Herbal Medicine Used in Thailand’s Healthcare System, Fiscal Year 2022–2026
Keywords:
Herbal Medicines, Thai Traditional Medicine, Health Service System, ABC ClassificationAbstract
This study aimed to analyze the utilization of herbal medicines in Thailand's healthcare service system using secondary data from the Health Data Center (HDC) of the Ministry of Public Health, covering fiscal years 2022–2026, comprising a total of 3,251 herbal medicine items. The analysis employed ABC Classification, a method for categorizing medicines based on cumulative usage value according to the Pareto Principle.
The analysis revealed that herbal medicines were classified into 804 subgroups: Group A (highest value group) consisted of 32 subgroups, Group B comprised 64 subgroups, and Group C contained 708 subgroups. The average dispensing cost per transaction ranged from 55–58 baht, with Group A having the lowest average cost at 55 baht per transaction. The most commonly used dosage form was capsules, followed by liquid preparations and decoctions, respectively. The top five herbal medicines by usage value were Andrographis paniculata (Fah Talai Jone), Curcuma longa (Kha Min Chan), Garcinia cambogia (Ma Kham Khaek), Zingiber cassumunar (Plai), and herbal compress, most of which were in capsule form except for herbal compress.
This study demonstrates the significant role of herbal medicines in Thailand's healthcare service system in terms of treatment, health promotion, and disease prevention. The empirical data obtained can be utilized as a foundation for budget planning, joint procurement, promotion of rational drug use, and inclusion of herbal medicines into the country's main benefit package, as well as promoting sustainable growth of Thailand's herbal economy.
References
กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. บทบาทการแพทย์แผนไทยในระบบบริการสุขภาพ [Internet]. YouTube; 2566 [cited 2026 Mar 11]. Available from: https://www.youtube. com/watch?v=pbDhsNRjrtw
กองสมุนไพรเพื่อเศรษฐกิจ กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก กระทรวงสาธารณสุข. แผนปฏิบัติการด้านสมุนไพรแห่งชาติ ฉบับที่ 2 (พ.ศ. 2566 – 2570). กรุงเทพฯ: บริษัท เปเปอรี่ จำกัด; 2566. Available from: https://nph.dtam.moph.go.th/publications/2561/
กระทรวงสาธารณสุข. ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ (HDC), รายงานมาตรฐาน, การเข้าถึงบริการ, แพทย์แผนไทย, OPD-อันดับการใช้ยาสมุนไพร, ปีงบประมาณ 2565 – 2569 [Internet]. 2568 [cited 2026 Mar 11]. Available from: https://hdc.moph.go.th/center/public/ standard-report-detail/8d38925724b0bbb4b11844b18df088e4
สำนักพัฒนามาตรฐานระบบข้อมูลสุขภาพไทย. บัญชีข้อมูลยาและรหัสยามาตรฐานไทย [Internet]. 2568 [cited 2026 Mar 11]. Available from: https://this.or.th/service/tmt/
Heizer J, Render B, Munson C. Operations management: Sustainability and supply chain management. 14th ed. Pearson; 2023.
Montgomery DC. Introduction to statistical quality control. 8th ed. John Wiley & Sons; 2020.
Gizaw T, Jemal A. How is Information from ABC-VED-FNS Matrix Analysis Used to Improve Operational Efficiency of Pharmaceuticals Inventory Management? A Cross-Sectional Case Analysis. Integr Pharm Res Pract. 2021;10:65-73.
Sukendar I, Sugiyono A, Monfiqotusshifa M. Medicine inventory control by considering expiry periods and product returns using the Always Better Control (ABC) analysis and the handley within model of Economic Order Quality (EOQ) at pharmacies in Indonesia. J Technol Oper Manag. 2020;15:20-32.
The pandas development team. pandas-dev/pandas: Pandas (Version latest) [Internet]. Zenodo; 2020 [cited 2026 Mar 11]. Available from: https://doi.org/10.5281/zenodo. 3509134
Menikoff J, Kaneshiro J, Pritchard I. The Common Rule, Updated. N Engl J Med. 2017;376(7):613-5.
จารุภา ตั้งก่อพันธุ์. การพัฒนาระบบงานคลังบริหารเวชภัณฑ์ยาโรงพยาบาลบ้านฉางให้มีมาตรฐานและปลอดภัย. วารสารการคุ้มครองผู้บริโภคด้านสุขภาพ. 2567;4(2):121-32.
พักตร์วิภา สุวรรณพรหม, ศิริตรี สุทธจิตต์, สมหญิง พุ่มทอง, นุชรินธ์ โตมาชา, นภาภรณ์ ภูริปัญญวานิช, หทัยกาญจน์ เชาวนพูนผล. การขับเคลื่อนนโยบายจังหวัดใช้ยาอย่างสมเหตุผลผ่านการอภิบาลระบบ: งานวิจัยเชิงคุณภาพ. Thai Bull Pharm Sci. 2566;18(2):143-65.
Gupta RK, Makkar N, Shamdasani S. Always, better and control - vital, essential, desirable matrix analysis of the drug store of a tertiary care teaching hospital of North India. Int J Res Med Sci. 2019;7(12):4728.
Taddele BW, Wondimagegn AA, Asaro MA, Sorato MM, Gedayi BG, Hailesilase AA. ABC-VEN Matrix Analysis of the Pharmacy Store in a Secondary Level Health Care Facility in Arbaminch Town, Southern Ethiopia. J Young Pharm. 2019;11(2):182-5.
จันทร์เพ็ญ อนุรัตนานนท์, ประจวบ กล่อมจิตร, พัทธ์ธีรา พรมทอง, รจเรข เลขกูล. การจัดตารางการสั่งซื้อยาในโรงพยาบาลรัฐกรณีศึกษาโรงพยาบาลสิรินธร. วารสารข่ายงานวิศวกรรมอุตสาหการไทย. 2563;6(2):8-19.
อารยา ส่องศรี. การศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการพัฒนาสถานที่ผลิตผลิตภัณฑ์สมุนไพร จังหวัดสงขลา. วารสารการคุ้มครองผู้บริโภคด้านสุขภาพ. 2568;5(2):88-102.
Wuttikul C, Tong-on J, Wongkeaw W, Watcharawaleekul T, Phattanasobhon S. Use of herbal products and associated factors among patients with non-communicable diseases in a rural northern Thai community: A cross-sectional study. Sci Eng Health Stud. 2025;19:25050006.
จิตรลดา ทาตาสุข, วัฒนา ชยธวัช, สาคร คำเพราะ, ภักศจีภรณ์ ขันทอง. การพยากรณ์มูลค่าการจ่ายยาสมุนไพรโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านบงใต้. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี. 2568;14(2):25-33.
Downloads
Published
Issue
Section
License
ประกาศเกี่ยวกับลิขสิทธิ์
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของสมาคมเภสัชสาธารณสุขแห่งประเทศไทย
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับสมาคมเภสัชสาธารณสุขแห่งประเทศไทย และบุคลากรท่านอื่นๆในสมาคมฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
