ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพของหญิงตั้งครรภ์ โรงพยาบาลบางพลี  จังหวัดสมุทรปราการ

ปิยะดา ขึ้นกลาง; สายชล ธัญธริษตรี

ผู้แต่ง

ปิยะดา ขึ้นกลาง พยาบาลวิชาชีพ เกษียณอายุราชการ
สายชล ธัญธริษตรี คณะพยาบาลศาสตร์และวิทยาการสุขภาพ มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี

คำสำคัญ:

พฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพ, หญิงตั้งครรภ์, Health Promotion Model, ปัจจัยทำนาย, การฝากครรภ์

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวาง ครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพ และปัจจัยที่ทำนายพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพตามแบบจำลองการส่งเสริมสุขภาพ โดยศึกษากับกลุ่มตัวอย่างหญิงตั้งครรภ์ จํานวน 131 คน เลือกกลุ่มตัวอย่างโดยวิธีการสุ่มตัวอย่างแบบสะดวก เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถามพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพของหญิงตั้งครรภ์และปัจจัยพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพ มีค่าสัมประสิทธิ์แอลฟ่าครอนบาค 0.867 และแบบสอบถามปัจจัยพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพเท่ากับ 0.840 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนาและการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณแบบ Multiple Regression Analysis (กำหนดระดับนัยสำคัญ 0.05)

ผลการวิจัยพบว่า หญิงตั้งครรภ์มีพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพอยู่ในระดับดี 5 ด้าน ได้แก่ ด้านความรับผิดชอบต่อสุขภาพ (M = 3.32) ด้านโภชนาการ (M = 3.15) ด้านสัมพันธภาพระหว่างบุคคล (M = 3.27) ด้านการพัฒนาทางจิตวิญญาณ (M = 3.26) ด้านการจัดการกับความเครียด (M = 3.33) อยู่ในระดับปานกลาง 1 ด้าน ได้แก่ ด้านกิจกรรมทางกาย (M = 2.73) ปัจจัยที่สามารถทำนายพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพได้ ได้แก่ ลักษณะส่วนบุคคลและประสบการณ์ส่วนบุคคล อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ (b = 0.249, p < 0.001) และการคิดรู้และอารมณ์ต่อพฤติกรรม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (b = 0.1440) ส่วนอิทธิพลระหว่างบุคคลไม่มีความสัมพันธ์หรือผลกระทบอย่างมีนัยสำคัญต่อพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพของหญิงตั้งครรภ์ ที่ระดับ .05 ตัวแปรทำนายสามารถอธิบายความแปรปรวนของพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพได้ 40% (Adjusted R² ที่ปรับแล้ว = 0.390)

ผลการวิจัยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของปัจจัยด้านการรับรู้และประสบการณ์ส่วนบุคคลในการทำนายพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพ และอาจสนับสนุนการพัฒนาโปรแกรมส่งเสริมสุขภาพในการฝากครรภ์ที่ตรงเป้าหมายได้

เอกสารอ้างอิง

Kazemi AF, Hajian S, Mameghani ME, Khob MK. The perspectives of pregnant women on health-promoting behaviors: an integrative systematic review. Int J Womens Health Reprod Sci. 2018;6:97-105.2.

Bahabadi FJ, Estebsari F, Rohani C, Kandi ZRK, Sefidkar R, Mostafaei D. Predictors of health-promoting lifestyle in pregnant women based on Pender's health promotion model. Int J Womens Health. 2020;12:71-9. Available from: https://doi.org/10.2147/IJWH.S235169

Hello คุณหมอ. โภชนาการ คืออะไร อาหารที่ช่วยส่งเสริมสุขภาพ มีอะไรบ้าง [อินเตอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 2566 พฤษภาคม 28]. เข้าถึงได้จาก: https://hellokhunmor.com/โภชนาการเพื่อสุขภาพ/ข้อมูลโภชนาการ/โภชนาการอาหารที่ช่วยส่งเสริมสุขภาพ

Yang Z, Phung H, Freebairn L, Sexton R, Raulli A, Kelly P. Contribution of maternal overweight and obesity to the occurrence of adverse pregnancy outcomes. Aust N Z J Obstet Gynaecol. 2019;59(1):140-7. Available from: https://doi.org/10.1111/ajo.12866

กิตติยาพร ยืนนาน. ปัจจัยทำนายพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพของหญิงตั้งครรภ์อายุมาก [วิทยานิพนธ์ปริญญาพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต]. ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา; 2565.

