ผลการพัฒนาศักยภาพเครือข่ายองค์กรคุ้มครองผู้บริโภค ในการตรวจสอบโฆษณา ที่ผิดกฎหมายของผลิตภัณฑ์สุขภาพ ทางสื่อออนไลน์ จังหวัดอุบลราชธานี

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาความรู้และศักยภาพการตรวจสอบโฆษณาที่ผิดกฎหมายทาง  สื่อออนไลน์ รวมทั้งศึกษาผลการตรวจสอบและรายงานโฆษณาที่ผิดกฎหมายทางสื่อออนไลน์ ศึกษาแบบ       กึ่งทดลอง (Quasi - Experimental Research) ในองค์กรคุ้มครองผู้บริโภคจังหวัดอุบลราชธานี 144 คน ตั้งแต่เดือน มี.ค.- พ.ค.67 โดยอบรมพัฒนาความรู้และทักษะการตรวจสอบโฆษณาที่ผิดกฎหมายทางสื่อออนไลน์ ทดสอบก่อน-หลังอบรม ประเมินทักษะการตรวจสอบและรายงานโฆษณาที่ผิดกฎหมายทางสื่อออนไลน์ หลังอบรมทันทีและหลังอบรม 1 สัปดาห์ เก็บข้อมูลโดยแบบทดสอบความรู้ แบบประเมินทักษะ และแบบรายงานผลการตรวจสอบและรายงานโฆษณาที่ผิดกฎหมายทางสื่อออนไลน์ สถิติที่ใช้ คือ สถิติเชิงพรรณนา paired t-test และ McNemar’s Test

           ผลการศึกษา กลุ่มตัวอย่างเป็นเพศหญิง ร้อยละ 74.31 อายุ 51.26 + 10.26 ปี วุฒิการศึกษา อนุปริญญา/ปวส. ร้อยละ 53.47 อาชีพเกษตรกร ร้อยละ 50.69 กลุ่มตัวอย่างมีความรู้เพิ่มขึ้น ประเด็นผลิตภัณฑ์สุขภาพ (ก่อนอบรม 2.94+0.94 คะแนน หลังอบรม 4.62+0.61 คะแนน, P<0.001) โฆษณาผลิตภัณฑ์สุขภาพ (ก่อนอบรม 1.54+0.88 คะแนน หลังอบรม 4.60+0.57 คะแนน, P<0.001) รายงานโฆษณาที่ผิดกฎหมายผ่านสื่อออนไลน์ (ก่อนอบรม 4.81+1.22 คะแนน หลังอบรม 7.83+0.43 คะแนน, P<0.001)    แต่ทักษะการทำแบบประเมินลดลงหลังอบรม 1 สัปดาห์ ในติ๊กตอก (ร้อยละ71.53 เป็นร้อยละ 62.50, P=0.001) ช้อปปี้ (ร้อยละ 97.92 เป็นร้อยละ 80.56, P<0.001) และลาซาด้า (ร้อยละ 98.61 เป็นร้อยละ 86.81, P<0.001) พบการรายงานผ่านเฟซบุ๊คมากที่สุด ร้อยละ 21.04 ประเด็นโฆษณาเกินจริงมากที่สุด       ร้อยละ 61.77 การศึกษานี้เพิ่มความรู้ผู้รับการอบรมได้แต่ไม่ทำให้ทักษะการตรวจสอบและรายงานโฆษณา ผิดกฎหมายคงอยู่ตลอด ควรนำผลการศึกษามาวิเคราะห์เพื่อพัฒนาต่อไป