The effects of developing a home-based self-care guideline for elderly patients with chronic obstructive pulmonary disease (COPD) in the outpatient settings
Keywords:
home-based self-care guidelines, elderly patients with COPD, knowledge, self-care behavior, outpatient settingsAbstract
Chronic obstructive pulmonary disease (COPD) is an incurable disease that significantly impacts the quality of life of elderly patients and is a leading cause of death worldwide. A lack of continuous self-care at home can lead to fear, low self-confidence, exacerbations, and even death.
This quasi-experimental, two-group pre-posttest design study aimed to compare knowledge and self-care behaviors among elderly patients with COPD in outpatient department at Sanpatong Hospital before and after using a researcher-developed home-based self-care guideline. A total of 52 patients were included, divided into a sample group of 26 and a control group of 26. The sample group received a home-based self-care guideline adapted from Orem's self-care theory for 8 weeks. Data collection tools included a knowledge scale and a self-care behavior scale. Data were analyzed using descriptive statistics, independent t-test, and paired t-test.
The research findings showed that the sample group had higher average score for knowledge about the disease and self-care than the control group (t = 4.338, p < .001), and the sample group had better average score for self-care behaviors than the control group (t = 5.253, p < .001). At the same time, the control group showed a significant decrease in self-care behavior scores at the end of the study (p = .019), indicating that if elderly patients do not receive this guideline, self-care behaviors may decline as the disease progresses.
The home-based self-care guideline is effective in promoting knowledge and self-care behaviors among elderly patients with COPD. Therefore, it should be promoted and supported for continuous use and development to maintain appropriate health behaviors and lead to a better quality of life for patients.
References
World Health Organization. Chronic obstructive pulmonary disease (COPD) [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2024 [cited 2026 April 20]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/chronic-obstructive-pulmonary-disease-(copd)
คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (Chronic Obstructive Pulmonary Disease) - PHS2C Surveillance [อินเทอร์เน็ต]. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่; 2566 [เข้าถึงเมื่อ 10 พ.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://ph.cmu.ac.th/PHS2C/p_copd_new.php?year=2566
กระทรวงสาธารณสุข. ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ (Health Data Center): โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2566 [เข้าถึงเมื่อ 3 พ.ค. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://hdc.moph.go.th/center/public/main
Viniol C, Vogelmeier CF. Exacerbation of COPD. Eur Respir Rev. 2018;27:1-9.
Guarascio AJ, Ray SM, Finch CK, Self TH. The clinical and economic burden of chronic obstructive pulmonary disease in the USA. ClinicoEcon Outcomes Res. 2013;17(5):235-45.
ชุลีกร ด่านยุทธศิลป์. การส่งเสริมการจัดการตนเองในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง. วารสารการพยาบาลและสุขภาพ. 2560;11(2):97-104.
Orem DE. Nursing: Concepts of practice. 4th ed. St. Louis: Mosby; 2001.
พวงเพชร ใจคำ, เดชา ทำดี, ศิวพร อึ้งวัฒนา. ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมการจัดการตนเองของชาวไทยในพื้นที่สูงที่เป็นโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง. พยาบาลสาร. 2563;47(4):142-53.
กัณจนา ภู่วิลัย, นงนุช โอบะ, สมบูรณ์ ตันสุภสวัสดิกุล, ทวีพร ไพบูลย์. ปัจจัยคัดสรรที่ร่วมทำนายคุณภาพชีวิตผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง. วารสารการพยาบาลและสุขภาพ. 2555;6(2):12-24.
เนาวรัตน์ ชำนาญกิจ. ผลของการใช้รูปแบบการบริการพยาบาลคลินิกโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังคุณภาพแผนกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลพระนารายณ์มหาราช. วารสารสุขภาพและสิ่งแวดล้อมศึกษา. 2564; 6(4):158-67.
Reiszadeh I, Abolhassani S, Masoudi R, Kheiri S. The effect of self care program based on the Orem self care model on fatigue and quality of life in patients with COPD. J Nurs Midwifery Sci. 2022;9(4):e134531.
