ผลของการพัฒนาระบบยาโดยใช้ระบบ IPD Paperless ต่อความคลาดเคลื่อนทางยา โรงพยาบาลยโสธร
คำสำคัญ:
ความคลาดเคลื่อนทางยาบทคัดย่อ
บทคัดย่อ
โรงพยาบาลยโสธร เป็นโรงพยาบาลทั่วไป ระดับ S จำนวนเตียง 436 เตียง มีการใช้ระบบ IPD Paperless ทั้งระบบครบทุกหน่วยงานตั้งแต่เดือนเมษายน 2567 ในช่วงเริ่มต้นการใช้งานยังพบปัญหาความล่าช้าและความคลาดเคลื่อนทางยา จากความไม่ชำนาญและความเข้าใจไม่ตรงกัน รวมถึงระบบยาของโรงพยาบาลที่เดิมมีการสื่อสารกับแพทย์และหอผู้ป่วยด้วยเอกสารเป็นส่วนใหญ่
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินผลของการพัฒนาระบบยาโดยใช้ระบบ IPD Paperless ต่อความคลาดเคลื่อนทางยา โรงพยาบาลยโสธร เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง (Quasi-Experimental Study) เปรียบเทียบจำนวนอุบัติการณ์ อัตราการเกิด ชนิด และระดับความรุนแรงของความคลาดเคลื่อน ก่อนและหลังการใช้ระบบ IPD Paperless กลุ่มตัวอย่างคือข้อมูลอุบัติการณ์ความเสี่ยงด้านยา จากระบบรายงาน HRMS ของโรงพยาบาลยโสธร ในช่วง 12 เดือนก่อนใช้ IPD Paperless ระหว่างวันที่ 1 เมษายน 2566 ถึง 30 มีนาคม 2567 และ 12 เดือนหลังการใช้ระบบ IPD Paperless ระหว่าง วันที่ 1 เมษายน 2567 ถึง 31 มีนาคม 2568 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ ความถี่ ร้อยละ อัตรา ทดสอบทางสถิติใช้ Chi-square test กำหนดนัยสำคัญที่ P < 0.05 รวบรวมข้อมูลตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม ถึง 15 มิถุนายน 2568
ผลการศึกษาเปรียบเทียบก่อนและหลังการใช้ระบบ IPD Paperless พบว่าจำนวนอุบัติการณ์ Transcribing error, Dispensing error, และ Prescribing error ลดลง ร้อยละ 49.50 ,29.04, และ 6.19 ตามลำดับ ส่วน Administration error เพิ่มขึ้นร้อยละ 24.76 และ Pre-dispensing เพิ่มขึ้นในกระบวนการจัดยาในห้องยาถึงร้อยละ 43.37 เปรียบเทียบอัตราความคลาดเคลื่อนทางยาคิดเป็นครั้งต่อ 1000 วันนอน พบว่า Prescribing error ลดจาก 8.11 เป็น 6.90 Transcribing error ลดจาก 2.60 เป็น 1.19 และ Dispensing error ลดจาก 6.05 เป็น 3.89 ลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) ทุกหมวด เปรียบเทียบระดับความรุนแรงพบว่าระดับ C-D ลดลงจาก 6,123 เป็น 2,404 รายงาน (46.56%) และ E-F ลดลงจาก 15 ครั้ง เป็น 5 ครั้ง ไม่พบความรุนแรงระดับ G H I
แสดงให้เห็นว่ามาตรการการพัฒนาระบบยาโดยใช้ระบบ IPD Paperless มีประสิทธิภาพในการลดคลาดเคลื่อนทางยาในขั้นตอนสำคัญ
คำสำคัญ: IPD Paperless,ความคลาดเคลื่อนทางยา
เอกสารอ้างอิง
เอกสารอ้างอิง
National Coordinating Council for Medication Error Reporting and Prevention. What is a medication error? [Internet]. NCC MERP; 2024 [cited 2025 Jun 29]. Available from: https://www.nccmerp.org/about-medication-errors
World Health Organization. Medication Without Harm – Global Patient Safety Challenge on Medication Safety. Geneva: WHO; 2017. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/9789241511643
Anderson P, Townsend T. Medication errors: Best Practices. Nursing 2020. 2020;50(2):24-30.
Rodziewicz TL, Houseman B, Hipskind JE. Medical Error Reduction and Prevention. In: Stat Pearls [Internet]. Treasure Island (FL): Stat Pearls Publishing; 2023.
ปภัสรา วรรณทอง. ระบบ Computerized provider order entry (CPOE) กับการพัฒนาระบบยา [อินเทอร์เน็ต]. 2560 [ค้นวันที่ 24 เมษายน 2567]. เข้าถึงได้จาก: http://ccpe.pharmacycouncil.org
จารุณี วงศ์วัฒนาเสถียร. การวิเคราะห์ความคลาดเคลื่อนทางยาและเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์จากการใช้ยาจากโปรแกรมรายงานความเสี่ยงโรงพยาบาลบุรีรัมย์. เภสัชกรรมคลินิก. 2566;29(3):177-9.
จันทร์จารึก รัตนเดชสกุล, ภาสกร รัตนเดชสกุล. ความคลาดเคลื่อนทางยา (Medication error) ไปใช้ประโยชน์ในการจัดการด้านยา [อินเทอร์เน็ต]. [ค้นวันที่ 24 เมษายน 2567]. เข้าถึงได้จาก: http://ccpe.pharmacycouncil.org
สมปรารถนา ภักติยานุวรรตน์. การเปรียบเทียบการเกิดความคลาดเคลื่อนทางยาระหว่างระบบสั่งจ่ายยาแบบใหม่กับระบบสั่งจ่ายยาแบบเดิม ในผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลชัยภูมิ. เชียงรายเวชสาร. 2563;13(2):99-113.
สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์การมหาชน). มาตรฐานโรงพยาบาลและบริการสุขภาพ ฉบับที่ 5. พิมพ์ครั้งที่ 1. นนทบุรี: สถาบัน; 2564. p.119-31.
สุมิตรา สงครามศรี, มาลินี เหล่าไพบูลย์. การสั่งยาด้วยระบบคอมพิวเตอร์ในการลดความคลาดเคลื่อนในการสั่งใช้ยา โรงพยาบาลหนองหาน จังหวัดอุดรธานี: Interrupted Time Series Design. วารสารเภสัชศาสตร์อีสาน. 2560;13(2):53-66.
วาสิตฐี หัตถา. การพัฒนาระบบยาโดยใช้ IPD Paperless โรงพยาบาลชุมพรเขตรอุดมศักดิ์. วารสารกฎหมายสุขภาพและสาธารณสุข. 2561;4(2).
วิทยา ไชยจันพรม, ทศพร ทองย้อย, มลินา ปฐมเจริญสุขชัย. การใช้ระบบ Paperless ของโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชท่าบ่อ. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลอุดรธานี. 2567;32(1):48-57.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ประกาศเกี่ยวกับลิขสิทธิ์
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของชมรมเภสัชสาธารณสุขแห่งประเทศไทย
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับชมรมเภสัชสาธารณสุขจังหวัดแห่งประเทศไทย และบุคลากรท่านอื่นๆในสำนักงานฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
