การศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการพัฒนาสถานที่ผลิตผลิตภัณฑ์สมุนไพร จังหวัดสงขลา

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์การปฏิบัติตามหลักเกณฑ์วิธีการที่ดีในการผลิตผลิตภัณฑ์สมุนไพร (GMP 2564) และปัจจัยที่มีผลต่อการพัฒนาสถานที่ผลิตผลิตภัณฑ์สมุนไพร จังหวัดสงขลา ใช้วิธีการวิจัยเชิงพรรณนา โดยเก็บข้อมูลจากสถานที่ผลิตผลิตภัณฑ์สมุนไพรที่ได้รับอนุญาต จำนวน 14 แห่ง และสัมภาษณ์ผู้แทนของสถานที่ผลิตดังกล่าว

ผลการประเมินสถานที่ผลิตตาม GMP 2564 พบว่า คะแนนเฉลี่ยรวมอยู่ที่ร้อยละ 58.94 โดยหมวดที่ได้คะแนนเฉลี่ยสูงสุดคือ “สุขอนามัยและสุขลักษณะ” ร้อยละ 81.87 ส่วนหมวดที่ได้คะแนนต่ำสุดคือ “ข้อร้องเรียนและการเรียกคืนผลิตภัณฑ์” ร้อยละ 21.07 ปัจจัยที่มีผลต่อการพัฒนาสถานที่ผลิต ได้แก่ ปัจจัยด้านการลงทุนและงบประมาณ ซึ่งมีข้อจำกัดด้านงบประมาณ โดยเฉพาะค่าใช้จ่ายในการปรับปรุงสถานที่ผลิตที่สูง                คิดเป็นร้อยละ 85.70 ความรู้ความเข้าใจในเกณฑ์ GMP 2564 ที่ยังอยู่ในระดับปานกลาง การขาดบุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญ และข้อจำกัดด้านมาตรฐานและการขึ้นทะเบียนผลิตภัณฑ์ แรงจูงใจหลักในการพัฒนาสถานที่ผลิต คือ ความต้องการพัฒนาสถานที่ผลิตให้ดีขึ้น และการบังคับใช้กฎหมาย  ผู้ประกอบการส่วนใหญ่ต้องการการสนับสนุนจากภาครัฐด้านการตลาดและแหล่งเงินทุนเป็นลำดับแรก

ข้อเสนอแนะจากงานวิจัยชี้ว่าควรมีการสนับสนุนเชิงลึกจากภาครัฐในการอบรม การให้คำปรึกษา การเข้าถึงแหล่งเงินทุน และการปรับปรุงเกณฑ์ที่เหมาะสมกับผู้ผลิตขนาดเล็ก เพื่อส่งเสริมการยกระดับมาตรฐานการผลิตผลิตภัณฑ์สมุนไพรให้ปลอดภัยและมีคุณภาพ