Pender NJ. Health promotion in nursing practice. 5th ed. Upper Saddle River (NJ): Pearson Prentice Hall; 2006.

Pender NJ, Murdaugh CL, Parsons MA. Health promotion in nursing practice. 7th ed. Boston: Pearson Education; 2015.

กลุ่มงานการพยาบาลผู้คลอด โรงพยาบาลบางพลี. เอกสารรายงานตัวชี้วัดห้องคลอด ประจำปี 2568. บางพลี: โรงพยาบาลบางพลี; 2568.

Cohen J. Statistical power analysis for the behavioral sciences. 2nd ed. Hillsdale N. J: Lawrence Erlbaum Associates; 1988.

เพ็ญภักดิ์ สุขสิงห์. ปัจจัยด้านบุคคลและครอบครัวที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมความรับผิดชอบต่อสุขภาพหญิงตั้งครรภ์ที่มีอายุต่ำกว่า 20 ปี จังหวัดจันทบุรี [วิทยานิพนธ์ปริญญาคหกรรมศาสตรมหาบัณฑิต]. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช; 2552.

ปาลิดา จันต๊ะคาด. พฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพของหญิงตั้งครรภ์ในคลินิกฝากครรภ์ โรงพยาบาลเชียงคํา

อําเภอเชียงคํา จังหวัดพะเยา [การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต].พะเยา: มหาวิทยาลัยพะเยา; 2555.

ศิริวรรณ แสงอินทร์, ช่อทิพย์ ผลกุศล. การรับรู้ภาวะเสี่ยงของการตั้งครรภ์ พฤติกรรมสุขภาพ และความต้องการบริการสุขภาพแบบองค์รวมของหญิงตั้งครรภ์อายุมาก. ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา; 2560.

ศศิธร โพธิ์ชัย. ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการดูแลสุขภาพของหญิงตั้งครรภ์แรงงานข้ามชาติ ชาวกัมพูชา จังหวัดสระแก้ว [วิทยานิพนธ์ปริญญาพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต]. กรุงเทพฯ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์; 2560.

Polit DF, Beck CT. Nursing research: generating and assessing evidence for nursing practice. 9th ed. New York: Lippincott Williams & Wilkins; 2012.

Pender NJ, Murdaugh CL, Parsons MA. Health promotion in nursing practice. 6th ed. Upper Saddle River (NJ): Pearson Education; 2011.

จิราวัลย์ วินาลัยวนากูล. ปัจจัยคัดสรรที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมความรับผิดชอบต่อสุขภาพของหญิงตั้งครรภ์วัยรุ่นในจังหวัดอำนาจเจริญ. ว พยาบาลศาสตร์ ม สยาม [อินเตอร์เน็ต]. 2564 [เข้าถึงเมื่อ 2564 พฤษภาคม 29];20(39):8-19. เข้าถึงได้จาก: https://e-library.siam.edu/e-journal/

นันทนา จุลจงกล, ดวงกมล คงบำรุงค์, อารยา ข้อค้า. พฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพของหญิงตั้งครรภ์ที่มารับบริการฝากครรภ์ในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านม่าหนิกและศรีสุนทร อำเภอถลาง จังหวัดภูเก็ต ระหว่างเดือนมิถุนายน-กรกฎาคม พ.ศ. 2563. ว กรมวิทย พ [อินเตอร์เน็ต]. 2564 [เข้าถึงเมื่อ 2564 พฤษภาคม 29];63(2):287-300.