qualitative approaches and included 102 grocery stores in Lam Sonthi District, Lopburi Province. Data on health products and in-depth interviews with store owners were collected using the Consumer Protection System in the Community Program between July and October 2024. Descriptive statistics were used for data analysis, including frequency distribution and percentage.

The findings revealed that most grocery stores met the criteria for appropriate premises (84.3%), but many failed to meet product standards. Stores selling legally compliant health products (green) accounted for 12.7%, stores that could be improved (yellow) 34.4%, and stores selling illegal health products (red) 52.9%. The main causes of non-compliance were the sale of illegal foods (79.4%), illegal medicines (42.2%), and household hazardous substances (22.5%). Most store owners demonstrated a high level of health product literacy, particularly in accessing and understanding information, while their behavioral change and communication dimensions remained moderate. The study suggests that data from the Consumer Protection System in the Community Program should be used to develop strategies for improving grocery stores and strengthening health network capacity. Furthermore, the program should be enhanced to automatically notify relevant legal provisions when violations are detected, thereby supporting law enforcement and promoting sustainable legal compliance among grocery stores in Lopburi Province.

Keywords : Community-based Consumer Protection Program, Grocery Store Quality Standards, Lopburi Province

References

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดลพบุรี,(2566).แนวทางการดำเนินงานการตรวจประเมินมาตรฐาน

ร้านชำ Plus RDU ปีงบประมาณ 2566,กลุ่มงานคุ้มครองผู้บริโภคและเภสัชสาธารณสุข

กองบริหารการสาธารณสุข กระทรวงสาธารณสุข, รายละเอียดและตัวชี้วัดในการติดตาม

ประเมินผล ตามแนวทางการดำเนินงานพัฒนาระบบการใช้ยาอย่างสมเหตุผลในชุมชน สิงหาคม 2566

ศูนย์วิชาการคุ้มครองผู้บริโภคด้านสุขภาพ (คคส.) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และสำนักงาน

คณะกรรมการอาหารและยา(อย.),คู่มือโปรแกรมระบบคุ้มครองผู้บริโภคในชุมชน(สำรวจร้านชำ)

ฉบับแก้ไข ภายใต้เงินสนับสนุนโครงการส่งเสริมพัฒนาความเข้มแข็งระบบงานคุ้มครองผู้บริโภค

ระดับพื้นที่ 2567

กระทรวงสาธารณสุข, (2567).คู่มือสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด ว่าด้วยการมอบอำนาจและ

มอบหมายภารกิจ งานคุ้มครองผู้บริโภคด้านผลิตภัณฑ์สุขภาพให้แก่ส่วนภูมิภาคและท้องถิ่น

กระทรวงสาธารณสุข, (2561).คู่มือสำนักงานสำหรับพนักงานเจ้าหน้าที่ระดับอำเภอ การดำเนินงาน

คุ้มครองผู้บริโภคด้านผลิตภัณฑ์สุขภาพ

สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา.พระราชบัญญัติยา พ.ศ.2510 และ ฉบับที่แก้ไขเพิ่มเติม. [อินเทอร์เน็ต] 2563

[เข้าถึงเมื่อ 2567 ส.ค.10].เข้าถึงได้จาก https://drug.fda.moph.go.th/drug- act/drug-act-2510/

สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา.กฎหมายอาหาร (พระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ.2522 และ

ประกาศกระทรวงสาธารณสุขและอื่นๆที่เกี่ยวข้อง.[อินเทอร์เน็ต] 2567 [เข้าถึงเมื่อ 2567 ส.ค.10].

เข้าถึงได้จาก https://food.fda.moph.go.th/food-law/sum-law/

สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา.กฎหมายเกี่ยวกับเครื่องสำอาง.[อินเทอร์เน็ต] 2563

[เข้าถึงเมื่อ 2567 ส.ค.10].เข้าถึงได้จาก https://cosmetic.fda.moph.go.th/interesting-

law/category/cosmetic-laws

สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา.พรบ.วัตถุอันตราย พ.ศ.2535 และ กฎหมายที่เกี่ยวข้อง.[อินเทอร์เน็ต] 2563

[เข้าถึงเมื่อ 2567 ส.ค.10].เข้าถึงได้จากhttps://hazard.fda.moph.go.th/laww/category/law2535

สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา, (2562).คูมือการดําเนินงานคุมครองผูบริโภคดานผลิตภัณฑ

สุขภาพ (อาหารและเครื่องสําอาง) สําหรับพนักงานเจาหนาที่องคกรปกครองสวนทองถิ่น

พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554. [อินเทอร์เน็ต] [เข้าถึงเมื่อ 2567 ส.ค.9].เข้าถึง

ได้จาก https://dictionary.orst.go.th/

ศตวรรษสยาม 2563. ร้านโชวห่วย . [อินเทอร์เน็ต] 2563 [เข้าถึงเมื่อ 2567 ส.ค.9].เข้าถึงได้จาก

https://www.satawatsiam.com/content/5316/

กรมพัฒนาธุรกิจการค้า ผนึกกำลังไทยพาณิชย์ ยกระดับร้านค้าโชห่วยเข้าสู่โลกดิจิทัล [PR NEWS]