Haggerty JL, Reid RJ, Freeman GK, Starfield BH, Adair CE, McKendry R. Continuity of care: a multidisciplinary review. BMJ. 2003;327(7425):1219-21.
Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease. Pocket guide to COPD diagnosis, management, and prevention: 2024 Report [Internet]. 2024 [cited 2026 April 20]. Available from: https://goldcopd.org/2024-gold-report/
กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. คู่มือการคัดกรอง/ประเมินผู้สูงอายุ. นนทบุรี: สำนักงานกิจการโรงพิมพ์สงเคราะห์องค์การทหารผ่านศึก; 2557.
Pfeiffer E. A short portable mental status questionnaire for the assessment of organic brain deficit in elderly patients. J Am Geriatr Soc. 1975;23(10):433-41.
ประคอง อินทรสมบัติ. การประเมินภาวะสุขภาพในผู้สูงอายุ. รามาธิบดีพยาบาลสาร. 2539;2(3):44-56.
Polit DF, Beck CT. Nursing research: generating and assessing evidence for nursing practice. 11th ed. Philadelphia: Wolters Kluwer Health/Lippincott Williams & Wilkins; 2021.
Liu YY, Li YJ, Lu HB, Song CY, Yang TT, Xie J. Effectiveness of internet-based self-management interventions on pulmonary function in patients with chronic obstructive pulmonary disease: A systematic review and meta-analysis. J Adv Nurs. 2023;79(8):2802-14
Bloom BS. Learning for Mastery. Evaluation Comment. 1968;1(2):1-12.
หนูกาญจน์ แผงเมืองคุก, อิ๋น วงษ์เคน, คณรัตน์ เดโฟเซซ์. การพัฒนาแนวทางปฏิบัติการบริการพยาบาลส่งเสริมการจัดการตนเองของผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังรายใหม่ คลินิกโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง โรงพยาบาลน้ำโสม. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน. 2567;9(2):98–108.
ณัฏฐา ดวงตา, เกศสุดา ขาวสร้อย, ญานิศา ตุ้ยพนม, กษมา มาตรศรี, จริยา ทรัพย์เรือง. ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพกับการจัดการตนเอง ของผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังในจังหวัดจันทบุรี. วารสารสถาบันบำราศนราดูร. 2569;20(1):57–68.
นวพร เกตุสระ. การพัฒนารูปแบบการให้ความรู้และการส่งเสริมพฤติกรรมสุขภาพเพื่อป้องกันภาวะหอบกำเริบในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง โรงพยาบาลเรณูนคร จังหวัดนครพนม. วารสารสุขภาพและสิ่งแวดล้อมศึกษา. 2567;9(1):587-95.
เชิดพงศ์ เชิญกลาง. ประสิทธิผลการใช้แนวทางการดูแลรักษาผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง โรงพยาบาลโนนสูง. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ. 2569;11(1):1327–33.
กมลทิพย์ ช้างทอง, รังสิยา นารินทร์, ศิวพร อึ้งวัฒนา. ผลของโปรแกรมส่งเสริมการเรียนรู้ต่อความรู้และการปฏิบัติการดูแลสุขภาพปอดในกลุ่มเสี่ยงต่อโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง. วารสารมหาวิทยาลัยคริสเตียน. 2566;29(2):28-44.
จิราพร รักษายศ, ศิริเพ็ญ สิทธิบรรณ์. ผลของรูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังในคลินิกรักษ์ปอด โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชฉวาง จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2556;22(6):973-8.
Cohen J. Statistical power analysis for the behavioral sciences [Internet]. 2nd ed. Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates; 1988 [cited 2026 Aug 22]. Available from: https://doi.org/10.4324/9780203771587
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Sirindhotn College of Public Health Chonburi, Faculty of Public Health and Allied Health Sciences, Praboromarajchanok Institute
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