– THE STANDARD. [อินเทอร์เน็ต] 2565 [เข้าถึงเมื่อ 2567 ส.ค.9].เข้าถึงได้จาก

https://thestandard.co/dbd-scb-grocery-stores-enter-digital-world/

กรุงเทพธุรกิจ 2562.หอการค้าไทย ชี้โชห่วยแบกภาระหนี้ทั้งใน-นอกระบบ เฉลี่ย 4.62 แสนบาท

ต่อราย.[อินเทอร์เน็ต] 2562 [เข้าถึงเมื่อ 2567 ส.ค.9].เข้าถึงได้จาก

https://www.bangkokbiznews.com/business/830770

สำนักเจรจาการค้าบริการและการลงทุน 2565. โชห่วย 4.0 : มิติใหม่ของกลุ่มค้าปลีกดั้งเดิม[อินเทอร์เน็ต]2565

[เข้าถึงเมื่อ 2567 ส.ค.9].เข้าถึงได้จาก

https://www.dtn.go.th/th/file/get/file/1.202210048dd72410dd28bbe850c0446cf7ecc08a095141

ธนาคารพัฒนาวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมแห่งประเทศไทย 2562. ผลสำรวจ ม.หอการค้าไทย

ชี้โชห่วยปรับตัวน้อยแบกภาระหนี้ทั้งใน-นอกระบบ SME D Bank ประกาศเติมทักษะเสริมเงินทุน

ดอกเบี้ยถูกหนุนยกระดับธุรกิจ.[อินเทอร์เน็ต] 2562 [เข้าถึงเมื่อ 2567 ส.ค.9].เข้าถึงได้จาก

https://www.smebank.co.th/press-release/

ธนาคารแห่งประเทศไทย. วิเคราะห์ 5 ปัญหาโชห่วยไทย มีจำนวนมากแต่เปราะบาง ขาดผู้สืบทอด

แล้วทำอย่างไรไม่ให้โดนเท! – ThaiPublica. [อินเทอร์เน็ต] 2562 [เข้าถึงเมื่อ 2567 ส.ค.9].

เข้าถึงได้จาก https://thaipublica.org/2019/10/bot-research-retail-modern-trade/

จินดาพร อุปถัมภ์, คณัฐวุฒิ หลวงเทพ, สิรีธร บัวขจร.การพัฒนารูปแบบการเฝ้าระวังความปลอดภัยด้านผลิตภัณฑ์

สุขภาพ ในร้านชำจังหวัดศรีสะเกษ.วารสารการคุ้มครองผู้บริโภคด้านสุขภาพ(Online).2565;3(1):70-85.

ธีระยุทธ นาคฤทธิ์.ความชุกและปัจจัยที่มีผลต่อการจำหน่ายยาที่ไม่เหมาะสมของร้านชำ.วารสาร

การคุ้มครองผู้บริโภคด้านสุขภาพ(Online).2565;3(1):163-175.

จันทร์จรีย์ ดอกบัว, รัตนาภรณ์ ขันติมัง, หทัยรัชต์ พุกสอาด, ณัฐพร สู่หนองบัว.สถานการณ์การ

จำหน่ายยาในร้านขายของชำ อำเภอปทุมราชวงศา จังหวัดอำนาจเจริญ.วารสารการคุ้มครอง

ผู้บริโภคด้านสุขภาพ(Online).2564;1(1):37-44.

อัปสร บุญยัง, รุ่งทิวา หมื่นปา.ความชุกของการจำหน่ายยาที่ไม่เหมาะสมของร้านชำในจังหวัดพิษณุโลก

และปัจจัยที่มีผล.วรสารเภสัชกรรมไทย.2561;11(1):105-118.

ไสว ตันทวุทธ, สมศักดิ์ อาภาศรีทองสกุล.การพัฒนาเกณฑ์มาตรฐานร้านชำคุณภาพและการสำรวจร้านชำ

ตามเกณฑ์ดังกล่าว ในอำเภออุทุมพรพิสัย จังหวัดศรีสะเกษ.วรสารเภสัชกรรมไทย.2567;16(1):16-24.

ปริชญา ยอดสะเทิ้น, สุมัทนา กลางคาร, บัณฑิต วรรณประพันธ์.การพัฒนากระบวนการเฝ้าระวัง

การจำหน่ายอาหารผิดมาตรฐานในร้านชำ.วรสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน.2563;6(4):27-38.

ณัฐพล ผลโยน, วุธิพงศ์ ภักดีกุล, วรินท์มาศ เกษทองมา, บุญมี โพธิ์คำ.การมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนา

ร้านชำคุณภาพต้นแบบตามโครงการส่งเสริมการใช้ยาอย่างสมเหตุผลในชุมชน อำเภอธาตุพนม

จังหวัดนครพนม.วรสารเภสัชกรรมไทย.2566;15(3):561-575.

สุนิษา ถิ่นแก้ว, รัตนาภรณ์ อาวิพันธ์, ชิดชนก เรือนก้อน.การพัฒนาระบบเฝ้าระวังการจำหน่ายยาในร้านชำ

ผ่านนโยบายส่งเสริมการใช้ยาอย่างสมเหตุผลในชุมชนตำบลเหล จังหวัดพังงา.วรสารเภสัชกรรมไทย.2566;15(2):316-330.

Downloads

Published

2026-01-01